LYME HASTALIĞI

ANAMNEZ VE MARUZİYET

Yaşanılan veya ziyaret edilen bölge, kene olasılığı, belirtilerin başlangıcı ve önceki tedavi kaydedilir. Test isteminden önce klinik uyum ve benzer hastalıkların olasılığı değerlendirilir; düşük ön olasılıkta izole pozitiflik yanıltıcı olabilir. [2]

Kene çıkarıldıktan sonra koruyucu antibiyotik her temas için verilmez. IDSA yaklaşımında tanımlanmış Ixodes teması, yüksek endemisite ve en az 36 saat tutunma yüksek risk ölçütleridir; uygun olguda çıkarılmayı izleyen 72 saat içinde tek doz doksisiklin düşünülür. Bölgesel epidemiyoloji ve kişisel kontrendikasyonlar dikkate alınır. [1]

Deri lezyonları yanında yüz hareketleri, meningeal bulgular ve radiküler defisitler değerlendirilir. Nörolojik yakınma tek başına merkezi sinir sistemi enfeksiyonu anlamına gelmez. [4]

Eklem muayenesinde bir veya birkaç büyük eklemde belirgin şişlik aranır; diz sık tutulur. Isı artışı ve hareket ağrısı olabilir. Çocukta Lyme artriti septik artritle karışabildiği için akut eklem şişliği otomatik olarak Lyme kabul edilmez. [6]

Klinik tabloyu açıklamayan seropozitiflikte sifiliz, tekrarlayan ateş, Epstein–Barr virüsü enfeksiyonu ve romatoid artrit gibi çapraz reaksiyon nedenleri düşünülür. [2]

Menenjit şüphesinde diğer bakteriyel nedenlerin dışlanması için beyin omurilik sıvısı incelemesi gerekebilir; serumda iki aşamalı test nörolojik Lyme değerlendirmesinin temelidir. [4]

TANI VE TESTLERİN YORUMU

Seroloji iki aşamalı yapılır: ilk immünolojik test pozitif veya sınırdaysa ikinci aşama tamamlanır. Standart yöntemde immünoblot, değiştirilmiş yöntemde ikinci immünoassay kullanılır. Erken enfeksiyonda antikor oluşmamış olabilir. Otuz günden uzun süren hastalıkta izole IgM pozitifliği dikkate alınmaz. Antikorlar aylarca veya yıllarca kalabildiğinden iyileşme testi değildir. [2]

ORGAN TUTULUMUNA GÖRE TEDAVİ

Eritema migrans için CDC erişkin şemaları doksisiklin 100 mg günde 2 kez 10–14 gün, amoksisilin 500 mg günde 3 kez 14 gün veya sefuroksim 500 mg günde 2 kez 14 gündür. Çocuk dozları kiloya göre hesaplanır; erişkin dozları doğrudan aktarılmaz. Azitromisin ancak ilk seçenekler kullanılamadığında, daha düşük etkinlik ve yakın izlem gereksinimi gözetilerek düşünülür. [3]

İzole yüz felcinde oral doksisiklin kullanılır. Menenjit veya radikülonöritte doksisiklin ya da seftriaksonla 14–21 günlük tedavide oral/intravenöz yol hastalığın ağırlığına göre seçilir. [4]

İlk Lyme artriti atağında oral tedavi 28 gündür. İlk kürden sonra azalan hafif sinovit için gözlem veya ikinci oral kür; yanıtsız belirgin artrit için intravenöz seftriakson değerlendirilir. İki uygun kür sonrası süren inflamasyonda romatoloji değerlendirmesi gerekir; antibiyotiği sürekli uzatmanın yararı gösterilmemiştir. [6]

Klinik iyileşme, tedavi uyumu ve yeni objektif organ bulguları izlenir. Yeterli tedavi sonrası yorgunluk veya ağrı tek başına yeniden antibiyotik endikasyonu değildir; reinfeksiyon, gerçek tedavi başarısızlığı ve alternatif nedenler ayrılır. [1]

ACİL SEVK

Semptomatik kardit, PR aralığının en az 300 ms olması veya ikinci/üçüncü derece atriyoventriküler blok acil yatış ve ritim izlemi gerektirir. Erişkinde seftriakson 2 g/gün intravenöz başlanabilir; ileri blok ve semptomlar düzeldikten sonra toplam 14–21 günlük kür oral yolla tamamlanabilir. Tanı testini beklemek tedaviyi geciktirmemelidir. [5]