İçeriğe geç
Madde metnine geç
TIBBİ İŞLEM / TEDAVİ YÖNTEMİ

MDS-UPDRS İLE PARKİNSON HASTALIĞININ İZLENMESİ

ÖZET

MDS-UPDRS, Parkinson hastalığındaki motor ve motor dışı yükü izlemek için geliştirilmiş standart bir değerlendirmedir. Günlük yaşam deneyimleri, motor muayene ve tedaviye bağlı motor komplikasyonlar farklı bölümlerde ele alınır. Bazı bilgiler hasta veya yakından alınırken motor muayene değerlendirici tarafından yapılır. Böylece tek bir muayene anıyla günlük yaşamın bütün deneyimleri birbirine karıştırılmaz.

Bir ölçeğin Türkçeye sözcük sözcük çevrilmesi, aynı şeyi aynı güvenilirlikle ölçtüğünü göstermeye yetmez. Türkçe standardizasyon araştırmasında çeviri, geri çeviri ve bilişsel ön testler uygulanmış; dokuz merkezde MDS-UPDRS için 352 hasta değerlendirilmiştir. Aynı yayında başka bir diskinezi ölçeği de incelenmiştir; onun hasta sayısı bu ölçeğin örneklemi yerine kullanılmamalıdır. Çalışma resmi Türkçe sürümün ölçüm özelliklerini destekler, ancak her hastada her yanıtın değişmez olduğunu ileri sürmez.

İzlem puanının klinik anlamı, tanı ve tedavi kararıyla aynı değildir. NICE, Parkinson tanısının klinik değerlendirmeyle konulmasını belirtir. Hastanın tedaviye yanıtı, yaşadığı sorunlar ve ilaç güvenliği ayrıca ele alınır. Ölçek randevusuna hazırlanmak için Parkinson ilaçları kişinin kendi kararıyla aniden kesilmemelidir. Ani kesilme ciddi hareket kaybına veya nöroleptik malign sendrom gibi tehlikeli bir duruma yol açabilir. İlaç değişikliği uzman değerlendirmesinden ayrı düşünülmemelidir. Hastaneye yatışta da ilaçların uygun saatlerde verilmesi önemlidir; bakım ortamının değişmesi planlı dozların kendiliğinden atlanmasını haklı çıkarmaz.

Motor muayenenin ilacın etkili olduğu veya etkisinin azaldığı dönemde yapılması kayda geçirilir. Bölümlerin ayrı amaçları korunmalıdır; bütün alanları tek toplamın içine gizlemek günlük yaşam, muayene ve komplikasyon bilgisi arasındaki farkı kaybettirebilir. Resmi uygulama yönergesi ve eğitim, karşılaştırılabilir kayıt için önemlidir. Bu metin ölçeğin tam sorularını, yanıt seçeneklerini veya puanlama formunu yeniden yayımlamaz.

Türkçe araştırmada değerlendiriciler ölçek eğitimi almıştır. Sonuçların başka ortamlara taşınmasında bu koşul dikkate alınmalıdır. İlk 250 hastanın diskinezili seçilmesi, örneklemin bütün Parkinson topluluğunu birebir temsil etmediğini gösterir.

Kaynaklar:[1][2][3]
ANAHTAR KELİMELER
  • MDS-UPDRS
  • Parkinson
  • motor muayene
  • motor dışı belirtiler
  • ON OFF
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

RANDEVU ÖNCESİ İLAÇ GÜVENLİĞİ

Ölçüm yapılacak diye ilaçları kendi başınıza kesmeyin veya saatlerini değiştirmeyin. Özel bir değerlendirme düzeni gerekiyorsa bunu Parkinson ekibiyle önceden netleştirin; ani tedavi değişikliği risk taşır.

Kaynaklar:[3]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

MUAYENE KOŞULLARINI KAYDETMEK

Motor muayenede ON/OFF durumunu kaydedin. Farklı ilaç etkisi dönemlerindeki muayeneleri aynı koşuldaymış gibi karşılaştırmayın; bölüm sonuçlarını ayrı yorumlayın. Hasta bildirimine dayanan günlük yaşam bilgisiyle o andaki motor muayeneyi birbirinin yerine kullanmayın. Tek alandaki düzelme diğer bütün alanların düzeldiği anlamına gelmez.

Kaynaklar:[1]

TANISAL YAKLAŞIM

DOĞRULANMIŞ SÜRÜM VE EĞİTİM

Türkçe standardizasyonun eğitimli değerlendiriciler ve çok merkezli sınamayla elde edildiğini dikkate alın. Yerel ifadelerle doğaçlama çeviri yapmak, araştırmada doğrulanan sürümü uygulamak değildir. Kullanılan dil ve sürüm kaydı izlem yorumunu destekler.

Kaynaklar:[2]

ÖLÇÜM GEÇERLİĞİNİ DOĞRU YORUMLAMAK

Faktör uyumu, bireysel puanın hatasızlığını veya tedavi yararını kanıtlamaz.

Kaynaklar:[2]

FORM VE UYGULAMA YETKİSİ

MDS kullanım koşullarını kontrol edin. Bu bilgilendirme metni, formu çoğaltma, elektronik sisteme yerleştirme veya yeni çeviri oluşturma izni sağlamaz.

Kaynaklar:[4]

İZLEM VE ÖNERİLER

PUANIN ARDINDAN KLİNİK GÖRÜŞME

İzlemde ve ilaç değişikliğinden sonra halüsinasyon veya sanrı gelişimini ayrıca sorun. Varsa tetikleyici tıbbi nedenleri değerlendirin; tedaviyi değiştirirken uzman görüşü ve kesilme etkileri dikkate alınmalıdır. Ölçek kaydı bu değerlendirmeyi tamamlanmış saydırmaz.

Kaynaklar:[3]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Movement Disorder Society-sponsored revision of the Unified Parkinson’s Disease Rating Scale (MDS-UPDRS): Scale presentation and clinimetric testing results ↗

    Goetz ve arkadaşları / Movement Disorders · Kaynak tarihi: 15 Kasım 2008 · Erişim: 2026-11-01

  2. Turkish Standardization of Movement Disorders Society Unified Parkinson’s Disease Rating Scale and Unified Dyskinesia Rating Scale ↗

    Akbostancı ve arkadaşları / Movement Disorders Clinical Practice · Kaynak tarihi: 16 Kasım 2017 çevrimiçi; Ocak–Şubat 2018 dergi sayısı · Erişim: 2026-11-01

  3. Parkinson’s disease in adults (NG71) ↗

    NICE · Kaynak tarihi: 2017 rehberi; erişilen güncel öneriler · Erişim: 2026-11-01

  4. Clinical Outcome Assessments: permissions ↗

    International Parkinson and Movement Disorder Society · Erişim: 2026-11-01

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 1 ARAŞTIRMA

Konuya ilişkin seçilmiş özgün araştırmaların özetleri sunulmuştur; çalışma sınırlılıkları sonuçlarla birlikte okunmalıdır.

01 · MDS-UPDRS TÜRKÇE STANDARDİZASYONU

Turkish Standardization of Movement Disorders Society Unified Parkinson’s Disease Rating Scale and Unified Dyskinesia Rating Scale

Akbostancı MC ve arkadaşları · Movement Disorders Clinical Practice · 2018

Çalışma türü: Çok merkezli çeviri ve ölçüm doğrulaması.

Kapsam: Dokuz merkezde MDS-UPDRS için 352 hasta.

ÖZET

Dört bölümün karşılaştırmalı uyum indeksleri en az 0,94 bulundu.

Örneklemde diskinezili hastalar seçilmiştir. MDS finansmanı ve bazı yazarların endüstri ilişkileri bildirildi; çalışma tedavi deneyi değildir.

Bu içerik eğitim amaçlıdır; bireysel klinik değerlendirme ve güncel yerel protokollerin yerine geçmez.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.