İçeriğe geç
Madde metnine geç
HASTALIK

LİPOSARKOM

ÖZET

Liposarkom, yağ dokusu farklılaşması gösteren kötü huylu yumuşak doku tümörlerinin heterojen grubudur. İyi diferansiye, dediferansiye, miksoid ve pleomorfik ana grupların yanı sıra nadir miksoid pleomorfik biçim de ayırt edilir. Bu adlar birbirinin yerine kullanılmaz; biyolojik davranış ve moleküler özellikler farklıdır. Aynı genel tanı altında bulunan iki kişinin tedavi gereksinimi ve nüks riski aynı olmayabilir.

Kolda veya bacakta ağrısız bir şişlik, karında dolgunluk ya da ağrı görülebilir. Dediferansiye tümörde kitle büyüyebilir veya değişebilir; karın yerleşimi bulantı ve bağırsak alışkanlığında değişiklik yapabilir. Muayene, uygun görüntüleme ve kor iğne biyopsisi birlikte değerlendirilir. Tanı ve tedavi planı sarkom ekibinde oluşturulur; yalnız kitlenin ağrısız olması değerlendirmeden vazgeçmek için yeterli değildir.

Patolojik alt tipin doğrulanması önemlidir. Dediferansiye liposarkom, özellikle retroperitoneal kitlede başka iğsi hücreli sarkomlarla karışabilir. İyi diferansiye bileşenin örnekte görülmemesi tanıyı tek başına dışlamaz. Uygun bağlamda MDM2 gen amplifikasyonunun FISH ile gösterilmesi tanıyı destekler; immünohistokimyasal boyama aynı test değildir ve özgüllüğü daha düşüktür. Örnekler sarkom patolojisi konusunda deneyimli merkezde gözden geçirilmelidir.

Cerrahi kararları tümörün yerleşimi ve çıkarılabilirliği üzerinden verilir. Dediferansiye liposarkomda yüksek deneyimli merkezler önemlidir. Yüksek dereceli ekstremite hastalığında radyoterapi düşünülebilirken retroperitoneal hastalıkta rutin uygulanması önerilmez. Yeni moleküler ilaçların araştırılıyor olması her hastada kanıtlanmış standart tedavi olduklarını göstermez; uygun klinik araştırma seçenekleri uzman ekipçe görüşülebilir. Anatomik bölge ve risk değerlendirmesi yapılmadan tek bir tedavi şeması genellenmemelidir.

İleri hastalıkta ilaç seçimi önceki tedavilere ve hastanın durumuna bağlıdır. Eribulin için ABD ürün bilgisi, daha önce antrasiklin içeren tedavi almış çıkarılamayan veya metastatik liposarkomu kapsar. Bu, yeni tanı alan her kişiye aynı ilacın başlanacağı anlamına gelmez. Kan hücresi düşüklüğü, sinir hasarı, kalp ritmi ve gebelikle ilgili riskler izlenmelidir; tedavi sırasında ateş veya enfeksiyon belirtisi sağlık ekibine gecikmeden bildirilmelidir.

Kaynaklar:[4][2][3][5][6]
ANAHTAR KELİMELER
  • liposarkom
  • MDM2
  • DDIT3
  • alt tip
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

GENEL BAKIŞ VE KAPSAM

Yağ dokusu tümörlerinin malign grubudur; dört ana alt tip vardır.

Kaynaklar:[1]

BELİRTİLER VE GÜNLÜK YAŞAM

Ekstremitede ağrısız kitle; karında dolgunluk veya ağrı olabilir.

Kaynaklar:[2]

NE ZAMAN YARDIM ALINMALI?

Yeni kitleyi sağlık profesyoneline gösterin.

Eribulin sırasında ateş, titreme veya enfeksiyon bulgusunda hemen ekiple iletişim kurun.

Kaynaklar:[2][6]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

Kitlenin büyümesi, değişimi ve karın/bağırsak yakınmaları sorgulanır.

Kaynaklar:[3]

FİZİK MUAYENE

Saptanan kitlenin muayenesi uzman incelemesine yön verir.

Kaynaklar:[2]

AYIRICI TANI

Lipom ile ALT/iyi diferansiye liposarkom ayrımı morfolojik ve moleküler değerlendirme gerektirir. MDM2/CDK4 amplifikasyonu iyi/dediferansiye grubu, DDIT3 birleşmesi miksoid grubu destekler; pleomorfik biçim aynı özgül birleşmeyle tanımlanmaz.

Kaynaklar:[4]

TANISAL YAKLAŞIM

TANI VE TESTLERİN SINIRLARI

Görüntüleme ve kor biyopsi uzman ekipte değerlendirilir.

Retroperitoneal sarkomda dediferansiye liposarkom düşünülür; gerektiğinde MDM2 FISH ile doğrulanır.

Kaynaklar:[2][5]

TEDAVİ

TEDAVİ VE GÜVENLİK

İyi diferansiye tipte cerrahi esastır; kemoterapi rutin değildir.

Dediferansiye tipte radyoterapi kararı ekstremite ve retroperitoneal yerleşimde farklıdır.

Eribulin: önceki antrasiklin sonrası çıkarılamayan/metastatik hastalık; kan sayımı, nöropati ve ritim risklerini izleyin.

Kaynaklar:[2][5][6]

İZLEM VE ÖNERİLER

Dediferansiye hastalıkta yerel nüks ve akciğer yayılımı için klinik/görüntüleme takibi yapılır.

Kaynaklar:[3]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

ACİL UYARILAR VE SEVK

Alt tipi belirsiz veya retroperitoneal sarkom uzman merkez patoloji değerlendirmesi gerektirir.

Kaynaklar:[5]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Liposarcoma ↗

    Sarcoma UK · Erişim: 2026-10-28

    Kasım 2025; gün belirtilmemiş.

  2. Well-differentiated liposarcoma ↗

    Sarcoma UK · Erişim: 2026-10-28

  3. Dedifferentiated liposarcoma ↗

    Sarcoma UK · Erişim: 2026-10-28

  4. Liposarcoma: State of the Art—A Scoping Review ↗

    Medical Sciences · Kaynak tarihi: 2026-05-28 · Erişim: 2026-10-28

    28 Mayıs 2026 çevrimiçi; Haziran 2026 koleksiyon.

  5. Diagnosis and management of dedifferentiated liposarcoma: A multidisciplinary position statement ↗

    Cancer Treatment Reviews · Kaynak tarihi: 2024-10-18 · Erişim: 2026-10-28

    18 Ekim 2024 çevrimiçi; Aralık 2024 sayı.

  6. Eribulin mesylate injection prescribing information ↗

    DailyMed · Kaynak tarihi: 2024-05-31 · Erişim: 2026-10-28

    Mayıs 2024 reçete bilgisi; SPL 31 Mayıs 2024.

  7. FDA Approval Summary: Eribulin for Patients with Unresectable or Metastatic Liposarcoma Who Have Received a Prior Anthracycline-Containing Regimen ↗

    Clinical Cancer Research · Kaynak tarihi: 2017-02-27 · Erişim: 2026-10-28

    27 Şubat 2017 çevrimiçi; 1 Kasım 2017 sayı.

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 1 ARAŞTIRMA

1 doğrudan ilgili çalışma/rehber seçildi; sayı kotası veya sistematik derleme iddiası yoktur. Erişim sınırları kanıt kaydında tutuldu; hekim değerlendirmesi beklenmektedir.

01 · ERİBULİNİN LİPOSARKOM ALT GRUBU İÇİN FDA DEĞERLENDİRMESİ

FDA Approval Summary: Eribulin for Patients with Unresectable or Metastatic Liposarcoma Who Have Received a Prior Anthracycline-Containing Regimen

Christy L Osgood ve ark. · Clinical Cancer Research · 2017

Çalışma türü: Randomize açık çalışmanın düzenleyici alt grup analizi

Kapsam: 452 randomize hastadan 446’sı analiz edildi; 143’ü liposarkom; erişkin, önceden tedavili; iyi diferansiye tip dışlandı.

ÖZET

Liposarkomda ölüm HR 0,51; yanıt oranları iki kolda da %5’in altındaydı.

Önceden planlanmış keşifsel alt grup; tüm liposarkom evrelerine veya iyi diferansiye tipe genellenmez. Özgün düzenleyici yöntem/sonuç bölümleri incelendi.

Eğitim amaçlı taslaktır; kişisel tanı, tedavi veya acil yardım hizmetinin yerine geçmez. Klinik uzman incelemesi ve kullanıcı onayı beklenmektedir.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.