LİPİT PROFİLİ VE APOLİPOPROTEİN ÖLÇÜMLERİ

Lipit profili, kandaki yağlarla ilişkili birden fazla ölçümü bir araya getirir. Tam profilde total kolesterol, HDL kolesterol ve trigliserit ölçülür; LDL ve non-HDL kolesterol hesaplanabilir. Bu değerler aynı şeyi anlatmaz. Aile öyküsü ve klinik bulgular, özellikle kalıtsal bir lipit bozukluğu olasılığını değerlendirmede sayılar kadar önemlidir.

Standart değerlendirmede aç veya tok örnek kullanılabilir; her test öncesi açlık zorunlu değildir. Bununla birlikte yüksek trigliserit veya belirli kalıtsal riskler gibi durumlarda açlık örneği gerekir. LDL hesaplama yöntemi de sonucu etkiler. Güncel Amerikan rehberi Martin/Hopkins veya Sampson/NIH yöntemlerini Friedewald hesaplamasına tercih eder.

Apolipoprotein B, kolesterol miktarından farklı olarak aterojenik lipoprotein parçacıklarının yükünü yansıtır. LDL kolesterol ile apoB bazen aynı risk izlenimini vermeyebilir. Böyle bir uyumsuzluk ölçümün mutlaka yanlış olduğunu göstermez; parçacık başına taşınan kolesterol miktarındaki farklılıkla ilişkili olabilir. ApoB bu nedenle seçilmiş klinik durumlarda ek bilgi sağlar.

Lipoprotein(a), standart LDL ölçümünün eşanlamlısı değildir. Avrupa rehberi erişkinlikte en az bir kez değerlendirilmesini dikkate almayı önerir. Sonucun birimi ve ölçüm yöntemi önemlidir; farklı testler arasında değişkenlik bulunabilir. Bir rapordaki sayının başka bir birim veya yöntemle elde edilen değerle doğrudan karşılaştırılması yanıltıcı olabilir.

LDL hesaplaması için geliştirilen Sampson denklemi, referans ölçümler ve dış doğrulama verileriyle araştırılmıştır. Çalışmanın konusu laboratuvar tahmin doğruluğudur; yeni formülün kullanılması tek başına kalp krizi riskini azalttığı anlamına gelmez. Hesaplanan bir sonucun geçerliliği, yöntemin doğrulandığı koşullarla sınırlı olarak değerlendirilmelidir.

Laboratuvar bir hesaplama yöntemini değiştirdiğinde eski ve yeni LDL sonuçları arasında fark görülebilir. Ontario Health, yöntem değişikliğinin raporda belirtilmesini ve klinisyenlere bildirilmesini önerir. Böylece seri sonuçlardaki değişimin yalnız hastanın durumuna mı, yoksa hesaplama yöntemine de mi bağlı olduğu daha sağlıklı değerlendirilebilir.