NEFROTİK SENDROM
ÖZET
Nefrotik sendrom, belirgin idrar protein kaybı ve düşük kan albüminiyle seyreden klinik tablodur; ödem ve lipid yüksekliği eşlik edebilir. Tek bir hastalık adı değildir, altta yatan neden bulunmalıdır. [1]
GENEL OKUYUCU
KAPSAM
Etiyolojik triyaj, ödem ve tromboz/enfeksiyon komplikasyonlarının sendrom düzeyinde yönetimi; alt hastalıkların ayrıntılı tedavileri kapsam dışıdır.
HALK İÇİN: ŞİŞLİKTEN FAZLASI
Göz kapakları, ayaklar veya karında şişlik, köpüklü idrar ve sıvıya bağlı kilo artışı görülebilir. Pıhtı, enfeksiyon ve böbrek işlev bozulması riski nedeniyle yalnız şişliği azaltmak yeterli değildir. [1]
Protein kaybını telafi etmek için aşırı proteinli diyet uygulanmaz; böbrek diyetisyeniyle dengeli beslenme planlanır. Tuzun azaltılması ve reçeteli ilaçlar yardımcı olabilir, ancak tedavi hastalığın nedenine göre değişir. [4]
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
ETİYOLOJİK TRİYAJ
Başlangıç hızı, diyabet, lupus, viral enfeksiyonlar, NSAİİ kullanımı ve ailede böbrek hastalığı sorgulanır. Minimal değişiklik hastalığı, FSGS ve membranöz nefropati gibi primer nedenler; diyabet, amiloidoz ve sistemik hastalıklar gibi sekonder nedenlerden ayrılır. [1]
FİZİK MUAYENE
HACİM DURUMUNU BELİRLEME
Çocukta ödemin yanında dolaşım hacmi azalmış olabilir. Nabız, perfüzyon, tansiyon, idrar miktarı ve hastalık öncesi kiloyla fark değerlendirilir. Döküntü, eklem bulgusu veya kalıcı hipertansiyon atipik/sistemik hastalık açısından önemlidir. [2]
AYIRICI TANI
Kalp hastalığı da yaygın sıvı birikimine neden olabilir; idrar proteininin niceliği ve serum albümini renal protein kaybını ortaya koyar. Nefrotik sendromun altta yatan glomerüler nedenleri, yalnız ödem görünümünden ayırt edilemez. [3]
TANISAL YAKLAŞIM
SENDROMU DOĞRULAMA
Erişkinde ağır protein kaybı spot PCR veya 24 saatlik ölçümle nicelendirilir; PCR >300 mg/mmol nefrotik aralık için kullanılan eşiklerden biridir. Albümin ve böbrek işlevi ölçülür. Neden belirsizse biyopsi sıklıkla gerekir; sendrom tanısı histolojik nedeni otomatik belirlemez. [3]
Çocukta PCR >200 mg/mmol, albümin <25 g/L ve ödem birlikte değerlendirilir. Atipik yaş, makroskopik hematüri, kalıcı böbrek bozukluğu veya sistemik belirtiler erken çocuk nefrolojisi görüşünü gerektirir. [2]
TEDAVİ
ÖDEM, PIHTI VE ENFEKSİYON YÖNETİMİ
Protein kaybı ve kan basıncı için uygun RAS blokajı, ödem için diüretik ve nedene yönelik tedavi düşünülür. Pnömokok ve yıllık influenza aşıları dahil enfeksiyondan korunma planlanır. [1]
Çocukta diüretik, damar içi hacim azalmasını ve akut hasarı artırabilir. Albümin infüzyonu seçilmiş ağır/semptomatik ödem veya hipovolemi için değerlendirilir; tansiyon ve akciğer ödemi açısından yakın gözetim gerekir. [2]
Profilaktik antikoagülasyon her hastaya otomatik verilmez. Ağır nefrotik sendromda bireysel tromboz ve kanama riski değerlendirilir; kanıtlı pıhtı ayrı tedavi gerektirir. [3]
İZLEM VE ÖNERİLER
Kilo, ödem, protein kaybı, albümin ve böbrek işlevi seyri izlenir. Çocuk ailelerine evde idrar takibi ve nüks belirtileri öğretilir; ardışık üç gün negatif/iz protein remisyonu destekler. [2]
Uzun süren lipid yüksekliği, hipertansiyon ve enfeksiyon riski ayrıca yönetilir. Şikâyetlerin azalması altta yatan nedenin kontrol edildiği anlamına gelmediğinden takip sürdürülür. [3]
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
ACİL DEĞERLENDİRME
Tek bacakta belirgin yeni şişlik, göğüs ağrısı, ani nefes darlığı veya kanlı balgam tromboemboliyi düşündürür ve acil değerlendirme gerektirir. Ateşle karın ağrısı, kötü perfüzyon veya oligüri özellikle çocukta ciddi komplikasyon olabilir. [2,3]
DİĞER PROFESYONEL AYRINTILAR
ALBÜMİN KULLANIMININ KANITI
Albümin-furosemid kombinasyonu kısa süreli idrar çıkışını artırabilse de mevcut araştırmalar rutin kullanımı kesin desteklemiyor. Damar içi hacim değerlendirmesi yapılmadan “albümin düşük, infüzyon ver” yaklaşımı güvenli değildir. [5]
ACİL KOMPLİKASYONLARIN AYRIMI
Çocuk ve erişkin tedavi protokolleri aynı değildir. [2]
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Nephrotic Syndrome in Adults ↗
NIDDK · Kaynak tarihi: 2020 · Erişim: 2026-10-26
- Nephrotic syndrome clinical guideline ↗
Royal Children’s Hospital · Kaynak tarihi: 2025 · Erişim: 2026-10-26
- Nephrotic syndrome in adults ↗
National Kidney Federation · Kaynak tarihi: 2025 · Erişim: 2026-10-26
- Nephrotic syndrome ↗
National Kidney Foundation · Kaynak tarihi: tarih belirtilmemiş · Erişim: 2026-10-26
- Furosemide and albumin for nephrotic edema ↗
Systematic review · Kaynak tarihi: 2022 · Erişim: 2026-10-26
- Prophylactic anticoagulation in CureGN ↗
CureGN · Kaynak tarihi: 2025 · Erişim: 2026-10-26
- Subclinical pulmonary congestion in nephrotic syndrome ↗
Observational study · Kaynak tarihi: 2016 · Erişim: 2026-10-26
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 3 ARAŞTIRMA
Çalışmalar, hasta grubu ve sonlanımlarıyla birlikte değerlendirilmelidir; araştırma bulgusu tek başına kişisel tedavi önerisi değildir.
01 · NEFROTİK ÖDEMDE ALBÜMİN-FUROSEMİD KARŞILAŞTIRMASI
Furosemide and albumin for the treatment of nephrotic edema: a systematic review.
Hedin E; Bijelić V; Barrowman N; Geier P · Pediatric nephrology (Berlin, Germany) · 2022
Çalışma türü: Sistematik derleme ve meta-analiz
Kapsam: Beş çalışma derlemeye, dört çalışma meta-analize alındı; çocuk ve erişkin nefrotik ödemi.
ÖZET
Kombinasyonla idrar çıkışı daha fazlaydı; standartlaştırılmış ortalama fark 0,85 idi. Sodyum atılımı sonucu belirsizdi ve güven aralığı etkisizliği içeriyordu.
Çalışmalarda yanlılık kaygıları vardı; ileri KBH ve konjenital sendrom dışlandı. Kısa süreli diürez, kalıcı klinik yararın kanıtı değildir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 35239032 · DOI: 10.1007/s00467-021-05358-4
02 · CUREGN’DE TROMBOZ PROFİLAKSİSİ UYGULAMASI
Prophylactic anticoagulation in patients with nephrotic syndrome in the Cure Glomerulonephropathy (CureGN) cohort.
Tarragón B; Han H; Navarro-Torres M; Canetta P; Wooden B; Derebail VK; Glenn D; Mottl A; Massicotte-Azarniouch D; Kerlin B; Hladunewich M; Coppock G; Rheault M; Mariani LH; Bomback A · Clinical kidney journal · 2025
Çalışma türü: Çok merkezli gözlemsel kohort analizi
Kapsam: 374 erişkin ve 263 pediatrik nefrotik atak; çeşitli glomerüler tanılar.
ÖZET
Profilaksi erişkin atakların %6’sında, çocuk atakların %4’ünde kullanıldı. Erişkinde uygulamaların %48’i kılavuzla uyumlu, %16’sı uyumsuzdu; trombotik olaylar sırasıyla %1,3 ve %1,5 görüldü.
Reçeteleme gözlemseldir; bu oranlar belirli antikoagülanın etkinliğini veya güvenliğini karşılaştırmaz. Atak sayısı hasta sayısıyla karıştırılmamalıdır.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 40357500 · DOI: 10.1093/ckj/sfaf104
03 · BELİRTİSİZ NEFROTİK SENDROMDA AKCİĞER SIVISI
Subclinical pulmonary congestion is prevalent in nephrotic syndrome.
Marino F; Martorano C; Tripepi R; Bellantoni M; Tripepi G; Mallamaci F; Zoccali C · Kidney international · 2016
Çalışma türü: Karşılaştırmalı fizyolojik gözlemsel çalışma
Kapsam: Aktif nefrotik sendromlu 42 belirtisiz hasta, 14 hemodiyaliz hastası ve 21 sağlıklı kontrol.
ÖZET
Nefrotik grupta ultrason B çizgileri sağlıklı kontrollerden fazlaydı; yatma süresiyle arttı ve remisyon sonrasında azaldı. Bulgular torasik empedansla da desteklendi.
Küçük çalışma tanısal/fizyolojik ilişki gösterir; ultrasonla yönlendirilen tedavinin hasta sonuçlarını iyileştirdiğini kanıtlamaz.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 26444027 · DOI: 10.1038/ki.2015.279
Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi yerine geçmez.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.