LİKEN SKLEROZ

GENEL BAKIŞ VE BELİRTİLER

Nazik temizlik, uygun bariyer ürünü ve sürtünmeyi azaltma yakınmaları hafifletebilir. Kokulu sabun, duş jeli ve sıkı giysiler tahrişi artırabilir. Ağrılı idrar yapma veya cinsel ilişki, tedaviyle düzelmeme ve yeni deri değişikliği hekime bildirilmelidir. Kullanılan nemlendiricilerin kumaşlara bulaşması yangın riskini artırabileceğinden açık alev ve sigaradan uzak durulmalıdır. Destekleyici bakım reçeteli tedavinin yerine geçmez. Hastaya ürünün nereye ve ne kadar uygulanacağı gösterilmeli; anlaşılmayan noktalar sorulmalıdır. Uygulama korkusu veya güçlüğü de kontrol görüşmesinde konuşulması gereken bir bakım sorunudur. [1]

TANI VE TEDAVİ İLKELERİ

Deneyimli hekim tipik görünümle tanıyı koyabilir; belirsiz, kalınlaşmış veya ülserli alanlarda biyopsi gerekebilir. Çocukların tanısı uzman tarafından değerlendirilmelidir. Hastalık enfeksiyon veya cinsel yolla bulaşan bir durum değildir. Otoimmün hastalıklarla birliktelik olabilir, ancak tek başına iç organ hastalığı anlamına gelmez. Vulvar hastalıkta güçlü topikal kortikosteroid merhem temel tedavidir. İlacın genital alanda kullanılmasına yönelik genel uyarı, bu özel endikasyonda uzman gözetiminde kullanımın yanlış olduğu anlamına gelmez; gereksiz korku nedeniyle tedavi bırakılmamalıdır. [2]

Başlangıç tedavisi ile idame planı aynı olmayabilir. Uygulama bölgesi, miktarı ve kontrol zamanı kişiye göre açıklanmalıdır; bu yazı standart bir doz çizelgesi vermez. Gebelik, emzirme ve çocuklukta plan ilgili hekimle uyarlanır. Sadece kaşıntının azalması yeterli hedef değildir; iltihabı baskılamak ve doku değişikliğini önlemek de önemlidir. Çocukta anüs çevresi tutulumuna kabızlık eşlik edebilir. İdrar kaçırma ve pedle sürtünme yakınmaları artırabileceğinden bakım bunları da ele almalıdır. Hastalık cinsel temasla geçmediği için eşe otomatik enfeksiyon tedavisi verilmez. Sürtünme veya idrarla temasın azaltılması günlük bakımın somut bir parçasıdır. Perianal tutulumun çocuklarda dışkılamayı ağrılı hale getirebileceği aileye açıklanır. Çocuklukta düzelme görülmesi ileride yeniden ortaya çıkmayacağı garantisini vermez; yeni yakınmalar olursa eski tanı mutlaka belirtilmelidir. [2]

AYIRICI TANI VE KIRMIZI BAYRAKLAR

Eşlik eden kandida, herpes veya bakteriyel enfeksiyon ağrı ve görünümü değiştirebilir. Bu nedenle her kötüleşme, yalnız liken sklerozun alevlenmesi olarak değerlendirilmemelidir. İyileşmeyen yara, büyüyen kitle, yeni kalınlaşma veya tedaviye beklenmeyen yanıtsızlık yeniden muayene ve gerektiğinde biyopsi gerektirir. Anogenital hastalık skuamöz hücreli kanser riskini artırır; risk bütün hastalarda aynı değildir ve hastalık kanserle eşanlamlı değildir. Penis tutulumunda idrar akımında daralma veya yön değişikliği üretral açıklığın etkilenmesine işaret edebilir. Vulvar yapışıklıklar ve girişte daralma işlevi bozabilir. [3]

İZLEM VE AKIL KARTI

Bu bölümün içeriği akıl kartında sunulmuştur.

AKIL KARTI — HASTA İÇİN HATIRLATMA

Beyaz alanı tanı, iltihabı kontrol et, yeni yarayı yeniden değerlendir. Uzun süreli izlem yalnız kanser kaygısına indirgenmemelidir; ağrı, idrar yapma, cinsel işlev ve tedavinin uygulanabilirliği de değerlendirilir. Kişinin kendi anatomisini tanıması yeni değişikliği erken bildirmesine yardımcı olabilir. Başlangıç görünümünün kaydı izlemde yararlıdır. Her bulgu için aynı yaklaşım gerekmez: tedaviye dirençli tek bir odak, yaygın kaşıntıdan farklı incelenir. Deri görünümünde düzelme olduğunda da kontrol planı hekimle sürdürülür. [3]

Tablo, izlemde hangi değişikliklerin ayrıca bildirilmesi gerektiğini özetler. [3]