İçeriğe geç
Madde metnine geç
HASTALIK

LİNGUAL TİROİD

ÖZET

Lingual tiroid, tiroid dokusunun normal boyun yerleşimine ulaşamayıp dil kökünde kalmasıyla oluşan gelişimsel bir anomalidir. Tanı, yalnız bir dil kitlesinin adlandırılması değildir; aynı dokunun hormon üretimindeki rolünün anlaşılmasını da gerektirir. İşlev yetersizliği hipotiroidiye neden olabilir. Bu nedenle anatomik yerleşim ile hormonal durum birlikte değerlendirilir.

Klinik görünüm geniştir. Otuz beş yıllık bir merkez deneyiminde iki haftalıktan 68 yaşına kadar 29 hasta değerlendirilmiş; bazı tanılar rastlantısal konmuştur. Öksürük ve ses kısıklığı görülebilmiş, hastaların önemli bir bölümünde hipotiroidi gelişmiştir. Bu küçük sevk merkezi serisinin oranları toplumdaki tüm lingual tiroidli kişilere doğrudan uygulanamaz; bireysel belirtiler ve hormon durumu belirleyicidir.

Çocuklarda tanının gecikmesi veya dokunun yanlışlıkla çıkarılması özellikle önem taşır. Ağustos 2026’da yayımlanan iki olguluk bildiride, kist sanılarak ameliyat edilen bir çocukta hipotiroidi ortaya çıkmış; diğer çocuk hormon tedavisiyle izlenmiştir. Her iki olguda sintigrafi yapılamamıştır. Bildiri, tüm görüntüleme yöntemlerinin eşdeğerliğini kanıtlamaz; müdahaleden önce mevcut tiroid dokusunun yerini ve işlevini açıklığa kavuşturmanın önemini gösterir.

Boyunda normal tiroid görülmesi de lingual odağı otomatik olarak dışlamaz. Mart 2026 tarihli olgu bildiriminde normal bezle birlikte dil kökünde ve lateral boyunda ektopik doku saptanmıştır. Çıkarılan yapı lateral boyun kitlesidir; belirtisiz lingual odak yerinde bırakılmıştır. Bu ayrım, her ektopik odak için aynı girişimin gerekli olmadığına ilişkin somut bir örnektir.

Tedavi kanıtlarının çoğu küçük seriler ve olgu bildirimlerinden gelir. Bir kurumsal seriyle literatür olgularını birleştiren araştırma, seçilmiş hastalarda transoral cerrahi sonrası belirtilerin düzelebildiğini bildirmiştir; ancak tedaviler rastgele karşılaştırılmamıştır. Cerrahi yararı, kanama riski ve uzun dönem hormon gereksinimi birlikte tartışılmalıdır. Belirtisiz hastada gözlem, uygun hastada ilaç ve belirli risklerde girişim seçenekleri kişiye göre ele alınır.

Kaynaklar:[1][2][4][6][3]
ANAHTAR KELİMELER
  • lingual tiroid
  • ektopik tiroid
  • dil kökü kitlesi
  • hipotiroidi
  • sintigrafi
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

GENEL BAKIŞ VE KAPSAM

Lingual tiroid, embriyonik göçün tamamlanmaması nedeniyle tiroid dokusunun dil kökünde bulunmasıdır. Hormon üretimi yetersiz kalabilir.

Kaynaklar:[1]

BELİRTİLER VE GÜNLÜK YAŞAM

Yutma güçlüğü, boğazda takılma hissi, ses değişikliği, nefes darlığı veya uyku apnesi görülebilir; bazı hastalar belirtisizdir.

Kaynaklar:[3]

NE ZAMAN YARDIM ALINMALI?

Solunum yolunu etkileyen tıkanma veya kanama acil değerlendirme gerektirir. Dil kökündeki kitlenin yalnız görünümüne dayanarak müdahale planlanmamalıdır.

Kaynaklar:[7]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

Önceki hipotiroidi tanısı ve levotiroksin kullanımı, belirtilerin başlangıcı, yutma ve ses değişiklikleri sorgulanır. Belirti yükü ile hormon durumu tedavi kararında birlikte değerlendirilir.

Kaynaklar:[2]

FİZİK MUAYENE

Ağız ve dil kökü incelenir; boyundaki tiroid değerlendirilir. Çocukta büyüme geriliği, yerel yakınma bulunmasa bile araştırmayı gerektirebilir.

Kaynaklar:[5]

AYIRICI TANI

Lingual tonsil dokusu ve tiroglossal kanal kisti dil kökü kitlesini taklit edebilir. Tiroid fonksiyonu ve görüntüleme ayrımda önemlidir.

Normal yerleşimli tiroidin varlığı ek bir lingual odak olasılığını dışlamaz; birden fazla ektopik odak birlikte bulunabilir.

Kaynaklar:[5][6]

TANISAL YAKLAŞIM

TANI VE TESTLERİN SINIRLARI

TSH ve tiroid hormonları, boyun ultrasonografisi ve gerektiğinde BT/MR ile anatomi değerlendirilir. Sintigrafi işlev gören ektopik dokuyu ve normal yerleşimli bezi belirlemeye yardım eder; tek görüntüleme yöntemi küçük odakları kaçırabilir.

Özellikle çocukta cerrahiden önce normal yerleşimli bezin gerçekten gösterildiği ve kitlenin tek tiroid dokusu olup olmadığı netleştirilmelidir.

Kaynaklar:[6][4]

TEDAVİ

TEDAVİ VE GÜVENLİK

Belirtisiz, ötiroid ve malignite kuşkusu taşımayan hastada izlem düşünülebilir. Hipotiroidi veya hafif bası yakınmalarında levotiroksin kullanılabilir; tedavi yanıtı ve güvenliliği izlenir.

Dirençli belirtiler, ciddi bası veya malignite kuşkusu cerrahiyi gündeme getirebilir. Girişim seçimi deneyimli ekipçe yapılmalıdır; her lingual tiroidin çıkarılması gerekmez.

Kaynaklar:[7][3]

İZLEM VE ÖNERİLER

Hormon durumu, belirtiler ve seçilen tedavinin etkisi izlenir. Çocuklarda büyüme ve gelişme takibi önemlidir; tek işlevsel dokunun çıkarılması kalıcı replasman gereksinimine yol açabilir.

Kaynaklar:[4]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

ACİL UYARILAR VE SEVK

Radyoiyot seçilmiş hastalarda değerlendirilebilir; ciddi hava yolu darlığında geçici şişme ve radyasyon tiroiditi tıkanmayı ağırlaştırabileceğinden özel dikkat gerekir.

Kaynaklar:[7]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Lingual Thyroid ↗

    National Library of Medicine · Erişim: 2026-10-28

  2. Lingual thyroid: 35-year experience at a tertiary care referral center ↗

    Endocrine Practice · Kaynak tarihi: 2016-01-20 · Erişim: 2026-10-28

  3. Does surgical management still play a role in the management of ectopic lingual thyroid: Institutional experience and systematic review of the literature. ↗

    American Journal of Otolaryngology · Kaynak tarihi: 2022-04-08 · Erişim: 2026-10-28

  4. Pediatric lingual ectopic thyroid: two contrasting cases and a narrative literature review ↗

    Frontiers in Pediatrics · Kaynak tarihi: 2026-08-20 · Erişim: 2026-10-28

  5. Rediscovering the physical exam: lingual thyroid in juvenile hypothyroidism- a case report ↗

    BMC Pediatrics · Kaynak tarihi: 2026-02-23 · Erişim: 2026-10-28

  6. Dual Ectopic Thyroid Tissue: Diagnostic Approaches to a Rare Clinical Anomaly ↗

    Turkish Archives of Otorhinolaryngology · Kaynak tarihi: 2026-03-30 · Erişim: 2026-10-28

  7. Lingual Thyroid in Chronic Hypothyroidism ↗

    JCEM Case Reports · Kaynak tarihi: 2026-02-19 · Erişim: 2026-10-28

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 2 ARAŞTIRMA

2 doğrudan ilgili çalışma/rehber seçildi; sayı kotası veya sistematik derleme iddiası yoktur. Erişim sınırları kanıt kaydında tutuldu; hekim değerlendirmesi beklenmektedir.

01 · LİNGUAL TİROİDDE 35 YILLIK MERKEZ DENEYİMİ

Lingual thyroid: 35-year experience at a tertiary care referral center

Barbara G. Carranza Leon ve ark. · Endocrine Practice · 2016

Çalışma türü: Retrospektif merkez serisi

Kapsam: 29 hasta; iki hafta–68 yaş.

ÖZET

Tanı yüzde 31’inde rastlantısaldı; yüzde 72’sinde hipotiroidi gelişti.

Küçük sevk merkezi örneklemi; toplum riski veya tedavi üstünlüğü göstermez. Özgün özet incelendi.

02 · LİNGUAL TİROİDDE CERRAHİNİN ROLÜ

Does surgical management still play a role in the management of ectopic lingual thyroid: Institutional experience and systematic review of the literature.

Adam B. Sauer ve ark. · American Journal of Otolaryngology · 2022

Çalışma türü: Kurumsal seri ve sistematik literatür derlemesi

Kapsam: 36 kurumsal hasta; 224 literatür olgusu.

ÖZET

Transoral cerrahi uygulanan 72 hastanın üçünde kanama bildirildi.

Seçilmiş olgular ve gözlemsel sonuçlar; randomize karşılaştırma yok. Özgün özet incelendi; tam metin değil.

Eğitim amaçlı taslaktır; kişisel tanı, tedavi veya acil yardım hizmetinin yerine geçmez. Klinik uzman incelemesi ve kullanıcı onayı beklenmektedir.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.