MİDGUT VOLVULUSU
ÖZET
Midgut volvulusu, bağırsak ve mezenterin damar ekseni çevresinde dönmesiyle oluşan, kanlanmayı tehdit eden bir cerrahi acildir. Malrotasyonla ilişkili olabilse de anatomik yerleşim bozukluğuyla aynı kavram değildir. Şüpheli hastada amaç önce bütün tetkikleri sırayla bitirmek değil, acil cerrahi değerlendirmeyi başlatmaktır. Stabil hastada uygun görüntüleme seçilir; dolaşımı bozulan veya peritonit gelişen hastanın yaklaşımı farklıdır.
Bebeklerde başvuru görünümü yanıltıcı olabilir. Otuz cerrahiyle doğrulanmış olguluk Kanada serisinde çoğu hasta üç aydan küçüktü ve pek çoğunun başlangıç yaşamsal bulguları normaldi. Karın distansiyonu veya belirgin ağrı her hastada bulunmuyordu. Bu bulgular, şok ortaya çıkmadan da volvulus olabileceğini gösterir; normal kan testleri tek başına güvenli dışlama sağlamaz.
Ultrason hızlı, radyasyon içermeyen bir inceleme olarak değerlidir; ancak her inceleme tanısal değildir. Çok merkezli bir araştırmada bağırsak gazı ve dilatasyonu tanısal olmayan incelemelerle ilişkili bulunmuştur. Belirsiz görüntü, hastalığın bulunmadığı anlamına gelmez. Klinik kuşku devam ettiğinde radyoloji ve cerrahi ekipleri alternatif veya tamamlayıcı incelemeyi gecikmeden planlamalıdır; tek bir yetersiz raporla değerlendirme sonlandırılmamalıdır.
Erişkinler de etkilenebilir; bazı hastalarda daha önce tekrarlayan karın atakları vardır. On bir erişkinin yer aldığı tarihsel seride acil ameliyat edilen beş kişinin üçünde bağırsak rezeksiyonu gerekmiştir. Çalışma küçük ve seçilmiş bir grubu kapsadığından bu oran genel risk olarak kullanılamaz. Buna rağmen akut iskemi ile kronik veya aralıklı tablonun ayrı değerlendirilmesi gerektiğini vurgular.
Hizmet organizasyonu da önemlidir. Çocuklarda ultrasonun ilk yöntem olarak kullanılmasını değerlendiren bir araştırmada görüntülemeye erişim bazı gruplarda hızlanmış, fakat uygulama öncesi ve sonrası genel sonuçlarda anlamlı fark gösterilememiştir. Bu nedenle yeni bir görüntüleme protokolü tek başına başarı garantisi değildir. Cerrahiye erişim, ekipler arası iletişim ve tanıdan tedaviye geçen süre birlikte izlenmelidir.
- Midgut volvulusu
- Whirlpool bulgusu
- İntestinal iskemi
- Ladd ameliyatı
GENEL OKUYUCU
GENEL OKUYUCU: BEKLETİLMEMESİ GEREKEN BAĞIRSAK DÖNMESİ
Midgut volvulusu, bağırsakların dönerek kan akımını bozabildiği cerrahi acildir. Malrotasyon bu duruma zemin hazırlayabilir. Bebekte sarı veya yeşil kusma, karın ağrısı ve şişlik görülebilir; böyle bir durumda beklemeden acil servise başvurun.
GENEL OKUYUCU: İYİ GÖRÜNMEK TEHLİKEYİ DIŞLAMAZ
Bir bebek başlangıçta belirgin ağrı veya kötü genel görünüm göstermeyebilir. Cerrahiyle doğrulanmış küçük bir seride çoğu bebeğin yaşamsal bulguları normaldi. Bu nedenle ciddi karın şişliği veya bayılma gelişmesini beklemek erken tanıyı geciktirebilir.
GENEL OKUYUCU: BAĞIRSAK CANLILIĞI BELİRLEYİCİDİR
Cerrahi sırasında dönme giderilir ve bağırsağın kanlanması değerlendirilir. Hasarlı bölümün çıkarılması veya canlılığı yeniden değerlendirmek için ikinci ameliyat gerekebilir. Bazen geçici stoma açılır. Beslenmeye dönüş ve iyileşme süresi, yapılan işlemin kapsamına göre değişir.
GENEL OKUYUCU: AMELİYAT SONRASI YENİDEN DEĞERLENDİRME
Ameliyattan sonra sarı veya yeşil kusma, karın şişliği veya kanlı dışkı gelişirse çocuğunuzun doktorunu arayın ya da acil servise başvurun.
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
PROFESYONEL: ERİŞKİNDE DE ESKİ YAKINMALARI SORGULAYIN
Erişkinde akut tablodan önce çocukluktan beri süren tekrarlayıcı karın yakınmaları bulunabilir. Önceki karın ameliyatlarını ve atakların seyrini sorgulayın. Küçük erişkin serisinde olguların bir kısmı acil, diğerleri elektif koşullarda ameliyat edilmiştir; akut iskemi olasılığı ayrı önceliklidir.
FİZİK MUAYENE
PROFESYONEL: NORMAL BULGULAR YALANCI GÜVEN OLUŞTURABİLİR
Dolaşım ve solunum bulguları, karın hassasiyeti ve distansiyon değerlendirilir. Bebek serisinde normal yaşamsal bulgular ve normal başlangıç laboratuvarı sıktı. Normal sonuçlar klinik şüpheyi tek başına sonlandırmamalıdır; erken dönemde belirgin peritonit beklenmeyebilir.
AYIRICI TANI
PROFESYONEL: SAFRALI KUSMANIN BAŞKA NEDENLERİ DE VARDIR
İnkarsere herni, intestinal atrezi veya web, Hirschsprung hastalığı ve yapışıklığa bağlı obstrüksiyon düşünülür. Önceki ameliyat öyküsü değerlendirmeyi değiştirir. Pilor stenozunda kusma tipik olarak safrasızdır; tanı, yaş ve muayeneyle uyumlu görüntüleme üzerinden netleştirilir.
TANISAL YAKLAŞIM
PROFESYONEL: ULTRASONUN TANISAL NİTELİĞİNİ BELİRTİN
Deneyimli ekipte ultrason ilk değerlendirme yöntemi olabilir. Mezenterik dönmeyi gösteren whirlpool bulgusu önemlidir. Yüksek doğruluk bildiren çok merkezli araştırma, belirsiz ve tanısal olmayan incelemeleri dışlamıştır; dolayısıyla her negatif rapor aynı güvenilirlikte kabul edilmez.
PROFESYONEL: TANISAL OLMAYAN İNCELEME NEGATİF DEĞİLDİR
Bağırsak gazı ve genişlemesi ultrasonu güçleştirebilir. Tanısal olmayan incelemeler ayrı raporlanmalı ve klinik şüphe sürdüğünde tamamlayıcı değerlendirme yapılmalıdır. Çok merkezli seride özgün raporu tanısal olmayan bazı hastalarda daha sonra volvulus saptanmıştır.
PROFESYONEL: GÖRÜNTÜLEME HIZINI KLİNİK SONUCA EŞİTLEMEYİN
Ultrasonla başlayan bakımın araştırıldığı retrospektif seride uygulama öncesi ve sonrası toplam sonuçlar anlamlı farklı değildi. Modaliteye göre alt gruplarda daha hızlı görüntüleme ve daha az hasar görüldü; ancak seçilim ve karıştırıcı etkenler nedeniyle bu ilişki kesin nedensellik kanıtı değildir.
PROFESYONEL: PEDİATRİK YOLUN SINIRLARINI KORUYUN
Kullanılan merkez protokolünde önceki karın ameliyatı olan çocuk farklı yapışıklık değerlendirme yoluna alınır. On sekiz aydan büyük çocukta veya pnömatozis varlığında cerrahi ve radyolojiyle özel değerlendirme gerekir. Bu yerel algoritma bütün erişkin hastalara aynen uygulanmaz.
TEDAVİ
PROFESYONEL: STABİLİZASYON CERRAHİYLE EŞZAMANLI YÜRÜTÜLÜR
Pediatrik yaklaşımda ağızdan alım durdurulur, monitörizasyon ve damar yolu sağlanır; sıvı gereksinimi klinik duruma göre karşılanır. Acil cerrahi ekip devreye girer. Nazogastrik dekompresyonun zamanlaması cerrahi ve radyolojiyle kararlaştırılır; tetkik hazırlığı tedaviyi geciktirmemelidir.
İZLEM VE ÖNERİLER
PROFESYONEL: TABURCULUK SONRASI ALARM BULGULARINI ÖĞRETİN
Beslenmenin yeniden tolere edilmesi ve bağırsak işlevinin dönüşü izlenir. Evde yeniden sarı/yeşil kusma, karın şişliği, kanlı dışkı veya yara sorunları gelişirse klinik ekiple hızla iletişim kurulmalıdır. Bakım planı çocuğun geçirdiği ameliyata göre düzenlenir.
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
PROFESYONEL: TETKİK İÇİN CERRAHİ GÖRÜŞÜ ERTELEMEYİN
Midgut volvulusu şüphesinde acil cerrahi konsültasyon görüntülemeden önce yapılabilir. Stabil hastada üst gastrointestinal kontrast incelemesi uygundur. Kanlanma bozukluğu saatler içinde ciddi hasara yol açabileceğinden incelemelerin tamamlanmasını pasif biçimde beklemek doğru değildir.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Bilious Emesis Clinical Pathway ↗
Nationwide Children's Hospital · Kaynak tarihi: 2025-06-12 · Erişim: 2026-10-27
İlk yayın 27 Eylül 2021; kullanılan revizyon 12 Haziran 2025.
- Intestinal Malrotation Surgery ↗
Nationwide Children's Hospital · Erişim: 2026-10-27
2025 revizyonu; kesin gün belirtilmemiş.
- Infant malrotation with midgut volvulus: A retrospective review of clinical presentation and delays in care at a Canadian tertiary paediatric centre ↗
Paediatrics & Child Health · Kaynak tarihi: 2025-08-09 · Erişim: 2026-10-27
9 Ağustos 2025 çevrimiçi; Eylül 2025 sayısı.
- Total midgut volvulus in adults with intestinal malrotation. Report of eleven patients ↗
Journal of Visceral Surgery · Kaynak tarihi: 2016-11-22 · Erişim: 2026-10-27
22 Kasım 2016 çevrimiçi; Haziran 2017 sayısı.
- Impact of Focused Abdominal Ultrasound Utilization on Outcomes for Children With Midgut Volvulus ↗
Journal of Pediatric Surgery · Kaynak tarihi: 2024-02-03 · Erişim: 2026-10-27
3 Şubat 2024 çevrimiçi; Haziran 2024 sayısı.
- Diagnostic Performance of Ultrasound for Diagnosing Midgut Malrotation and Volvulus in Children: A Multiinstitutional Retrospective Review ↗
American Journal of Roentgenology · Kaynak tarihi: 2025-06-11 · Erişim: 2026-10-27
11 Haziran 2025 çevrimiçi; Eylül 2025 sayısı.
- Ultrasound for midgut volvulus and malrotation: frequency and predictors of a non-diagnostic examination in a multi-institutional cohort ↗
Pediatric Radiology · Kaynak tarihi: 2025-02-04 · Erişim: 2026-10-27
4 Şubat 2025 çevrimiçi; Mayıs 2025 sayısı.
- Intestinal malrotation ↗
BMJ Best Practice · Kaynak tarihi: 2025-08-27 · Erişim: 2026-10-27
27 Ağustos 2025 güncellemesi; kanıt değerlendirmesi 25 Eylül 2026.
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 3 ARAŞTIRMA
Doğrudan ilgili 3 yayın seçildi; yirmi yayın sayısına tamamlama yapılmadı. Bu seçki sistematik derleme veya insan klinik onayı değildir.
01 · BEBEK VOLVULUSUNDA BAKIM GECİKMELERİ
Infant malrotation with midgut volvulus: A retrospective review of clinical presentation and delays in care at a Canadian tertiary paediatric centre
Ludovic Filion, Mona Beaunoyer, Marie-Claude Miron ve ark. · Paediatr Child Health · 2025
Çalışma türü: Tek merkezli retrospektif kesitsel araştırma.
Kapsam: Cerrahiyle doğrulanmış 30 çocuk; ortanca yaş yedi gün.
ÖZET
Hastaneye gelişten ameliyata ortanca süre 297 dakikaydı; iki ölüm ve sağ kalanlarda iki kısa bağırsak olgusu bildirildi.
Küçük seçilmiş seri; 297 dakika kabul edilebilir bekleme hedefi değildir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 41049711 · DOI: 10.1093/pch/pxaf042
02 · ÇOK MERKEZLİ ULTRASON DOĞRULUĞU
Diagnostic Performance of Ultrasound for Diagnosing Midgut Malrotation and Volvulus in Children: A Multiinstitutional Retrospective Review
HaiThuy N Nguyen, Alexander M El-Ali, Dane Van Tassel ve ark. · AJR Am J Roentgenol · 2025
Çalışma türü: Çok merkezli retrospektif tanısal doğruluk araştırması.
Kapsam: Volvulus analizinde 900 inceleme; yaş kapsamı 0–18 yıl.
ÖZET
Özgün raporlarda volvulus için duyarlılık yüzde 97, özgüllük yüzde 98 bulundu.
Tam özet erişildi. Belirsiz incelemeler dışlandı; aynı dönemli El-Ali serisiyle olası örtüşme nedeniyle bağımsız havuzlama yapılmadı.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 40499019 · DOI: 10.2214/AJR.25.32660
03 · ERİŞKİN TOTAL MİDGUT VOLVULUSU
Total midgut volvulus in adults with intestinal malrotation. Report of eleven patients
H Kotobi, V Tan, J Lefèvre ve ark. · J Visc Surg · 2017
Çalışma türü: Üç merkezli retrospektif cerrahi seri.
Kapsam: 1992–2012 döneminde 11 erişkin.
ÖZET
Beş acil olgunun üçünde rezeksiyon gerekti; birinde kısa bağırsak sendromu gelişti.
Özgün tam özet erişildi; küçük tarihsel seri, genel mortalite veya yöntem üstünlüğü ölçümü değildir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 27888039 · DOI: 10.1016/j.jviscsurg.2016.06.010
Eğitim amaçlı, hekim incelemesini bekleyen taslaktır. Kişisel tanı veya tedavi talimatı değildir; ilaçlar bu metne göre başlanmamalı ya da kesilmemelidir.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.