İçeriğe geç
Madde metnine geç
TIBBİ İŞLEM / TEDAVİ YÖNTEMİ

MALNÜTRİSYON RİSK TARAMASI

ÖZET

Malnütrisyon risk taraması, beslenme yetersizliği olasılığı bulunan kişileri erken fark etmek için yapılan kısa değerlendirmedir. Sonuç tek başına kesin tanı değildir. Güncel GLIM yaklaşımında riskin belirlenmesini, tanı ve ağırlık derecesine yönelik değerlendirme izler. Kilo kaybı, düşük beden kütle indeksi ve kas kitlesi gibi bulgular; azalmış alım, emilim sorunları ve hastalık yüküyle birlikte ele alınır. Böylece tarama puanı ile hastalığın doğrulanması birbirinden ayrılır.

Tarama sırasında önceki ve güncel ağırlık, boy, istemsiz kilo kaybı ve yakın dönemde besin alımını etkileyen durumlar araştırılır. MUST bu amaçla kullanılan araçlardan biridir; bütün tarama yöntemlerinin ortak adı değildir. Boy veya ağırlığın ölçülemediği durumlarda alternatif bilgiler gerekebilir. Ödem ve büyük sıvı değişiklikleri ağırlığın yorumunu güçleştirir. Eksik ölçümlere dayanarak güvenilir olmayan bir sayı üretmek yerine kullanılan bilginin sınırı açıklanmalıdır.

İştahsızlık, yutma güçlüğü, hareket kısıtlılığı veya sosyal güçlükler beslenmeyi etkileyebilir. İstemsiz kilo kaybı yaşayan kişi, yalnızca daha fazla yemesi önerilerek geçiştirilmemelidir. Sağlık profesyoneli altta yatan nedenleri değerlendirir; gerekirse diyetisyen desteği düzenler. Bakım gereksinimi bulunan bir yakının daha az yemesi veya zayıflaması fark edildiğinde bunu sağlık ekibine bildirmek önemlidir. Yardım, yalnız besin ürününden değil, yemek hazırlama ve yeme konusunda destekten de oluşabilir.

Kan albümini veya prealbümini taramanın yerine geçmez. Bu proteinler enflamasyondan etkilenir ve vücuttaki toplam protein ya da kas miktarının doğrudan göstergesi değildir. Düşük bir değer yalnızca beslenme eksikliği olarak açıklanmamalıdır. Beslenme durumu ile hastalığın enflamatuvar etkisi arasında ilişki bulunabilir; ancak bu ilişki, laboratuvar sonucunu tek başına bir beslenme tanısına dönüştürmez. Sonucun anlamı klinik değerlendirme içinde ele alınmalıdır.

Tarama bir kez yapılıp unutulacak işlem değildir. Hastanede yatış boyunca ve klinik durumda değişiklik olduğunda yeniden değerlendirme gerekebilir; takip planı bakımın yapıldığı ortama göre belirlenir.

Kaynaklar:[2][1][4][5][3]
ANAHTAR KELİMELER
  • beslenme riski
  • malnütrisyon taraması
  • istemsiz kilo kaybı
  • MUST
  • NRS 2002
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

GENEL OKUYUCU İÇİN GÖRÜŞMEYE KATKI

İştahınızdaki değişikliği, istemsiz kilo kaybını ve yutma güçlüğünü anlatın. Bakım verdiğiniz kişide beslenme sorunu olduğundan endişeleniyorsanız sağlık değerlendirmesi isteyin.

Kaynaklar:[4]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

ALIM VE AĞIRLIK ÖYKÜSÜ

Yakın dönemdeki kilo değişimi ve bunun istemli olup olmadığı belirlenir. MUST değerlendirmesinde akut hastalıkla birlikte besin alamama olasılığı da dikkate alınır.

Kaynaklar:[1]

FİZİK MUAYENE

ÖLÇÜMÜN GÜVENİLİRLİĞİ

Ödem, susuzluk veya büyük sıvı değişimleri varsa ağırlık ve kilo kaybı dikkatle yorumlanır. Boy ve ağırlık elde edilemiyorsa uygun alternatif değerlendirme kullanılır.

Kaynaklar:[1]

AYIRICI TANI

TARAMA, TANI VE LABORATUVAR AYRIMI

Pozitif tarama, malnütrisyon tanısının tamamlandığı anlamına gelmez; tanısal değerlendirme gerekir.

Albümin ve prealbümin enflamatuvar süreçten etkilenir; toplam kas veya protein deposunun yerine kullanılmaz.

Kaynaklar:[2][5]

TANISAL YAKLAŞIM

ARACI KLİNİK BAĞLAMA YERLEŞTİRME

NRS 2002 puanı EFFORT ikincil analizinde hastanede yatan dahiliye hastalarının klinik sonuçlarıyla ilişkiliydi. Bu ilişki, puanın tek kişi için kesin prognoz veya bütün topluluklarda aynı performans anlamına gelmez.

Kaynaklar:[6]

TEDAVİ

SONUCU BAKIM PLANINA DÖNÜŞTÜRME

MUST sonucuyla birlikte bakım planı ve verilen öneriler kaydedilir. Yüksek risk yalnızca dosyaya işlenen bir sayı olarak bırakılmaz; uygun müdahale ve izlem planlanır.

Kaynaklar:[1]

İZLEM VE ÖNERİLER

YENİDEN TARAMA ZAMANI

NICE, hastaneye kabulde ve ilk poliklinik görüşmesinde tarama önerir; yatan hastalarda haftalık tekrar, ayaktan hastalarda klinik endişe olduğunda yeniden değerlendirme öngörür. Bu zamanlama yerel bakım düzenine uyarlanır; tek ölçüm uzun dönem güvence değildir.

Kaynaklar:[3]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

TARAMA RANDEVUSUNU BEKLEMEME

Susuzluk bulgularıyla birlikte belirgin idrar azalması veya geçmeyen ayağa kalkma baş dönmesi acil değerlendirme gerektirir. Bilinç bulanıklığı, solunum güçlüğü veya uyandırmada güçlük varsa acil yardım istenir; tarama formunun tamamlanması beklenmez.

Kaynaklar:[7]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. The MUST Explanatory Booklet ↗

    BAPEN · Kaynak tarihi: 2003; gözden geçirilmiş baskı 2011-11 · Erişim: 2026-10-31

  2. GLIM consensus approach to diagnosis of malnutrition: A 5-year update ↗

    GLIM; JPEN · Kaynak tarihi: 2025-04-14; sayı 2025-05 · Erişim: 2026-10-31

  3. Nutrition support for adults, CG32: recommendations ↗

    NICE · Kaynak tarihi: 2006; ilgili öneriler güncel resmi sayfada · Erişim: 2026-10-31

  4. Malnutrition ↗

    NHS · Kaynak tarihi: Son gözden geçirme 2023-05-23; planlanan sonraki inceleme 2026-05-23 · Erişim: 2026-10-31

  5. The Use of Visceral Proteins as Nutrition Markers: An ASPEN Position Paper ↗

    ASPEN; Nutrition in Clinical Practice · Kaynak tarihi: 2020-10-30 çevrimiçi; 2021-02 sayı · Erişim: 2026-10-31

  6. Nutritional risk screening (NRS 2002) is a strong and modifiable predictor risk score for short-term and long-term clinical outcomes: secondary analysis of a prospective randomised trial ↗

    Clinical Nutrition · Kaynak tarihi: 2019-12-14 çevrimiçi; 2020-09 sayı · Erişim: 2026-10-31

  7. Dehydration ↗

    NHS · Kaynak tarihi: Son sayfa incelemesi 2026-05-01; planlanan sonraki inceleme 2029-05-01 · Erişim: 2026-10-31

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 1 ARAŞTIRMA

Klinik sorularla doğrudan ilişkili doğrulanmış çalışmalar seçildi; yirmi yayın kotası doldurulmadı. Okuma kapsamı ve çalışma sınırlılıkları ayrıca belirtildi.

01 · NRS 2002 VE KLİNİK SONUÇLARLA İLİŞKİ

Nutritional risk screening (NRS 2002) is a strong and modifiable predictor risk score for short-term and long-term clinical outcomes: secondary analysis of a prospective randomised trial

Lara Hersberger ve arkadaşları · Clinical Nutrition · 2020

Çalışma türü: Çok merkezli randomize EFFORT çalışmasının ikincil prognostik analizi.

Kapsam: İsviçre hastanelerinde 2028 dahiliye hastası; başlangıç NRS puanları 3 veya üzerindeydi.

ÖZET

Daha yüksek başlangıç puanı, 180 günlük ölüm riski, daha uzun yatış ve daha kötü işlevsel sonuçlarla ilişkiliydi.

Yalnız özet okundu. Analiz seçilmiş, zaten risk taşıyan hastalara aittir; risk ilişkisi kişisel kesin prognoz değildir. Genel toplumda tarama doğruluğunu veya taramanın tek başına yararını göstermez.

Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı ve tedavinin veya sağlık profesyonelinin bireysel değerlendirmesinin yerine geçmez.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.