MAKAT GELİŞ

MAKAT GELİŞ NE DEMEKTİR?

Geç gebelikte dış sefalik versiyon, planlı sezaryen ve uygun hastada planlı vajinal makat doğum görüşülebilir. Dış sefalik versiyon, eğitimli sağlık profesyonelinin karın üzerinden bebeği baş gelişe döndürmeye çalışmasıdır. Acil sezaryen olanağı bulunan hastanede yapılmalıdır. Kanama, suların açılması, fetal kalp hızında sorun veya başka sezaryen gerekliliği gibi durumlar uygunluğu değiştirebilir. İşlem sonrasında kanama, ağrı, kasılma veya bebek hareketlerinde değişiklik olursa hemen hastaneye haber verilmelidir. İşlemin her kişide başarılı olacağı söylenemez. [1]

DEĞERLENDİRME VE DOĞUM SEÇENEKLERİ

Bebeğin duruşu muayenede şüphelenilerek ultrasonla doğrulanabilir. Gebeliğin son haftalarında hâlâ makat geliş varsa, çevirmeye uygunluk kişisel koşullarla değerlendirilir. Çevirme yapılamaz veya başarılı olmazsa doğum planı yeniden görüşülür. Vajinal makat doğum, seçilmiş hastalarda bu konuda eğitimli ve deneyimli ekip ile acil sezaryen erişimi gerektirir. Bazı makat geliş türleri veya bebeğe ait durumlar bu seçeneği uygun olmaktan çıkarabilir. [2]

Planlı sezaryen birçok term makat gebelikte bebek açısından daha güvenli seçenek olabilir; buna karşılık annenin cerrahi riskleri ve gelecek gebelikler de konuşulur. Doğum, planlanan tarihten önce başlarsa evde beklemek yerine hastaneye başvurulmalıdır. Su gelmesi özellikle önemlidir; makat gelişte göbek kordonunun aşağıya sarkması gibi aciller açısından değerlendirme gerekir. Gebelikteki erken makat geliş ile termde devam eden makat geliş aynı şekilde yönetilmez. Çoğul gebelikte ilk ve ikinci bebeğin duruşuna ilişkin kararlar da tekil gebelikten farklıdır. İnternetteki tekil term doğum önerileri bu gruplara aynen uygulanmamalıdır. [2]

DIŞ SEFALİK VERSİYONUN SÜRECİ

İşlemden önce gebelik ve ilaç öyküsü alınır, bebeğin duruşu ultrasonla ve iyiliği kalp hızı izlemiyle değerlendirilir. Rahmi gevşeten ilaç önerilebilir; bu ilaç kısa süreli çarpıntı veya sıcaklık hissi yapabilir. Uygulama sırasında rahatsızlık olursa kişi ekibe söylemelidir; tolere edilemeyen ağrıda işlem durdurulur. Bebeğin duruşu ve kalp hızı işlemden sonra yeniden kontrol edilir. Her şey uygunsa yazılı takip planıyla eve dönülebilir. Başarılı çevirme sonrasında az sayıda bebek tekrar makat gelişe dönebilir. [3]

Tablo: [3]

RhD negatif hastada işlem sonrasında anti-D gereksinimi duyarlanma durumu ve yerel protokole göre değerlendirilir. İşlem öncesi açlık veya ilaç talimatı merkezler arasında değişebileceğinden hastanın kendi biriminden bilgi alması gerekir. Başarısızlık, kişinin yeterince çaba göstermediği anlamına gelmez. [3]

KİŞİSELLEŞTİRİLMİŞ HAZIRLIK

Duruş değiştirmenin uygunluğu ve vajinal makat doğuma ilişkin kararlar, obstetrik değerlendirme ve ekip deneyimine dayanmalıdır. Onamda olası acil doğum gereksinimi ve alternatifler konuşulur. Planın yalnız “makat” kelimesine değil gebelik haftası, bebeğin özellikleri ve doğumun ilerleyişine dayandığı anlaşılmalıdır. Daha erken doğumda veya ilerlemiş eylemde farklı karar gerekebilir. [4]

Hastaya doğum planının bir kopyasının verilmesi, planlanandan önce farklı bir birime başvurduğunda değerlendirmeyi kolaylaştırır. Önceden yapılmış çevirme girişimi ve sonucu, mevcut ultrasonla birlikte ekibe aktarılmalıdır. Doğum seçenekleri konuşulurken kişinin tercihleri kaydedilmeli, risklerin değişebileceği anlaşılır biçimde açıklanmalıdır. [4]

AKIL KARTI

Bu bölümün içeriği akıl kartında sunulmuştur.

AKIL KARTI — HASTA İÇİN HATIRLATMA

Erken gebelikte makat duruş çoğunlukla değişebilir. Geç gebelikte seçenekleri uzman ekiple konuşun. Evde karına baskı uygulayarak çevirmeye çalışmayın; uygun girişim, izlem ve acil bakım olanağı gerektirir. [4]