HASTALIK

MİÇETOM

ÖZET

Miçetom, mantar veya bakterilerin oluşturduğu, şişlik ve granüllü akıntıyla seyreden kronik doku enfeksiyonudur. Tedaviden önce etken ayrımı ve derin/kemik yayılımı değerlendirmesi gereklidir.

Kaynaklar:[1][2]

Son güncelleme tarihi: 26 Ekim 2026

GENEL OKUYUCU

MİÇETOM NEDİR?

Miçetom, deri altından derin doku ve kemiğe ilerleyebilen kronik enfeksiyondur; sıklıkla ayaktadır. Mantar biçimi ömiçetom, bakteriyel biçim aktinomiçetomdur; tedavileri farklıdır. Küçük travmayla çevresel etkenler girebilir. Başlangıçta ağrısızlık hasar olmayacağı anlamına gelmez; insandan insana bulaş kabul edilmez.

Kaynaklar:[1]

BELİRTİLER VE ACİL YARDIM GEREKTİREN UYARILAR

Büyüyen şişlik, küçük deri delikleri ve granüllü akıntı değerlendirilmelidir. Ateş, hızla artan ağrı/kızarıklık veya genel bozulmada acil yardım alın; ikincil enfeksiyon gelişebilir. Yürüme kaybı ve deformiteyi bekletmeyin. Evde boşaltmak yerine uygun örnekleme gerekir.

Kaynaklar:[2]

FOSRAVUKONAZOL ÇALIŞMASI NASIL YORUMLANMALI?

2024 çift kör faz II deneyinde, Sudan’da ≥15 yaş M. mycetomatis hastası 104 kişi randomize edildi. Cerrahiye ek iki fosravukonazol rejimi itrakonazole üstün bulunmadı. Kemik tutulumu ve gebelik dışlanmıştı. Sonuç cerrahisiz etkinliği veya bütün etkenlerde yeni standart bakımı kanıtlamaz.

Kaynaklar:[3]

KAN TESTİYLE TEDAVİ YANITI İZLENEBİLİR Mİ?

Aynı programın 104 hastasından seri serum analizinde beta-D-glukan azol yanıtını veya nüksü güvenilir öngörmedi; özellikle cerrahiden sonra azaldı. Düşük değer enfeksiyonu dışlamaz. Bu çalışma bağımsız ikinci tedavi deneyi değildir; klinik/görüntüleme izleminin yerine geçmez.

Kaynaklar:[4]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

MARUZİYET VE HASTALIK SÜRESİ

Endemik seyahat, tarımsal çalışma, çıplak ayak ve diken teması; ilk şişlik, önceki ameliyat ve ilaçlar sorgulanır. Tedavi kesintileri ve erişim engelleri konuşulur. Coğrafya tek başına mantar/bakteri ayrımı yapmaz.

Kaynaklar:[1]

FİZİK MUAYENE

YEREL YAYILIM VE İŞLEV

Kitle, sinüsler, granüller, deri, eklem hareketi ve günlük işlev değerlendirilir. Az ağrı derin yayılımı dışlamaz. Yeni ağrı/iltihap ikincil enfeksiyonu düşündürebilir; yüzey kolonizasyonu otomatik etken sayılmaz.

Kaynaklar:[5]

AYIRICI TANI

BENZER HASTALIKLAR VE GRANÜL RENGİNİN SINIRI

Osteomiyelit, tüberküloz, derin mantar, botriyomikoz ve tümör akıntılı şişliği taklit edebilir. Siyah granül mantarı düşündürür; açık renk mantar veya bakteride görülür. Renk tek başına ilaç seçtirmez; derin örnek ve görüntüleme gerekir.

Kaynaklar:[5]

TANISAL YAKLAŞIM

ETKENİ VE YAYGINLIĞI BİRLİKTE BELİRLEMEK

Derin aspirat/biyopsi granülleri kültür ve histopatolojiyle incelenerek ömiçetom/aktinomiçetom ayrılır. Moleküler yöntemler türü destekleyebilir. Ultrason/radyografi/MR yayılımı gösterir, etkenin yerine geçmez. Yüzey akıntısı kontamine olabilir; güvenilir hızlı test gereksinimi sürmektedir.

Kaynaklar:[6][2]

TEDAVİ

BAKTERİYEL VE MANTAR HASTALIĞI AYNI TEDAVİ DEĞİLDİR

Aktinomiçetomda etken/ağırlığa göre antibiyotik; ömiçetomda uzun antifungal tedavi ve çoğunlukla planlı cerrahi kullanılır. İtrakonazol yaygın seçenektir. Amputasyon erken olgunun kaçınılmaz sonucu değildir; ilaç ve cerrahi kapsamı deneyimli ekip belirler.

Kaynaklar:[2]

İZLEM VE ÖNERİLER

UZUN TAKİP VE NÜKSÜN SAPTANMASI

Kitle, sinüs, akıntı, işlev ve gerektiğinde görüntüleme izlenir. Aylar süren tedavide erişim planı yapılır; yara kapanması tek başına kür değildir. Koruyucu ayakkabı, travmadan kaçınma ve rehabilitasyon destekleyicidir; kesin korunma garantisi verilmez.

Kaynaklar:[1]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

ACİL DEĞERLENDİRME VE MULTİDİSİPLİNER SEVK

Sepsis veya hızla kötüleşmede hastane değerlendirmesi gerekir. Kemik tutulumu, nüks ve tanı belirsizliği multidisipliner yönetilir. Yanıtsızlıkta etken ve cerrahi gereksinim yeniden incelenir; çocuk/gebeye yetişkin deney rejimi aktarılmaz.

Kaynaklar:[2][5]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın

Mycetoma ↗
WHO · Kaynak tarihi: 2022-01-14 · Erişim: 2026-10-26
Clinical Overview of Mycetoma ↗
CDC · Kaynak tarihi: 2026-10-14 · Erişim: 2026-10-26
Two dose levels of once-weekly fosravuconazole versus daily itraconazole in combination with surgery in patients with eumycetoma in Sudan: a randomised, double-blind, phase 2, proof-of-concept superiority trial ↗
PubMed / ilgili yayının yazarları · Kaynak tarihi: 2024 · Erişim: 2026-10-26
Using (1,3)-β-D-glucan concentrations in serum to monitor the response of azole therapy in patients with eumycetoma caused by Madurella mycetomatis ↗
PubMed / ilgili yayının yazarları · Kaynak tarihi: 2024 · Erişim: 2026-10-26
Mycetoma ↗
Hoekstra, Lattwein ve van de Sande; PLoS Negl Trop Dis · Kaynak tarihi: 2026-05-15 · Erişim: 2026-10-26
Target product profile for a rapid test for diagnosis of mycetoma at primary health-care level ↗
WHO · Kaynak tarihi: 2022-05-05 · Erişim: 2026-10-26

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 3 ARAŞTIRMA

Doğrudan ilgili 3 doğrulanmış yayın seçildi; 20 sayısını doldurmak için çalışma eklenmedi. Her kayıttaki popülasyon ve sınırlılıklar korunmuştur. Özet veya metadata erişimi tam metin incelemesi olarak sunulmaz; erişim ve düzeltme ayrıntıları hazırlık kanıt dosyasındadır. Klinik onay değildir.

01 · ÖMİÇETOMDA CERRAHİYE EK FOSRAVUKONAZOL VE İTRAKONAZOL KARŞILAŞTIRMASI

Two dose levels of once-weekly fosravuconazole versus daily itraconazole in combination with surgery in patients with eumycetoma in Sudan: a randomised, double-blind, phase 2, proof-of-concept superiority trial

Ahmed H Fahal ve arkadaşları · Lancet Infect Dis · 2024

Çalışma türü: Randomize, çift kör, faz II üstünlük deneyi

Kapsam: Sudan; M. mycetomatis enfeksiyonlu, ≥15 yaş, 104 hasta; tüm kollarda cerrahi.

ÖZET

Fosravukonazolün iki dozunda da itrakonazole üstünlük gösterilmedi.

Tek merkez; seçilmiş lezyon boyutu; kemik tutulumu ve gebelik dışlandı; cerrahisiz tedaviyi değerlendirmez.

Tam özeti oku · PubMed · PMID 39098321 · DOI: 10.1016/S1473-3099(24)00404-3

02 · ÖMİÇETOM TEDAVİSİNDE SERUM BETA-D-GLUKAN İZLEMİ

Using (1,3)-β-D-glucan concentrations in serum to monitor the response of azole therapy in patients with eumycetoma caused by Madurella mycetomatis

Bertrand Nyuykonge ve arkadaşları · Mycoses · 2024

Çalışma türü: Seri örneklerle biyobelirteç analizi

Kapsam: 104 hastadan 654 serum örneği; yukarıdaki ilaç-cerrahi tedavi programı.

ÖZET

Beta-D-glukan nüksü ve azol yanıtını güvenilir biçimde öngörmedi.

Bağımsız ikinci tedavi deneyi değildir; kullanılan test ve seçilmiş popülasyon için sonuçtur.

Tam özeti oku · PubMed · PMID 37872649 · DOI: 10.1111/myc.13664

03 · MİÇETOM: 2026 DERLEMESİ

Mycetoma

Max Hoekstra, Kirby R Lattwein, Wendy W J van de Sande · PLoS Negl Trop Dis · 2026

Çalışma türü: Anlatısal derleme

Kapsam: Etkenler, epidemiyoloji, tanı ve tedavi literatürü.

ÖZET

Etken ayrımı ve erişilebilir tanı/tedavi gereksinimleri vurgulanmıştır.

Yeni randomize hasta verisi sağlamaz; farklı bölgelerdeki olgu dağılımları değişir.

Tam özeti oku · PubMed · PMID 42139367 · DOI: 10.1371/journal.pntd.0014291

Bu metin eğitim ve başvuru amacıyla hazırlanmış, yönetici ve klinik inceleme bekleyen taslaktır. Kişiye özel tanı, reçete veya acil yardımın yerine geçmez. İlaç seçimi ve uygulama ayrıntıları hekim tarafından hastanın yaşı, gebelik durumu, eşlik eden hastalıkları ve yerel olanaklarla birlikte değerlendirilmelidir.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.