MİRİZZİ SENDROMU

Mirizzi sendromu, sıradan safra taşı hastalığından cerrahi anatomi açısından ayrılan bir komplikasyondur. Safra kesesinin boynuna veya sistik kanala sıkışan taş, komşu ana safra yoluna dıştan bası yaparak tıkanmaya neden olur. Uzayan inflamasyon, safra kesesi ile safra yolu arasında anormal bağlantı gelişmesine kadar ilerleyebilir; sarılık bu nedenle değerlendirmede önemli bir ipucudur.

Tanının ameliyattan önce düşünülmesi, yalnız hastalığa bir ad koymak için değil, güvenli girişim planı oluşturmak için önemlidir. Üç hastanede 65 olguyu inceleyen güncel bir çalışmada, ameliyat öncesinde tanınan hastalarda daha az komplikasyon bildirilmiştir. Ancak araştırma geriye dönüktür ve gruplar rastgele oluşturulmamıştır; bu ilişki tek başına nedenselliği veya belirli bir yöntemin herkeste üstünlüğünü göstermez.

Anatomik değerlendirmede MRCP, taş ile safra yollarının ilişkisini ve tıkanma düzeyini göstermeye yardımcı olur. Malignite de ayırıcı tanıda tutulmalıdır; tıkanma sırasında yüksek bulunan CA19-9 tek başına kanser anlamına gelmez. Safra yolu duvarının ne ölçüde etkilendiği ve fistül bulunup bulunmadığı, basit kolesistektomiden daha kapsamlı rekonstrüksiyona uzanan seçenekleri belirler.

Ateş ve sarılığa eşlik eden enfekte tıkanmada ilk öncelik, hastanın akut durumunu kontrol altına almaktır. Kolanjit acil değerlendirme ve tedavi gerektirir; çoğu hastada yalnız ilaç tedavisi yeterli olmayıp safra yolunun boşaltılması gerekir. Drenajın yöntemi ve zamanlaması klinik ağırlığa göre seçilir; instabil hastada uzun bir taş temizleme girişimi yerine dekompresyonla sınırlı işlem gerekebilir.

Yeni endoskopik yöntemler bazı seçilmiş olgularda tedavi seçeneklerini genişletmektedir. Tip II–IV Mirizzi hastalarını içeren SEIZE çalışmasında, kolanjiyoskopi eşliğinde tedavi daha az istenmeyen olayla, ancak cerrahiye göre daha düşük teknik başarıyla ilişkili bulunmuştur. Çalışma randomize değildir; yaş, ek hastalık ve izlem süresi farklılıkları vardır. Bu nedenle sonuçlar bütün alt tiplere veya her merkezin uygulamasına genellenemez.

Hasta açısından önemli uyarı, uzayan karın ağrısı, ateş, titreme, kusma ve sarılığın birlikte veya artarak görülmesidir. Bunlar yalnız önceden bilinen taş hastalığının beklenen yakınmaları sayılmamalıdır. Safra kesesi, safra yolları veya pankreasta ciddi inflamasyon gelişebileceği için gecikmeden tıbbi değerlendirme gerekir; evde belirtilerin kendiliğinden geçmesini beklemek uygun değildir.