LİKEN AUREUS
ÖZET
Liken aureus, pigmente purpurik dermatozlar içinde yer alan, pas veya altın tonlarında kalıcı deri lekeleriyle tanınan bir alt tiptir. Sıklıkla çocuklarda ve genç erişkinlerde, özellikle alt ekstremitede görülür. Renk değişikliği, küçük damarlardan sızan kan hücrelerinin parçalanmasıyla oluşan hemosiderin pigmentiyle ilişkilidir. Histolojik görünüm gerçek damar duvarı hasarı yapan vaskülitten farklıdır; bu ayrım yalnız lekenin rengine bakılarak yapılamaz.
Klasik görünüm tek taraflı, sınırlı bir altın kahverengi alan olsa da her hasta aynı dağılımı göstermez. Çocukluk çağındaki bir bildirimin çizgisel ve segmental yerleşimi, yaygın veya alışılmadık dağılımların da değerlendirmeye alınması gerektiğini gösterir. Aynı olguda alerjik rinit ataklarıyla zamansal birliktelik bildirilmiştir; bu birliktelik alerjinin liken aureusun kesin nedeni olduğunu veya alerji tedavisinin deri lezyonunu düzelteceğini kanıtlamaz.
Dermoskopi, derinin yüzeyini büyüterek pigment ve damar örüntülerini incelemeye yardımcı olur. Otuz iki yaşındaki bir hastanın bildiriminde turuncu kahverengi zemin, mavi gri noktalar ve damar yapıları görülmüş, biyopsiyle klinik yorum desteklenmiştir. Ancak tek olguda tariflenen örüntü bütün hastalarda bulunmak zorunda değildir. Dermoskopik görünüm tek başına başka purpura nedenlerini dışlayan, doğruluğu kesinleşmiş bir test gibi kullanılmamalıdır.
Uzun dönem seyri inceleyen yirmi üç hastalık bir seride lezyonların bir kısmı kaybolmuş, bir kısmı değişmeden sürmüştür. Ortalama izlem sekiz yılı aşmış ve bu seride mikozis fungoidese ilerleme görülmemiştir. Bazı örneklerde klonal T hücreleri saptanması da tek başına kötü sonuca işaret etmemiştir. Bu sonuçlar klasik liken aureus için güven vericidir; yine de küçük gözlemsel seri bütün atipik lezyonlara sınırsız güvence sağlamaz.
Yaklaşım, tanının yeterince desteklenmesi ve yakınmaların değerlendirilmesiyle başlar. Rahatsızlık veren kaşıntıda nemlendirici ve hekim gözetiminde kısa yerel tedavi düşünülebilir. Sürekli büyüyen veya alışılmadık değişiklik gösteren alanların yeniden incelenmesi önemlidir. Tedavinin görünümü her zaman tamamen ortadan kaldırmayabileceği, izlem sırasında beklentiler konuşulurken açıkça belirtilmelidir.
- altın renkli purpura
- hemosiderin
- dermoskopi
GENEL OKUYUCU
GENEL BAKIŞ VE KAPSAM
Pas-altın renkli kalıcı plaklarla seyreden pigmente purpura alt tipidir.
BELİRTİLER VE GÜNLÜK YAŞAM
Genellikle sınırlı ve tek taraflıdır; kaşıntılı veya belirtisiz olabilir.
NE ZAMAN YARDIM ALINMALI?
Yeni solmayan döküntüyle ateş veya bilinç değişikliği varsa acil yardım alın.
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
Süreyi, dağılım değişikliğini, belirtileri ve önceki tedavileri kaydedin; uzun süre değişmeden kalabilir.
FİZİK MUAYENE
Altın kahverengi alanları ve dağılımı inceleyin; bilateral lezyonlar da bildirilmiştir.
AYIRICI TANI
Diğer pigmente purpuralar, histiyositik hastalıklar, mikozis fungoides ve lökositoklastik vaskülit değerlendirilir.
TANISAL YAKLAŞIM
TANI VE TESTLERİN SINIRLARI
Klinik ve histoloji birlikte yorumlanır; yüzeyel hemosiderin Perls boyasıyla gösterilebilir. Vaskülitte nötrofilik hasar ayırıcıdır.
TEDAVİ
TEDAVİ VE GÜVENLİK
Kaşıntıda nemlendirici ve kısa süreli yerel steroid düşünülebilir; kesin kür vaat edilmez.
İZLEM VE ÖNERİLER
Klasik lezyonlu 23 hastalık seride uzun izlemde mikozis fungoidese ilerleme görülmedi; küçük seri tüm atipik olguları kapsamaz.
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
ACİL UYARILAR VE SEVK
Akut ateş ve bilinç değişikliğiyle purpura acildir; kronik lekelenmeyle açıklanmaz.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Lichen aureus pathology ↗
DermNet · Erişim: 2026-10-28
Haziran 2018; kesin gün belirtilmez.
- Lichen aureus: clinicopathologic features, natural history, and relationship to mycosis fungoides ↗
Archives of Dermatology · Kaynak tarihi: 2008-09-15 · Erişim: 2026-10-28
15 Eylül 2008 çevrimiçi; Eylül 2008 sayı.
- Dermoscopy of Lichen Aureus ↗
Indian Dermatology Online Journal · Kaynak tarihi: 2019-08-28 · Erişim: 2026-10-28
28 Ağustos 2019 çevrimiçi; Eylül–Ekim 2019 sayı.
- Pigmented purpuric dermatoses (syn. capillaritis) ↗
Primary Care Dermatology Society · Kaynak tarihi: 2021-11-18 · Erişim: 2026-10-28
- A pediatric case of generalized lichen aureus ↗
Dermatologic Therapy · Kaynak tarihi: 2020-02-20 · Erişim: 2026-10-28
20 Şubat 2020 çevrimiçi; Mart 2020 sayı.
- Meningitis ↗
NHS · Erişim: 2026-10-28
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 2 ARAŞTIRMA
2 doğrudan ilgili çalışma/rehber seçildi; sayı kotası veya sistematik derleme iddiası yoktur. Erişim sınırları kanıt kaydında tutuldu; hekim değerlendirmesi beklenmektedir.
01 · KLASİK LİKEN AUREUSUN UZUN DÖNEM SEYRİ
Lichen aureus: clinicopathologic features, natural history, and relationship to mycosis fungoides
Fink-Puches R, Wolf P, Kerl H, Cerroni L · Archives of Dermatology · 2008
Çalışma türü: Retrospektif klinikopatolojik seri
Kapsam: 23 hasta; ortalama izlem 102,1 ay.
ÖZET
14 hastada deri bulgusu yok; yedi yaşayan ve başka nedenle ölen iki hastada lezyonlar değişmeden kaldı. Mikozis fungoides gelişmedi.
Küçük seçilmiş seri; tedavi karşılaştırması randomize değil, klonalite tek başına malignite kanıtı değil.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 18794462 · DOI: 10.1001/archderm.144.9.1169
02 · DERMOSKOPİ VE HİSTOLOJİNİN BİRLİKTE DEĞERLENDİRİLMESİ
Dermoscopy of Lichen Aureus
Kaur I, Chowdhry S, D’Souza P · Indian Dermatology Online Journal · 2019
Çalışma türü: Tek olgu
Kapsam: 32 yaşında erkek; iki alt bacakta lezyonlar.
ÖZET
Dermoskopik bulgular biyopsiyle desteklendi; birleşik bakım/ilaç yaklaşımından altı hafta sonra düzelme bildirildi.
Kontrol yok; tanısal doğruluk veya tek tedavinin etkisi ölçülemez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 31544096 · DOI: 10.4103/idoj.IDOJ_302_18
Eğitim amaçlı taslaktır; kişisel tanı, tedavi veya acil yardım hizmetinin yerine geçmez. Klinik uzman incelemesi ve kullanıcı onayı beklenmektedir.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.