MİTRAL KAPAK YETERSİZLİĞİ

GENEL BAKIŞ VE BELİRTİLER

Mitral kapak, sol kulakçık ile sol karıncık arasındadır. Yetersizlikte kapak tam kapanamaz ve karıncık kasılırken kanın bir bölümü kulakçığa geri kaçar. Bu, kapağın açılmasının daraldığı mitral darlığından farklıdır. Hafif kaçak belirti vermeyebilir. Daha belirgin kaçakta kalp ve akciğer dolaşımının yükü artar; zaman içinde nefes darlığı veya ritim sorunları gelişebilir. Raporunda “kaçak” yazması herkesin ameliyat olacağı anlamına gelmez. [1]

Eforla yorulma, nefes darlığı, düz yatamama, gece nefessiz uyanma ve çarpıntı önemli yakınmalardır. Kişi farkında olmadan etkinliğini azaltarak belirtilerini gizleyebilir; bu nedenle eskiden rahat yapılan yürüyüş veya merdiven çıkmanın değişip değişmediği sorulur. Sol kulakçığın genişlemesi atriyal fibrilasyona zemin hazırlayabilir. Akciğer damar basıncı da artabilir. Bu sonuçlar kaçağın yalnız kapakta kalan bir sorun olmadığını gösterir. [1]

Ani ağır nefes darlığı, göğüs ağrısı, bayılma veya genel durumun hızla bozulması acil değerlendirme gerektirir. Yeni yakınmalar rutin kontrol tarihine kadar ertelenmemelidir. Süregelen şikâyetlerin “yaşlanmaya bağlı” olduğu varsayımı tedaviyi geciktirebilir. [1]

TANI VE AYIRICI DEĞERLENDİRME

Muayenede üfürüm duyulabilir; tanı ve ciddiyet değerlendirmesinde ekokardiyografi temeldir. Kapak yapısı, kaçak miktarı, kalp odacıklarının boyutu ve pompa işlevi birlikte incelenir. Gerektiğinde yemek borusundan ekokardiyografi, kalp MR incelemesi veya efor testi istenir. Nefes darlığıyla görüntüleme sonuçları uyuşmuyorsa başka nedenler veya eforla ortaya çıkan değişiklikler araştırılır. Tek bir renkli Doppler görüntüsü bütün kararı belirlemez. [2]

Primer yetersizlikte kapak veya destek yapılarının kendisinde sorun vardır. Sekonder yetersizlikte karıncık ya da kulakçık geometrisinin değişmesi kapağın kapanmasını bozar. Bu ayrım tedavinin yönünü değiştirir: aynı derecede kaçak saptanan iki kişiye farklı yaklaşılması tutarsızlık değil, farklı mekanizmaların sonucudur. Kardiyoloji değerlendirmesinde “kaçak neden oluşmuş, kalbe etkisi nedir?” sorularına birlikte yanıt aranır. [4]

TEDAVİ VE İZLEM

Hafif olguda düzenli kontrol yeterli olabilir. İlaçlar sıvı birikimi, tansiyon veya eşlik eden ritim sorunlarını yönetebilir; yapısal kapak hasarını her durumda onarmaz. Kan sulandırıcı yalnız mitral kaçak var diye başlanmaz; atriyal fibrilasyon ve diğer gerekçeler ayrıca değerlendirilir. Şiddetli hastalıkta kapak onarımı veya değiştirilmesi gündeme gelebilir. Bazı kişilerde belirtiler başlamadan müdahale değerlendirmesi yapılması, geri dönüşsüz kalp etkilenmesini önlemeyi amaçlar. [2]

Girişimin türü kapak anatomisine, hastalığın mekanizmasına, ameliyat riskine ve beklenen yarara bağlıdır. Kateterle onarım bazı uygun hastalarda seçenek olabilir; bütün hastalara açık ameliyatın yerine geçmez. Çok disiplinli kapak ekibi, kişinin tercihlerini ve yaşam boyu takip gereksinimini de değerlendirir. Güncel kılavuzlar özellikle primer ve sekonder kaçağın ayrı karar yollarında ele alınmasını vurgular. [4]

Kontrol aralığı kaçağın ciddiyetine ve kalbin verdiği yanıta göre belirlenir. Önceki ekokardiyografi raporları karşılaştırma için saklanmalıdır. Randevuda nefes darlığı, kilo değişimi, ayak şişliği ve yeni çarpıntı konuşulur. “İzleyeceğiz” kararı tedavisizlik anlamına gelmez; hangi değişiklikte yeniden girişim konuşulacağı açıkça öğrenilmelidir. Gebelik planı, büyük bir ameliyat gereksinimi veya yeni ritim bozukluğu olduğunda değerlendirme öne çekilebilir. [3]

İlaç veya girişim seçenekleri görüşülürken günlük yaşam hedefleri de paylaşılmalıdır. Örneğin yürüme kapasitesindeki değişimin kaydı, kişinin kendisini yalnız “iyi” veya “kötü” diye tanımlamasından daha bilgilendirici olabilir. Girişimden sonra da kontroller sürer; kapak işlemi diğer kalp hastalıklarını otomatik olarak ortadan kaldırmaz. [3]

Hasta, takip sırasında hangi değişikliklerin daha erken başvuru gerektirdiğini öğrenmelidir. Görüşmeye bir yakının katılması, cerrahi ve kateter seçeneklerinin yararları ile sınırlılıklarını birlikte değerlendirmeyi kolaylaştırabilir. [3]

AKIL KARTI

Bu bölümün içeriği aşağıdaki klinik akıl kartında sunulmuştur.