İçeriğe geç
Madde metnine geç
HASTALIK

LOMENTOSPORA PROLİFİCANS ENFEKSİYONU

ÖZET

Lomentospora prolificans enfeksiyonu, eski kaynaklarda Scedosporium prolificans adıyla geçen ciddi bir mantar hastalığıdır. Bu ad değişikliği yalnız sözcük farkı değildir; erişkin invaziv hastalığın tedavisi ayrı değerlendirilir. Kılavuz, vorikonazol-terbinafin kombinasyonunu ve uygun çıkarılabilir odaklarda cerrahiyi uzman değerlendirmesine dayanan seçenekler olarak ele alır.

Özellikle hematolojik hastalık ve bağışıklık baskılanması bağlamında invaziv enfeksiyon önem taşır. Koruyucu antifungal kullanıyor olmak hastalığı dışlamaz: çok merkezli klinik incelemede Lomentospora, koruyucu tedavi sırasında ortaya çıkan enfeksiyonların önemli nedenlerinden biriydi. Bu nedenle yeni yakınmalar yalnız mevcut koruyucu ilaçlara güvenilerek bekletilmemelidir. Önceden kullanılan ilaçların ve yakınmaların zamanlamasının ekibe aktarılması, hastanın klinik durumunun yeniden değerlendirilmesine yardımcı olur. Geniş kohortlardaki sonuçlar farklı altta yatan hastalıkları yansıtır; bunlardan tek bir kişi için kaçınılmaz bir gidiş öngörüsü çıkarılmamalıdır.

Kanserli erişkinlerde sinüs ve göz çevresi tutulumu, akciğer veya merkezi sinir sistemi hastalığıyla birlikte görülebilir. Yeni görme değişikliği veya nörolojik kötüleşme acil değerlendirme gerektirir. Ağır hasta serilerindeki ölüm oranları tüm hastaların aynı sonucu yaşayacağını göstermez; seriler başka mantar enfeksiyonlarını da içerebilir.

Görüntüleme hastalığın hangi bölgelerde bulunduğunu ve seyrini değerlendirmeye yardımcı olur; tek başına etkenin adını kesinleştirmez. Diğer nadir küf enfeksiyonlarıyla örtüşme nedeniyle klinik değerlendirme ve tanısal sonuçlar birlikte yorumlanmalıdır.

Tedaviyi enfeksiyon hastalıkları ve gerekli organ uzmanları birlikte planlar. Kayıt verilerinde kombinasyon tedavisiyle erken sağkalım arasında ilişki bulunması, her hastada kesin başarı anlamına gelmez. Tedavi başarısındaki sayısal fark da kesin üstünlük kanıtı değildir; bu nedenle gözlemsel sonuçlar kişiye özgü değerlendirmeyi ve izlem gereksinimini ortadan kaldırmaz.

İzlemde klinik yanıt kadar ilaç toleransı ve etkileşimler de önemlidir. Vorikonazol tedavisinde ilaç düzeyi izlenir; optimal süre kesinleşmediğinden tedavi süresi bireyselleştirilir.

ANAHTAR KELİMELER
  • Lomentospora prolificans
  • invaziv enfeksiyon
  • merkezi sinir sistemi
  • uzman değerlendirmesi
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

GENEL BAKIŞ VE KAPSAM

Lomentospora prolificans invaziv enfeksiyonu, özellikle hematolojik hastalığı veya bağışıklık baskılanması bulunan kişilerde önem taşıyan ciddi bir hastalıktır. Koruyucu antifungal kullanılması olasılığı ortadan kaldırmaz; yeni yakınmalar koruyucu ilaçtan bağımsız olarak değerlendirilmelidir.

Kaynaklar:[4]

BELİRTİLER VE GÜNLÜK YAŞAM

Kanserli erişkinlerde sinüs ve göz çevresi hastalığı akciğer veya nörolojik tutulumla birlikte görülebilir. Tek bölgedeki yakınmaya odaklanmak yaygın hastalığı gözden kaçırabilir; yeni görme veya nörolojik değişiklikler ekibe bildirilmelidir.

Kaynaklar:[3]

NE ZAMAN YARDIM ALINMALI?

Kanserli kişide yeni görme bozukluğu veya nörolojik kötüleşme acil hastane değerlendirmesi gerektirir. Kontrol randevusu beklenmemelidir.

Kaynaklar:[3]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

Altta yatan hematolojik hastalık ve bağışıklık baskılanması, koruyucu antifungalın adı ve yeni yakınmaların zamanlaması kaydedilir. Daha önce antifungal alınmış olması enfeksiyonun araştırılmasını engellememelidir.

Kaynaklar:[4]

FİZİK MUAYENE

Yayılım olasılığı nedeniyle deri bütünü ve klinik olarak şüpheli organlar değerlendirilir. Muayene bulguları yalnız ilk saptanan odakla sınırlandırılmaz; yeni deri lezyonları veya organ bulguları hastalığın kapsamının yeniden incelenmesini gerektirir.

Kaynaklar:[6]

AYIRICI TANI

Lomentospora ile Scedosporium adlarının eski yayınlarda birlikte kullanılması güncel tedavilerinin aynı olduğu anlamına gelmez. Kronik solunum hastalığındaki kolonizasyon da invaziv hastalıktan ayrılmalıdır; klinik bağlam ve bağışıklık durumu değerlendirmeye yön verir.

Kaynaklar:[5]

TANISAL YAKLAŞIM

TANI VE TESTLERİN SINIRLARI

Görüntüleme tutulum yerlerini, yaygınlığı ve yanıtı değerlendirir; diğer nadir küf enfeksiyonlarından kesin ayıran özgül görüntüleme bulgusu bulunmaz. Tanı, tek görüntüye değil klinik bulguların uzman değerlendirmesiyle bütünleştirilmesine dayanır. Etkenin belirlenmesi uzman mikrobiyolojik ve patolojik doğrulama gerektirir.

Kaynaklar:[6]

TEDAVİ

TEDAVİ VE GÜVENLİK

Erişkin invaziv hastalıkta vorikonazol-terbinafin kombinasyonu ve çıkarılabilir odağa yönelik cerrahi, uzman ekipçe değerlendirilir.

Kombinasyon tedavisini destekleyen kayıt verileri randomize değildir. Erken sağkalım ilişkisi ile nihai tedavi başarısı aynı sonuç olarak sunulmamalıdır. Tedavi seçimi, gözlemsel üstünlüğü kesin başarı vaadine dönüştürmeden uzman ekip tarafından yapılır.

Kaynaklar:[1][2]

İZLEM VE ÖNERİLER

Vorikonazol kullanıldığında terapötik ilaç düzeyi izlemi önerilir. Klinik yanıt, tedaviye tolerans ve ilaç etkileşimleri birlikte değerlendirilir; optimal süre kesinleşmediğinden enfeksiyonun düzelmesi ve bireysel durum izlem planını belirler.

Kaynaklar:[5]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

ACİL UYARILAR VE SEVK

Merkezi sinir sistemi veya yaygın tutulum şüphesinde enfeksiyon hastalıklarıyla ilgili organ uzmanının acil ortak değerlendirmesi gerekir. Lokal ve yaygın tutulum ayrılır.

Kaynaklar:[3]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Global guideline for the diagnosis and management of rare mould infections ↗

    ECMM/ISHAM/ASM · Kaynak tarihi: 2021-02-16 · Erişim: 2026-10-29

    Çevrimiçi: 16 Şubat 2021; sayı: Ağustos 2021.

  2. Voriconazole plus terbinafine combination antifungal therapy for invasive Lomentospora prolificans infections: analysis of 41 patients from the FungiScope registry 2008-2019 ↗

    Clinical Microbiology and Infection · Kaynak tarihi: 2020-01-20 · Erişim: 2026-10-29

    Çevrimiçi: 20 Ocak 2020; sayı: Haziran 2020.

  3. Rhino-sino-orbital and/or central nervous system infections due to Lomentospora prolificans and Scedosporium spp. in onco-haematology patients ↗

    Medical Mycology · Kaynak tarihi: 2026-02-20 · Erişim: 2026-10-29

    20 Şubat 2026 çevrimiçi; PubMed 28 Şubat kaydı; Mart sayı. 18 Mart dizgi tarihi, klinik düzeltme değildir.

  4. Current Epidemiology and Infection Characteristics of Non-Aspergillus Mold Infections: A Multicenter Study in Australia and New Zealand ↗

    Clinical Infectious Diseases · Kaynak tarihi: 2026-01-21 · Erişim: 2026-10-29

    Çevrimiçi: 21 Ocak 2026; sayı: 23 Temmuz 2026.

  5. Scedosporiosis and lomentosporiosis: modern perspectives on these difficult-to-treat rare mold infections ↗

    Clinical Microbiology Reviews · Kaynak tarihi: 2024-03-29 · Erişim: 2026-10-29

    29 Mart 2024 çevrimiçi; Haziran 2024 sayı.

  6. Diagnosis and management of invasive fungal infections due to non-Aspergillus moulds ↗

    Journal of Antimicrobial Chemotherapy · Kaynak tarihi: 2025-03-14 · Erişim: 2026-10-29

    14 Mart 2025 yayımlanma; Mart 2025 ek sayı.

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 3 ARAŞTIRMA

3 doğrudan ilgili çalışma/rehber seçildi; sayı kotası veya sistematik derleme iddiası yoktur. Erişim sınırları kanıt kaydında tutuldu; hekim değerlendirmesi beklenmektedir.

01 · KOMBİNASYON TEDAVİSİNİN GÖZLEMSEL SONUÇLARI

Voriconazole plus terbinafine combination antifungal therapy for invasive Lomentospora prolificans infections: analysis of 41 patients from the FungiScope registry 2008-2019

Jeffrey D Jenks ve ark. · Clinical Microbiology and Infection · 2020

Çalışma türü: Geriye dönük kayıt çalışması

Kapsam: 41 kayıt; 40 tedavi değerlendirmesi.

ÖZET

28. gün sağ kalanlar kombinasyonda 15/24, monoterapide 4/16; vorikonazol-terbinafin başarı farkında p=0,053.

Randomize değildir; tedavi başarısı farkı anlamlı değildir. Özgün tam özet incelendi.

02 · KANSERDE ORBİTAL VE NÖROLOJİK TUTULUM

Rhino-sino-orbital and/or central nervous system infections due to Lomentospora prolificans and Scedosporium spp. in onco-haematology patients

Enric Sastre-Escolà ve ark. · Medical Mycology · 2026

Çalışma türü: İki merkezli geriye dönük seri

Kapsam: Kanserli erişkinlerde 18 dönem; %83 Lomentospora.

ÖZET

Yayılım sıktı; karma grubun 30 ve 180. gün ölüm oranları %56 ve %67 idi.

İki farklı etken içeren seçilmiş ağır seri; türler veya tedaviler arasında nedensel üstünlük kanıtlamaz.

03 · ÇOK MERKEZLİ KLİNİK EPİDEMİYOLOJİ

Current Epidemiology and Infection Characteristics of Non-Aspergillus Mold Infections: A Multicenter Study in Australia and New Zealand

Chin Fen Neoh ve ark. · Clinical Infectious Diseases · 2026

Çalışma türü: 21 merkezli geriye dönük kohort

Kapsam: 421 karma olgu; Lomentospora mortalite alt grubu 89.

ÖZET

Lomentospora alt grubunda 90 günlük ölüm 51/89 idi.

Etken kaydı hasta sayısıyla aynı değildir; seçilmiş merkez verisi genel toplum riskini göstermez.

Eğitim amaçlı taslaktır; kişisel tanı, tedavi veya acil yardım hizmetinin yerine geçmez. Klinik uzman incelemesi ve kullanıcı onayı beklenmektedir.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.