MCCUNE-ALBRİGHT SENDROMU

McCune-Albright sendromu kemikleri, deriyi ve çeşitli hormon üreten dokuları etkileyen mozaik bir hastalıktır. GNAS geninde erken gelişim sırasında ortaya çıkan değişiklik bütün hücrelerde bulunmaz; etkilenmenin dağılımı ve şiddeti kişiden kişiye değişir. Bu durum klasik ailevi kalıtımdan farklıdır. Pigmentli deri lekeleri, fibröz displaziye bağlı kemik sorunları ve erken ergenlik sık tanınan bulgulardır; tiroid ve büyüme hormonu fazlalığı da görülebilir.

Tanısal yaklaşım hastalığın bütün klasik bileşenlerinin aynı anda bulunmasına dayanmaz. Tipik klinik özelliklerin birlikte değerlendirilmesi, hormon ölçümleri ve görüntüleme önemlidir. Mozaiklik nedeniyle GNAS varyantının saptanması incelenen doku ve yönteme bağlıdır; periferik kan testi negatifken etkilenmiş dokuda değişiklik bulunabilir. Tanı sonrasında yalnız başvuru yakınması değil, diğer organların etkilenme olasılığı da araştırılmalı ve takip gereksinimleri belirlenmelidir.

Çocuklarda erken puberte değerlendirmesi özellikle önemlidir. Kızlarda yumurtalık kistlerinin otonom östrojen üretimi vajinal kanama veya meme gelişimine yol açabilir. Tedavi her sistem için ayrı düzenlenir; aromataz inhibitörleri periferik östrojen üretimini azaltmak amacıyla kullanılabilir. Santral puberte sonradan etkinleşirse GnRH agonisti gündeme gelir. Bu ayrım, bütün erken puberte tablolarının aynı mekanizmayla gelişmediğini ve tek bir ilaç yaklaşımının yeterli olmayabileceğini gösterir.

Letrozolle ilgili uzun dönem verilerin önemli bir bölümü küçük gözlemsel gruplardan gelir. 28 kızın değerlendirildiği retrospektif kohortta iskelet olgunlaşması ve büyüme hızında olumlu değişiklikler bildirilmiştir. Ancak erişkin boya ulaşan tedavi edilmiş hasta sayısı yalnız dörttür; karşılaştırma tarihsel kontrollerle yapılmıştır. Bu nedenle tahmini erişkin boydaki düzelme, bütün hastalarda elde edilmiş nihai boy kazanımı olarak yorumlanmamalıdır.

2026’da bildirilen tek olguda letrozol sırasında vajinal kanama ve yumurtalık kistinin gerilemesi gözlenmiştir. İzlem yalnız 13 ay sürmüş ve nihai erişkin boy değerlendirilmemiştir. Kontrolsüz tek hasta bildirimi uzun dönem güvenliği veya tedaviler arası üstünlüğü kanıtlamaz. Bu tür bulgular hastaya otomatik bir reçete oluşturmak yerine, çocuk endokrinolojisinin bireysel tedavi ve güvenlik izlemi içinde değerlendirilmelidir.