MARASMUS

Marasmus, ağır yetersiz beslenmenin belirgin yağ ve kas kaybıyla seyreden, beslenme ödeminin bulunmadığı biçimidir. Kwashiorkorda ödem ön plandayken, karma tabloda hem zayıflama hem ödem vardır. Çocukta boy veya uzunluğa göre ağırlık, üst kol çevresi ve klinik görünüm birlikte değerlendirilir. Sorun yalnız düşük tartı değeri değildir; enfeksiyonlar, düşük kan şekeri ve düşük vücut ısısı gibi komplikasyonlar yaşamı tehdit edebilir.

Yağ depolarının ve kasların azalmasıyla kaburgalar ve yüz kemikleri belirginleşebilir; deri gevşek kıvrımlar oluşturabilir. Yetersiz alımın nedeni, emilimi bozan hastalıklar ve artmış gereksinimler araştırılır. Tedavi sırasında beslenmenin kontrollü artırılması ve sıvı-elektrolit dengesinin izlenmesi önemlidir. Ağır yetersiz beslenmede besin sunumunu aniden artırmak güvenli bir yaklaşım değildir.

WHO önerileri 6–59 aylık çocuklarda ağır zayıflama veya beslenme ödemine tehlike bulguları, akut tıbbi sorun ya da başarısız iştah testi eşlik ettiğinde yataklı tedaviye yönlendirmeyi destekler. İlk karşılaşmada triyaj yapılmalıdır. Aynı yaklaşım, her zayıf çocuğun tek bir ölçüme dayanarak aynı yerde ve aynı hızda tedavi edilmesi gerektiği anlamına gelmez.

Pakistan’da ağır akut yetersiz beslenmesi olan 185 çocukta yürütülen 2025 tarihli araştırmada, ilk 72 saatte 23 çocukta çalışmanın yeniden beslenme sendromu ölçütleri saptandı. Normal başlangıç elektrolitleri, bildirilen dahil edilme ölçütüdür; magnezyum tablolarıyla tutarsızdır. Bu oran yalnız marasmuslu çocuklara ait değildir. Gözlemsel tasarım, besleme yolu ile saptanan ilişkiyi neden-sonuç veya herhangi bir yöntemin zararlı olduğunun kanıtı haline getirmez.

2026 WHO–UNICEF uygulama rehberi, beş yaş altındaki çocukların bakımında tıbbi, beslenmeye ilişkin ve psikososyal gereksinimleri birlikte ele alır. Altı aydan küçük riskli bebeklerde anne veya bakımveren ile bebeğin birlikte değerlendirilmesine özellikle dikkat çeker. Toplum, ayaktan bakım ve yataklı tedavi arasındaki bağlantı, yalnız hastane içindeki kilo artışından daha geniş bir iyileşme sürecinin parçasıdır.