MOLAR GEBELİK

MOLAR GEBELİK NEDİR?

Vajinal kanama veya koyu akıntı, aşırı bulantı ve kusma, gebelik haftasına göre beklenenden büyük karın dikkat çekebilir. Bazen hiçbir belirti olmaz; ultrason veya düşük sonrası inceleme sırasında fark edilir. Şüphede gebelik hormonu hCG ölçümü ve ultrason yapılır, kadın hastalıkları uzmanı değerlendirmesi sağlanır. Tedavi sonrasında kan ve idrar örnekleriyle hCG’nin normale döndüğü izlenir. Kontrollerin sürmesi, mutlaka kanser bulunduğu anlamına gelmez; anormal hücrelerin etkinliğinin sona erdiğini göstermek içindir. Fiziksel tedavinin yanında gebelik kaybına ilişkin duygusal destek de önemlidir. [1]

KLİNİK TANI VE İLK YÖNETİM

Molar gebelik, gestasyonel trofoblastik hastalıklar grubunun bir parçasıdır. Ultrason şüphe uyandırabilir; alınan dokunun patolojik incelemesi tam ve kısmi mol ayrımına yardımcı olur. Gerekli durumda ek laboratuvar yöntemleri kullanılır. Şiddetli kusma, rahmin aşırı büyümesi, hipertiroidi bulguları veya erken başlayan preeklampsi gibi alışılmadık tablolar da görülebilir. Bunların her biri molar gebelik dışındaki nedenlerle de oluşabileceğinden klinik değerlendirme geniş tutulmalıdır. [2]

Tedavide genellikle rahim içindeki anormal dokunun deneyimli ekip tarafından boşaltılması gerekir. Yöntem, molün türü, doku özellikleri ve kişinin klinik durumuna göre seçilir. Kanama riski nedeniyle işlem ve hazırlığı sıradan bir evde ilaç uygulaması gibi ele alınmaz. Aşırı kanama, bayılma, şiddetli ağrı veya genel durumda bozulma acil başvuru gerektirir; Türkiye’de 112 aranabilir. İşlem sonrasında hCG’nin düşmemesi ya da yeniden yükselmesi, kalıcı trofoblastik hastalık açısından değerlendirilir. Her pozitif ölçüm aynı tedaviyi gerektirmez; ölçümlerin seyri, patoloji ve diğer bulgular birlikte yorumlanır. Gerektiğinde trofoblastik hastalık konusunda deneyimli merkeze yönlendirilir. [2]

TAKİBİN AMACI

hCG, gebelik dokusunun etkinliğini izlemek için kullanılır. Rahim boşaltıldıktan sonra seviyenin azalması beklenir; düz kalması veya yükselmesi ek değerlendirme gerektirebilir. Takip merkezi düzenli örnekler ister ve sonuçları zaman içindeki değişim üzerinden yorumlar. Kişi yalnız evde yapılan gebelik testine dayanarak takibin bittiğine karar vermemelidir. Kan veya idrar örneğinin ne zaman verileceği, nereye ulaştırılacağı ve sonucu kimin bildireceği net olmalıdır. Sonuç gelmezse ilgili ekiple iletişim kurulması gerekir. [3]

Tablo: [3]

YENİ GEBELİK VE ÖZEL DURUMLAR

Takip sırasında yeni gebelik hCG’yi yükselterek yorumlamayı güçleştirebilir. Bu nedenle uygun kontrasepsiyon ve yeniden gebelik denemesinin zamanı uzmanla görüşülür. Takip süresi molün türü ve hCG’nin normalleşme hızına göre değişebileceğinden herkese aynı süre verilmez. Ek tedavi gerektiren hastalarda plan ayrıca düzenlenir. Uygun hormonal korunma seçenekleri de bireysel koşullara göre konuşulabilir. Bir sonraki gebelikte önceki mol öyküsü ekibe bildirilmelidir. [4]

İzlem tamamlandığında bunun hangi ölçümlere dayandığı ve yeni gebelik için verilen öneri yazılı alınabilir. Kemoterapi gereksinimi gelişirse mol sonrası basit takipten farklı bir süreç başlar. Bu iki durumun kontrol süresi aynı varsayılmamalı; aile kendi takip merkezinin açıklamasını esas almalıdır. [4]

AKIL KARTI

Bu bölümün içeriği akıl kartında sunulmuştur.

AKIL KARTI — HASTA İÇİN HATIRLATMA

Mol tanısı, gebelik kaybı ile birlikte uzunlamasına hCG izlemi gerektirir. Doku boşaltılması sürecin tek basamağıdır. Kontrol programı tamamlanmadan gebelik planını kendi kendine değiştirmeyin; takip süresini uzman merkezden öğrenin. [4]