MAKULA DELİĞİ

Görme azalması ve metamorfopsinin süresi, travma, yüksek miyopi, önceki göz cerrahisi, retina hastalığı ve diğer gözün işlevi kaydedilir. Güneş/lazer maruziyeti ve görme alanındaki merkezi skotom sorgulanır; idiyopatik delik ile ikincil hasar ayrılır. [3]

Görme keskinliği ve dilate retina muayenesi OCT ile tamamlanır. OCT tanıyı doğrulamak, evrelemek ve kapanmayı izlemek için temel incelemedir. Tipik idiyopatik delikte rutin laboratuvar paneli gerekmez. [2]

Lameller delik, epiretinal membrana bağlı yalancı delik, kistoid makula ödemi, santral seröz hastalık, subfoveal drusen, maküler telenjiektazinin boşlukları ve solar makülopati tam kat delikle karıştırılabilir. OCT’de tam kat doku kaybı aranması gereksiz cerrahi yönlendirmeyi önler. [3]

OCT ÖLÇÜTLERİ

Tam kat delikte foveada iç limitan membrandan pigment epiteline kadar retina katlarının sürekliliği kesilmiştir. OCT’de en küçük çap, vitreomaküler çekinti varlığı ve eşlik eden hastalık kaydedilir. Sadece yapışıklık, fovea biçimini bozmuyorsa vitreomaküler adezyondur; çekinti biçim bozulması, kistler veya ayrışma oluşturur. [4]

CERRAHİ KARAR VE TEKNİK

Büyüyen, görmeyi azaltan veya günlük işlevi bozan delikte retina cerrahisi değerlendirilir. Vitrektomiye çoğunlukla ILM soyulması ve gaz tamponadı eklenir. Ameliyat öncesinde sistemik durum, ilaçlar, anestezi, ev desteği ve pozisyon uygulanabilirliği konuşulur; ilaçlar kendiliğinden kesilmez. [5]

Büyük, kronik veya önceki ameliyatla kapanmamış deliklerde flep ve diğer ileri onarım teknikleri gündeme gelebilir. CLOSE verileri boyuta duyarlı yaklaşımı destekler; heterojen olgu serilerinden gelen çap sınırları zorunlu algoritma gibi kullanılmaz. [7]

Damla tedavisi standart cerrahinin eşdeğeri değildir. Küçük idiyopatik deliklerde yapılan plasebo kontrollü çalışmada dorzolamid kapanma veya görme açısından üstün bulunmamıştır. [6]

Yüzüstü pozisyon gereği ve süresi delik boyutu, cerrahi teknik ve tamponada göre belirlenir. PIMS büyük deliklerde kapanma üstünlüğünü kesinleştirmese de görme kazanımı yüzüstü pozisyonda daha iyiydi; hasta cerrahın talimatını kendi başına değiştirmemelidir. [8]

İZLEM VE GÜVENLİK

Kontrollerde delik kapanması OCT ile, işlev görme ölçümüyle değerlendirilir; izlemde diğer göz de unutulmaz. Küçük delik gözleminde büyüme veya kötüleşme tedavi kararını değiştirir. [2]

Gaz tamamen kaybolana kadar uçuş ve azot protoksit içeren anestezi/analjezi yasaktır; acil, diş ve anestezi ekiplerine gözde gaz bulunduğu söylenir. Gazın kaybolma süresi kullanılan maddeye bağlıdır; takvimden tahmin edilerek uçuş planlanmaz. [1]

Göz içi basıncı, katarakt, enfeksiyon ve retina durumu izlenir. Gaz görmeyi geçici bulanıklaştırabilir; buna rağmen kapanmış delikte bile eğrilik kalabilir ve görsel toparlanma aylar sürebilir. [5]

ACİL BELİRTİLER

Ameliyat sonrası şiddetlenen ağrı, beklenen gaz bulanıklığının ötesinde ani görme kaybı, yeni ışık çakması/uçuşma, perde, irin veya artan kızarıklık acil göz değerlendirmesini gerektirir. Rutin kontrol günü beklenmez. [5]