MİDE KANSERİ

GENEL BAKIŞ VE RİSK

Bu bölümün içeriği yazının özetinde sunulmuştur.

BELİRTİLER, UYARILAR VE AYIRICI TANI

Çabuk doyma, iştahsızlık, açıklanamayan kilo kaybı, üst karın ağrısı, bulantı, kusma veya yutma güçlüğü değerlendirme gerektirir. Dışkının koyulaşması ve belirgin halsizlik de bildirilmelidir. Bu belirtiler sık görülen iyi huylu sindirim hastalıklarıyla örtüşebilir. Önceden reflü tanısı bulunması, değişen yakınmaları açıklamak için tek başına yeterli değildir. Süren kusma veya giderek kötüleşen sindirim yakınmalarında sağlık kuruluşuyla gecikmeden görüşülmelidir. Yeni yutma güçlüğü veya belirgin zayıflama için rutin kontrolü beklemek yerine değerlendirme istenmelidir. [1]

TANI VE EVRELEME

Üst gastrointestinal endoskopide mide iç yüzeyi doğrudan görülür. Şüpheli alandan alınan biyopsi örnekleri patoloji laboratuvarında incelenir. Görüntüde bir yaranın bulunması kanserin kesinleştiği anlamına gelmez; doku incelemesi hücre tipini açıklar. Uygun olgularda ek biyolojik testler tedavi seçimine yardımcı olabilir. Kan testleri genel sağlık veya organ işlevleri hakkında bilgi verir fakat tek başına mide kanseri tanısı koymaz. [3]

Evreleme kanserin ne kadar yayıldığını ortaya koymaya çalışır. Her hasta için bütün görüntüleme yöntemleri gerekli değildir. Bazı durumlarda küçük karın içi odakların araştırılması için ek işlem planlanabilir. Tanı koymak ile ameliyatla tamamen çıkarılabilirliği değerlendirmek birbirinden farklı, ancak bağlantılı hedeflerdir. Raporların birlikte yorumlanması sonraki basamağın neden seçildiğini açıklamayı kolaylaştırır. [3]

TEDAVİ YAKLAŞIMI

Uygun seçilmiş çok erken lezyonlarda endoskopik çıkarma düşünülebilir. Daha kapsamlı cerrahide midenin bir kısmı veya tamamı ve ilgili lenf düğümleri alınabilir. Ameliyatın kapsamı yerleşim ve yaygınlığa bağlıdır. Kemoterapi ameliyat öncesinde veya sonrasında farklı amaçlarla kullanılabilir. İleri hastalıkta sistemik tedavi seçenekleri tümör özellikleri ve genel sağlıkla birlikte değerlendirilir; hedefe yönelik ilaçlar veya immünoterapi her hastaya otomatik uygulanmaz. [4]

Tıkanıklık geliştiğinde stent veya başka girişimler, besinin geçişini kolaylaştırmak için gündeme gelebilir. Böyle bir işlemle tümörü ortadan kaldırmayı amaçlayan ameliyat aynı hedefi taşımaz. Hastanın “Bu girişim hastalığı tedavi etmek için mi, yakınmayı azaltmak için mi?” sorusuna açık yanıt alması önemlidir. Tedavi sırasında kontrol sonuçları ve yan etkiler planın yeniden değerlendirilmesini gerektirebilir. [4]

BESLENME, İZLEM VE ÖZEL GEREKSİNİMLER

Ameliyat sonrasında yeme içmeye dönüş aşamalıdır; herkes için aynı hız beklenmez. Diyetisyen desteği, alınabilen miktarı ve besin toleransını değerlendirmeye yardımcı olur. Bazı kişilerde geçici beslenme desteği gerekebilir. Taburculuk öncesinde beslenme düzeni, yara bakımı ve yardım gereksinimi aileyle birlikte konuşulmalıdır. Hareket ve dinlenme dengesi, ameliyat öncesi durum ve iyileşme sürecine göre belirlenir. Uzayan yorgunluk veya beslenme güçlüğü destek istemek için geçerli nedenlerdir. [5]

Evde hangi yakınlıkta yardım alınabileceği taburculuk hazırlığında belirlenmelidir. Beslenme tüpüyle eve çıkan kişilerde tüpün kullanımı ve sorun olduğunda kime ulaşılacağı öğretilir. Ameliyat sonrasında herkesin aynı yiyecekleri aynı miktarda tolere etmesi beklenmez; uygun düzeni bulmak zaman alabilir. Diyetisyene erişimin sürmesi, yalnız hastane dönemindeki önerilerin verilmesinden daha işlevseldir. Günlük hareket yavaş artırılırken dinlenme gereksinimi de gözetilir; iyileşme başkasının takvimiyle ölçülmez. [5]

AKIL KARTI — HASTA İÇİN HATIRLATMA

Yeni yutma güçlüğünü ve zayıflamayı bildir. [1] Kesin tanıyı biyopsiyle, yaygınlığı evrelemeyle ayır. [3] Cerrahinin kapsamını öğren. [4] Beslenme planını taburculuk sonrasına bırakma. [5]