MADDE KULLANIMI TARAMA TESTİ-10 (DAST-10)

Madde Kullanımı Tarama Testi-10, alkol dışındaki maddelerle ilişkili sorunları yapılandırılmış biçimde sorgulayan on soruluk bir araçtır. NIDA formunda değerlendirme son on iki ayı kapsar. Tıbbi amaç dışı madde kullanımı yanında reçeteli veya reçetesiz ilaçların önerilen kullanımın dışında alınması da değerlendirme kapsamındadır. Alkol soruları bu formun parçası değildir.

DAST-10 özbildirim olarak veya yapılandırılmış görüşmede uygulanabilir. Yanıtlar evet ya da hayır biçimindedir. Bununla birlikte araç hangi maddelerin kullanıldığını, kullanım sıklığını ve süresini ayrıntılı olarak ortaya koymaz. Bu eksikler klinik görüşmede ayrıca tamamlanmalıdır. Aile ilişkileri ve sağlık gibi yaşam alanlarındaki sorunlar hakkında konuşmak için başlangıç sağlar.

Tarama sonucu bir madde kullanım bozukluğu tanısı değildir. USPSTF, erişkin birinci basamak taramasını doğru tanı ve etkili bakımın sunulabildiği veya yönlendirmenin yapılabildiği koşullarla sınırlar. Tedavi olanağı bulunmayan ya da sonucun cezalandırma amacı taşıdığı uygulamalara bu yarar değerlendirmesi aktarılmaz. Taramanın amacı kişiyi etiketlemek değil, uygun sağlık hizmetine erişimini desteklemektir.

Güney Afrika’da yapılan güncel bir doğrulama çalışmasında DAST-10, tanısal görüşmeyle karşılaştırılmıştır. Üç ve üzeri eşik yüksek özgüllük fakat kusursuz olmayan duyarlılık göstermiştir. Çalışmadaki madde kullanım bozukluğu sayısının azlığı, sonuçların yorumunu sınırlamıştır. Bu nedenle bir araştırmanın eşiği her dilde, ülkede veya başvuru grubunda aynı sonucu verecek bir kural gibi kullanılmamalıdır.

Pozitif sonuç sonrası görüşmede kişinin fiziksel, ruhsal, sosyal ve işle ilgili gereksinimleri, önceki tedavileri ve kendi hedefleri değerlendirilir. Aile veya yakınların sürece katılımı konuşulurken mahremiyet korunur. Biyolojik testler gerekiyorsa kapsamlı değerlendirmeye katkı sağlar; tek başına tanı yöntemi olarak kullanılmaz. Bakım seçenekleri kişiyle birlikte ele alınır.

Akut tehlike taramadan önce gelir. Uyanmayan veya solunumu belirgin yavaşlamış bir kişide opioid aşırı dozu düşünülebilir. Yerel acil yardım çağrılmalı, varsa uygun opioid aşırı dozunu tersine çeviren ilaç kullanılmalı ve yardım gelene kadar kişi yalnız bırakılmamalıdır.