MEDİAL EPİKONDİLİT

Başlangıç, travma, iş-spor yükü, kavrama ve tekrarlayan bilek hareketleri; önceki tedaviler ve işlev kaybı sorgulanır. Atış veya vuruş tekniği ile ekipman değişiklikleri kaydedilir.

Ağrının iç ya da dış yerleşimi, günlük işlerle ilişkisi ve parmak uyuşması ayrıntılandırılır. Aynı adla anılan her dirsek ağrısının tendon kökenli olduğu varsayılmaz.

Medial epikondil ve fleksör-pronatör başlangıcı palpe edilir. Dirence karşı el bileği fleksiyonu ve ön kol pronasyonuyla aynı bölgede ağrı oluşması tanıyı destekler.

Hareket açıklığı, kavrama, ulnar sinir duyu-motor işlevi ve Tinel bulgusu değerlendirilir. Sinir bulguları yalnız tendinopatiye bağlanmaz.

Ulnar nöropati, ulnar kollateral bağ yaralanması, kırık ve artrit benzer yakınmalar oluşturabilir. Gerektiğinde sinir incelemesi veya bağa yönelik görüntüleme seçilir.

Lateral epikondilitte ağrı dış taraftadır. Ateş, belirgin sıcaklık-şişlik veya travmatik deformite varsa sıradan epikondilit yaklaşımı yeterli değildir.

TANI VE TESTLERİN SINIRLARI

Tanı öncelikle öykü ve muayeneyle konur. Provokasyon sırasında ağrının yeri ve hastanın olağan yakınmasıyla uyumu değerlendirilir.

Röntgen tendonları göstermez; kemik ve eklem nedenleri için kullanılır. Ultrason veya MR daha çok uzayan, tedaviye dirençli ya da alternatif tanı düşünülen durumlarda seçilir.

TEDAVİ VE KANIT SINIRLARI

İlk yaklaşım ağrıyı artıran yükün düzenlenmesi, uygun soğuk uygulama ve kişiye uyarlanmış rehabilitasyondur. Ağrı azaldıkça kontrollü direnç egzersizlerine geçilir; aktiviteye dönüş kademeli yapılır.

NSAİİ seçimi böbrek hastalığı, diğer hastalıklar ve ilaçlarla birlikte değerlendirilir. Steroid enjeksiyonu kısa süreli rahatlatabilse de tendon hasarı ve uzamış rehabilitasyon olasılığı konuşulmalıdır.

Eksantrik egzersizler yararlı olabilir; 2026 derlemesi kanıt kesinliğini düşük bulmuştur. Birlikte uygulanan tedavilerin etkisi ayrıştırılamadığından tek egzersiz her hasta için kanıtlanmış üstün yöntem değildir.

PRP ile cerrahiyi karşılaştıran küçük seri eşdeğerlik kanıtlamaz. Dirençli olguda seçenekler uzmanla görüşülür; uzun süre uygun konservatif bakıma rağmen yakınma sürerse cerrahi değerlendirilebilir.

İZLEM VE İŞE-SPORA DÖNÜŞ

Ağrı, kavrama ve günlük işlev izlenir. İş istasyonu, teknik ve ekipman düzenlemeleri tekrarlayan yükü azaltabilir. Yakınmalar düzelmeden aynı yoğunluğa dönmek yerine etkinlik kademeli artırılır.

Güçlendirme yükü toleransa göre ilerletilir. Kalıcı yakınmada tedavi planı ve tanı yeniden değerlendirilir; egzersiz çalışmasının kısa dönem sonucu uzun dönem nüksün önlendiğini göstermez.

KIRMIZI BAYRAKLAR VE SEVK

Ateşli-sıcak şiş eklem, hareket edememe, deformite veya kırık şüphesi acil değerlendirme gerektirir. Bu durumda rehabilitasyonla oyalanılmaz.

Artan uyuşma, takılma veya instabilite hissi; evdeki önlemlerle düzelmeyen ağrı yeniden klinik değerlendirme nedenidir.