İçeriğe geç
Madde metnine geç
HASTALIK

NEFROTİK SENDROM

ÖZET

Nefrotik sendrom, belirgin idrar protein kaybı ve düşük kan albüminiyle seyreden klinik tablodur; ödem ve lipid yüksekliği eşlik edebilir. Tek bir hastalık adı değildir, altta yatan neden bulunmalıdır. [1]

Kaynaklar:[1]
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

KAPSAM

Etiyolojik triyaj, ödem ve tromboz/enfeksiyon komplikasyonlarının sendrom düzeyinde yönetimi; alt hastalıkların ayrıntılı tedavileri kapsam dışıdır.

HALK İÇİN: ŞİŞLİKTEN FAZLASI

Göz kapakları, ayaklar veya karında şişlik, köpüklü idrar ve sıvıya bağlı kilo artışı görülebilir. Pıhtı, enfeksiyon ve böbrek işlev bozulması riski nedeniyle yalnız şişliği azaltmak yeterli değildir. [1]

Protein kaybını telafi etmek için aşırı proteinli diyet uygulanmaz; böbrek diyetisyeniyle dengeli beslenme planlanır. Tuzun azaltılması ve reçeteli ilaçlar yardımcı olabilir, ancak tedavi hastalığın nedenine göre değişir. [4]

Kaynaklar:[1][4]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

ETİYOLOJİK TRİYAJ

Başlangıç hızı, diyabet, lupus, viral enfeksiyonlar, NSAİİ kullanımı ve ailede böbrek hastalığı sorgulanır. Minimal değişiklik hastalığı, FSGS ve membranöz nefropati gibi primer nedenler; diyabet, amiloidoz ve sistemik hastalıklar gibi sekonder nedenlerden ayrılır. [1]

Kaynaklar:[1]

FİZİK MUAYENE

HACİM DURUMUNU BELİRLEME

Çocukta ödemin yanında dolaşım hacmi azalmış olabilir. Nabız, perfüzyon, tansiyon, idrar miktarı ve hastalık öncesi kiloyla fark değerlendirilir. Döküntü, eklem bulgusu veya kalıcı hipertansiyon atipik/sistemik hastalık açısından önemlidir. [2]

Kaynaklar:[2]

AYIRICI TANI

Kalp hastalığı da yaygın sıvı birikimine neden olabilir; idrar proteininin niceliği ve serum albümini renal protein kaybını ortaya koyar. Nefrotik sendromun altta yatan glomerüler nedenleri, yalnız ödem görünümünden ayırt edilemez. [3]

Kaynaklar:[3]

TANISAL YAKLAŞIM

SENDROMU DOĞRULAMA

Erişkinde ağır protein kaybı spot PCR veya 24 saatlik ölçümle nicelendirilir; PCR >300 mg/mmol nefrotik aralık için kullanılan eşiklerden biridir. Albümin ve böbrek işlevi ölçülür. Neden belirsizse biyopsi sıklıkla gerekir; sendrom tanısı histolojik nedeni otomatik belirlemez. [3]

Çocukta PCR >200 mg/mmol, albümin <25 g/L ve ödem birlikte değerlendirilir. Atipik yaş, makroskopik hematüri, kalıcı böbrek bozukluğu veya sistemik belirtiler erken çocuk nefrolojisi görüşünü gerektirir. [2]

Kaynaklar:[3][2]

TEDAVİ

ÖDEM, PIHTI VE ENFEKSİYON YÖNETİMİ

Protein kaybı ve kan basıncı için uygun RAS blokajı, ödem için diüretik ve nedene yönelik tedavi düşünülür. Pnömokok ve yıllık influenza aşıları dahil enfeksiyondan korunma planlanır. [1]

Çocukta diüretik, damar içi hacim azalmasını ve akut hasarı artırabilir. Albümin infüzyonu seçilmiş ağır/semptomatik ödem veya hipovolemi için değerlendirilir; tansiyon ve akciğer ödemi açısından yakın gözetim gerekir. [2]

Profilaktik antikoagülasyon her hastaya otomatik verilmez. Ağır nefrotik sendromda bireysel tromboz ve kanama riski değerlendirilir; kanıtlı pıhtı ayrı tedavi gerektirir. [3]

Kaynaklar:[1][2][3]

İZLEM VE ÖNERİLER

Kilo, ödem, protein kaybı, albümin ve böbrek işlevi seyri izlenir. Çocuk ailelerine evde idrar takibi ve nüks belirtileri öğretilir; ardışık üç gün negatif/iz protein remisyonu destekler. [2]

Uzun süren lipid yüksekliği, hipertansiyon ve enfeksiyon riski ayrıca yönetilir. Şikâyetlerin azalması altta yatan nedenin kontrol edildiği anlamına gelmediğinden takip sürdürülür. [3]

Kaynaklar:[2][3]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

ACİL DEĞERLENDİRME

Tek bacakta belirgin yeni şişlik, göğüs ağrısı, ani nefes darlığı veya kanlı balgam tromboemboliyi düşündürür ve acil değerlendirme gerektirir. Ateşle karın ağrısı, kötü perfüzyon veya oligüri özellikle çocukta ciddi komplikasyon olabilir. [2,3]

Kaynaklar:[2][3]

DİĞER PROFESYONEL AYRINTILAR

ALBÜMİN KULLANIMININ KANITI

Albümin-furosemid kombinasyonu kısa süreli idrar çıkışını artırabilse de mevcut araştırmalar rutin kullanımı kesin desteklemiyor. Damar içi hacim değerlendirmesi yapılmadan “albümin düşük, infüzyon ver” yaklaşımı güvenli değildir. [5]

Kaynaklar:[5]

ACİL KOMPLİKASYONLARIN AYRIMI

Çocuk ve erişkin tedavi protokolleri aynı değildir. [2]

Kaynaklar:[2][3]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Nephrotic Syndrome in Adults ↗

    NIDDK · Kaynak tarihi: 2020 · Erişim: 2026-10-26

  2. Nephrotic syndrome clinical guideline ↗

    Royal Children’s Hospital · Kaynak tarihi: 2025 · Erişim: 2026-10-26

  3. Nephrotic syndrome in adults ↗

    National Kidney Federation · Kaynak tarihi: 2025 · Erişim: 2026-10-26

  4. Nephrotic syndrome ↗

    National Kidney Foundation · Kaynak tarihi: tarih belirtilmemiş · Erişim: 2026-10-26

  5. Furosemide and albumin for nephrotic edema ↗

    Systematic review · Kaynak tarihi: 2022 · Erişim: 2026-10-26

  6. Prophylactic anticoagulation in CureGN ↗

    CureGN · Kaynak tarihi: 2025 · Erişim: 2026-10-26

  7. Subclinical pulmonary congestion in nephrotic syndrome ↗

    Observational study · Kaynak tarihi: 2016 · Erişim: 2026-10-26

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 3 ARAŞTIRMA

Çalışmalar, hasta grubu ve sonlanımlarıyla birlikte değerlendirilmelidir; araştırma bulgusu tek başına kişisel tedavi önerisi değildir.

01 · NEFROTİK ÖDEMDE ALBÜMİN-FUROSEMİD KARŞILAŞTIRMASI

Furosemide and albumin for the treatment of nephrotic edema: a systematic review.

Hedin E; Bijelić V; Barrowman N; Geier P · Pediatric nephrology (Berlin, Germany) · 2022

Çalışma türü: Sistematik derleme ve meta-analiz

Kapsam: Beş çalışma derlemeye, dört çalışma meta-analize alındı; çocuk ve erişkin nefrotik ödemi.

ÖZET

Kombinasyonla idrar çıkışı daha fazlaydı; standartlaştırılmış ortalama fark 0,85 idi. Sodyum atılımı sonucu belirsizdi ve güven aralığı etkisizliği içeriyordu.

Çalışmalarda yanlılık kaygıları vardı; ileri KBH ve konjenital sendrom dışlandı. Kısa süreli diürez, kalıcı klinik yararın kanıtı değildir.

02 · CUREGN’DE TROMBOZ PROFİLAKSİSİ UYGULAMASI

Prophylactic anticoagulation in patients with nephrotic syndrome in the Cure Glomerulonephropathy (CureGN) cohort.

Tarragón B; Han H; Navarro-Torres M; Canetta P; Wooden B; Derebail VK; Glenn D; Mottl A; Massicotte-Azarniouch D; Kerlin B; Hladunewich M; Coppock G; Rheault M; Mariani LH; Bomback A · Clinical kidney journal · 2025

Çalışma türü: Çok merkezli gözlemsel kohort analizi

Kapsam: 374 erişkin ve 263 pediatrik nefrotik atak; çeşitli glomerüler tanılar.

ÖZET

Profilaksi erişkin atakların %6’sında, çocuk atakların %4’ünde kullanıldı. Erişkinde uygulamaların %48’i kılavuzla uyumlu, %16’sı uyumsuzdu; trombotik olaylar sırasıyla %1,3 ve %1,5 görüldü.

Reçeteleme gözlemseldir; bu oranlar belirli antikoagülanın etkinliğini veya güvenliğini karşılaştırmaz. Atak sayısı hasta sayısıyla karıştırılmamalıdır.

03 · BELİRTİSİZ NEFROTİK SENDROMDA AKCİĞER SIVISI

Subclinical pulmonary congestion is prevalent in nephrotic syndrome.

Marino F; Martorano C; Tripepi R; Bellantoni M; Tripepi G; Mallamaci F; Zoccali C · Kidney international · 2016

Çalışma türü: Karşılaştırmalı fizyolojik gözlemsel çalışma

Kapsam: Aktif nefrotik sendromlu 42 belirtisiz hasta, 14 hemodiyaliz hastası ve 21 sağlıklı kontrol.

ÖZET

Nefrotik grupta ultrason B çizgileri sağlıklı kontrollerden fazlaydı; yatma süresiyle arttı ve remisyon sonrasında azaldı. Bulgular torasik empedansla da desteklendi.

Küçük çalışma tanısal/fizyolojik ilişki gösterir; ultrasonla yönlendirilen tedavinin hasta sonuçlarını iyileştirdiğini kanıtlamaz.

Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi yerine geçmez.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.