MOHS MİKROGRAFİK CERRAHİSİ
ÖZET
Mohs mikrografik cerrahisi, seçilmiş deri kanserlerinde tümörü çıkarırken cerrahi sınırları aşamalı olarak inceleyen bir yöntemdir. En sık bazal hücreli karsinomlarda kullanılır. Özellikle sınırları belirsiz, daha önce tam çıkarılamamış veya yinelemiş tümörlerde ve sağlam dokunun korunmasının önemli olduğu bölgelerde düşünülebilir. Bununla birlikte her deri kanseri için gerekli değildir; standart çıkarma ve diğer seçeneklerle birlikte değerlendirilir.
Çıkarılan dokunun yönleri işaretlenir ve bir harita oluşturulur. Hazırlanan kesitler mikroskop altında incelenerek kalan kanser hücrelerinin bulunduğu alan belirlenir. Yeni doku yalnız gerektiği gösterilen bölgeden alınır. Bu yaklaşım, görünür lezyonun ötesine uzanan tümörün araştırılmasını ve mümkün olduğunca sağlam doku korunmasını amaçlar. Her cerrahi sınır kontrolü aynı teknik olmadığı için işlemin adı ve yöntemi açıkça anlatılmalıdır.
Çoğu hasta lokal anestezi altında uyanık kalır. İlk doku çıkarıldıktan sonra yara kapatılıp hemen eve dönülmez; mikroskopik inceleme sırasında beklenir. Kanser hücresi görülürse ek aşama uygulanabilir. Sınırlar temizlendiğinde yaranın kendiliğinden iyileşmesi, dikiş, deri grefti veya başka bir onarım seçeneği değerlendirilir. Hangi onarımın uygun olduğu, sonuçta oluşan açıklığa ve bölgeye bağlıdır.
İşlem öncesinde ilaçlar, alerjiler ve varsa kalp pili veya defibrilatör bildirilir. Kan sulandırıcılar dahil düzenli ilaçlar kişi tarafından kendiliğinden kesilmez; ilgili hekimle plan yapılır. Ameliyattan sonra artan ağrı, kızarıklık ve şişlik enfeksiyon açısından değerlendirme gerektirebilir. Pansumana basıya rağmen devam eden kanama için cerrahi ekiple veya sağlık kuruluşuyla iletişim kurulmalıdır.
Mohs cerrahisi iz bırakmayan bir işlem değildir. Doku koruyucu olması, hiç yara izi oluşmayacağı veya iyileşmenin her kişide aynı süreceği anlamına gelmez. İşlem ve onarım birkaç saat sürebilir; kesin süre tümörün gerçek yayılımı görülmeden öngörülemeyebilir. Ameliyat öncesi görüşmede zaman, onarım ve beklenen görünüm hakkında gerçekçi bilgi verilmesi önemlidir.
Yüzdeki yüksek riskli bazal hücreli karsinomlarda yürütülen uzun dönem araştırmada yineleyen tümörler için Mohs lehine daha düşük nüks saptanmıştır. İlk kez gelişen tümörlerde sayısal fark bulunmasına rağmen istatistiksel anlamlılık gösterilmemiştir. Bazı nüksler beş yıldan sonra ortaya çıktığından, başarılı ameliyat uzun dönem izlemin gereksiz olduğu anlamına gelmez.
- Mohs
- cerrahi sınır
- deri kanseri
- doku koruma
- rekonstrüksiyon
GENEL OKUYUCU
SEÇENEKLERİ KONUŞMA
Görüşmede tümörün yeri, önceki tedaviler, genel sağlık durumu ve bakım gereksinimi ele alınır. Mohs her lezyona otomatik uygulanmaz. Standart cerrahi veya uygun diğer seçenekler, bekleme süresi ve onarım ihtiyacı birlikte tartışılmalıdır. Doku koruma avantajı ile uzun işlem günü dengelenir.
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
BİYOPSİ ALANINI DEĞERLENDİRME
Biyopsi sonrasında görünür lezyonun kaybolması, deride artık tümör kalmadığını kanıtlamaz. Yüzeyde görülmeyen uzantılar bulunabileceğinden önceden saptanan kanser tanısı ve ameliyat gereksinimi yeniden klinik bağlamda değerlendirilir. Hastaya “artık görünmüyor” ile “tamamen tedavi edildi” ayrımı açıklanır.
AYIRICI TANI
UYGUN HASTA VE RİSKLER
Belirsiz sınır, yineleme veya doku korunmasının önemli olduğu anatomik yerleşim yöntem seçiminde rol oynar. Kanama, ağrı, yara izi, enfeksiyon ve sinir hasarı olasılığı konuşulur. İşlevsel ve kozmetik sonuç, yalnız tümörün çıkarılmasından değil uygun yara onarımından da etkilenir.
TANISAL YAKLAŞIM
AŞAMALI SINIR DEĞERLENDİRMESİ
Lokal anesteziden sonra görünür tümör ve çevresindeki ince doku çıkarılır; mikroskopik inceleme sonucuna göre ek aşamalar yapılabilir. Sınırda tümör saptanmaması onarım planına geçişi sağlar. Aynı gün tamamlanma beklentisi, birden fazla inceleme ve bekleme aşaması olabileceğini içermelidir.
İZLEM VE ÖNERİLER
UZUN DÖNEM İZLEM
Randomize araştırma, yüksek riskli yüz bazal hücreli karsinomlarıyla sınırlıdır. Primer ve yineleyen tümör sonuçları ayrı yorumlanır; primer gruptaki sayısal fark kesin üstünlük diye sunulmaz. Beş yıldan sonraki nüksler, seçilmiş yüksek riskli olguda uzun dönem izlemin önemini destekler.
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
KANAMA VE ENFEKSİYON UYARISI
Devam eden belirgin kanamada pansuman üzerinden kesintisiz bası uygulanır; kanama sürerse sağlık ekibine başvurulur. Birkaç gün sonra artan ağrı, şişlik ve kızarıklık enfeksiyon düşündürebilir. İlaçların kesilmesi veya yeniden başlanması, hastanın kendi kararıyla değil hekimle görüşülerek planlanır.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Mohs micrographic surgery ↗
British Association of Dermatologists / BSDS · Kaynak tarihi: 2025-06 · Erişim: 2026-10-31
- Mohs Surgery FAQs ↗
American College of Mohs Surgery · Kaynak tarihi: Tarih belirtilmemiş · Erişim: 2026-10-31
- What is Mohs surgery? ↗
American Academy of Dermatology · Kaynak tarihi: 2021-05-17 · Erişim: 2026-10-31
- Removal of skin tumours using Mohs micrographic surgical technique ↗
Cambridge University Hospitals NHS · Kaynak tarihi: Güncelleme tarihi doğrulanamadı · Erişim: 2026-10-31
- Surgical excision versus Mohs micrographic surgery for basal cell carcinoma of the face: A randomised clinical trial with 10 year follow-up ↗
van Loo ve arkadaşları; European Journal of Cancer · Kaynak tarihi: 2014 · Erişim: 2026-10-31
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 1 ARAŞTIRMA
Klinik sorularla doğrudan ilişkili doğrulanmış çalışmalar seçildi; yirmi yayın kotası doldurulmadı. Okuma kapsamı ve çalışma sınırlılıkları ayrıca belirtildi.
01 · YÜKSEK RİSKLİ YÜZ BAZAL HÜCRELİ KARSİNOMUNDA ON YILLIK SONUÇLAR
Surgical excision versus Mohs' micrographic surgery for basal cell carcinoma of the face: A randomised clinical trial with 10 year follow-up
van Loo E ve arkadaşları · European Journal of Cancer · 2014
Çalışma türü: Randomize çalışmanın on yıllık izlemi.
Kapsam: 408 primer yüksek riskli ve 204 yineleyen yüz bazal hücreli karsinomu.
ÖZET
Nüks olasılıkları primer grupta Mohs %4,4 ve standart çıkarma %12,2 (p=0,100); yineleyen grupta %3,9 ve %13,5 (p=0,023) idi.
Tümör sayısı hasta sayısı değildir. Bulgular düşük riskli veya başka tümör türlerine otomatik genellenemez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 25262378 · DOI: 10.1016/j.ejca.2014.08.018
Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı ve tedavinin veya sağlık profesyonelinin bireysel değerlendirmesinin yerine geçmez.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.