MESANE KANSERİ

GENEL BAKIŞ VE BELİRTİLER

İdrarda kan ilk kez görülmüşse, az olsa veya başka yakınma eşlik etmese bile gecikmeden sağlık değerlendirmesi istenmelidir. Kanı kendiliğinden geçince önemsiz saymak doğru değildir. Enfeksiyon ve başka idrar yolu sorunları benzer belirtiler oluşturabilir. Bu nedenle kanser şüphesiyle sevk, kesin kanser tanısı demek değildir; ancak incelemenin tamamlanması önemlidir. Muayene sırasında belirtilerin süresi ve kullanılan ilaçlar belirtilir, gerektiğinde idrar ve kan örnekleri alınır. [1]

Sigara kullanımı, bazı mesleki kimyasal maruziyetler ve önceki radyoterapi risk bağlamında önem taşır. Uzun süreli sonda öyküsü ve yakın akrabada mesane kanseri bulunması da görüşmede bildirilmelidir. Risk etkeninin varlığı, kanser tanısının yerine geçmez. [5]

PROFESYONEL TANI VE EVRELEME

Sistoskopi, ince bir araçla üretra ve mesane içinin görülmesini sağlar. Şüpheli alandan alınan doku patolog tarafından incelenir. Transüretral mesane tümörü rezeksiyonu, uygun durumda hem tanısal örnekleme hem de görünür tümörün çıkarılması için kullanılabilir. İdrar sitolojisi dökülen hücreleri araştırır; görüntüleme ise idrar yolları ve yayılım hakkında ek bilgi sağlar. Bu yöntemlerin birbirinin yerine geçtiği varsayılmamalıdır. [2]

Patoloji raporunda tümörün tipi, derecesi ve mesane duvarıyla ilişkisi önem taşır. Derece hücrelerin mikroskobik görünümünü, evre ise hastalığın yaygınlığını anlatır. Özellikle kas tabakasına ilerleyip ilerlemediği, tedavi yaklaşımını belirgin biçimde değiştirir. Klinik ekip doku ve görüntüleme bulgularını bir araya getirir; yalnız sistoskopideki görünüme bakarak bütün tedavi planı kurulmaz. [2]

TEDAVİNİN ÇERÇEVESİ

Mesane kasına ilerlememiş hastalıkta endoskopik çıkarma ve risk grubuna göre mesane içine verilen ilaçlar düşünülebilir. Kas invazyonlu hastalıkta mesanenin çıkarılması veya seçilmiş kişilerde kemoterapiyle birlikte radyoterapi gibi yaklaşımlar değerlendirilir. Yayılmış hastalıkta sistemik tedavi seçenekleri gündeme gelir. Hangi yöntemin kullanılacağı evre, derece, genel sağlık ve hasta tercihleriyle ilişkilidir; bütün hastalara tek tedavi listesi uygulanmaz. [3]

Mesane çıkarılacaksa idrarın vücuttan nasıl uzaklaştırılacağı önceden açıklanır. İdrar diversiyonu seçenekleri dış torba veya farklı yeniden yapılandırma yöntemlerini içerebilir. Bu karar yalnız ameliyat tekniğini değil, kişinin günlük bakımını da etkiler. Cerrahi öncesi veya sonrası ek tedavinin amacı ayrıca konuşulur; ameliyatın yapılması başka tedavilerin gereksiz olduğu anlamına gelmez. [3]

İZLEM, DESTEK VE ÖZEL GEREKSİNİMLER

Tedavi sonrasında kontrol gereksinimi devam eder. Randevuların amacı, yeni bulguları değerlendirmek ve kullanılan yöntemin yaşam kalitesine etkilerini ele almaktır. İdrar yönlendirme işlemi yapılan kişi bakım becerileri konusunda eğitim istemelidir. Genel sağlık durumu ve ek hastalıklar tedavi seçiminde önemlidir. Görüşmeye bir yakının eşlik etmesi, açıklamaların hatırlanmasını kolaylaştırabilir. [2,3]

Kanamaya aniden idrar yapamama, güçlü sıkışma ve alt karında belirgin ağrı eklenirse acil yardım alınmalıdır. İdrar retansiyonu bir hastalık adı değil, mesanenin boşalamadığı durumdur ve farklı nedenlerden kaynaklanabilir. Bu nedenle sorunu yalnız tümöre bağlamak yerine hızlı değerlendirmek gerekir. Kronik boşaltma güçlüğünde belirti daha silik olabilir; az miktarda sık idrar, boşalmama hissi veya yeni kaçırma sağlık ekibine bildirilmelidir. Günlük yakınmaların kaydı, kanser tedavisiyle idrar boşaltma sorunlarının ayrı ayrı ele alınmasına yardımcı olur. [4]

AKIL KARTI — HASTA İÇİN HATIRLATMA

Ağrısız kanamayı küçümseme. [1] Tanıda doku sonucunu öğren. “Kas tutulumu var mı?” sorusunu sor. Evreyi dereceyle karıştırma. [2] Mesane çıkarılması öneriliyorsa idrar yönlendirme ve günlük yaşam planını ayrıca konuş. [3]