NON-HODGKİN LENFOMALAR
ÖZET
Non-Hodgkin lenfomalar (NHL), B, T veya NK hücrelerinden gelişen çok sayıda hastalığın ortak adıdır. Yavaş seyirli ve hızlı büyüyen alt tiplerin tanısı, tedavi hedefi ve izlem gereksinimi farklıdır; tek bir “lenfoma tedavisi” yoktur. [1]
GENEL OKUYUCU
KAPSAM
NHL ailesine genel bakış; alt tip tanısı olmadan tedavi önerilmez.
HALK İÇİN: BELİRTİLER
Boyun, koltuk altı veya kasıkta ağrısız şişlik; ateş, gece terlemesi, kaşıntı, nefes darlığı ve açıklanamayan kilo kaybı görülebilir. Bu yakınmalar enfeksiyon gibi başka nedenlerle de oluşabilir. Kalıcı veya büyüyen kitlelerin muayenesi gerekir; normal bir kan testi lenf düğümünün değerlendirilmesi ihtiyacını ortadan kaldırmaz. [2]
İZLEM NEDEN BAZEN TEDAVİDEN ÖNCE GELİR?
Bazı yavaş büyüyen, belirti vermeyen lenfomalarda aktif izlem uygundur: düzenli kontroller yapılır ve tedavi gereksinimi yeniden değerlendirilir. Bu, hastalığı ihmal etmek değildir. Hızlı büyüyen lenfomalarda ise gecikmeden tedavi gerekebilir. “Hızlı” sözcüğü mutlaka tedavi edilemez anlamına gelmez; bazı agresif alt tiplerde kür amaçlanır. [3]
TEDAVİYE HAZIRLANMA
Kemoterapi, antikorlar, hedefli ilaçlar, radyoterapi veya uygun durumda hücresel tedaviler ve nakil seçenekleri kullanılabilir. Hangi yaklaşımın seçileceğini patolojik alt tip ve hastanın durumu belirler. Tedavi yükü, enfeksiyon riski, günlük yaşam desteği ve çocuk sahibi olma planları ekip ile önceden konuşulmalıdır. [3]
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
Kitle büyüme hızı, B belirtileri, organlara özgü yakınmalar, bağışıklık baskılanması ve önceki maligniteler sorgulanır. Tedavi öncesi enfeksiyon değerlendirmesi yapılır. [5] Anti-CD20 gibi B-hücre baskılayıcı tedavilerde HBV yeniden etkinleşmesi açısından seroloji değerlendirilir; mevcut/geçirilmiş HBV ve rejimin riskine göre antiviral koruma planlanır. [8]
FİZİK MUAYENE
Tüm yüzeyel lenf düğümü bölgeleri, karaciğer-dalak, deri ve genel durum değerlendirilir. Göğüs kitlesi hava yollarına bası yapabilir; solunum yakınması yalnız enfeksiyon olarak yorumlanmamalıdır. Ekstranodal tutulumda bağırsak, deri veya sinir sistemi bulguları ön planda olabilir. [1]
AYIRICI TANI
Reaktif lenfadenopati, enfeksiyonlar, Hodgkin lenfoma ve solid tümör metastazı ayrılmalıdır. İlk tanıda mümkünse eksizyonel biyopsi tercih edilir; cerrahi risk nedeniyle kor biyopsi seçilebilir. Yetersiz kor örneğiyle tanı konulamıyorsa uygun hastada tekrar kor yerine eksizyon değerlendirilir. [4]
TANISAL YAKLAŞIM
TANI VE EVRELEME
Histoloji ve immünfenotip hastalığın hücre kökenini tanımlar; gerekli genetik incelemeler alt tipi netleştirir. Görüntüleme, laboratuvar ve gerektiğinde kemik iliği değerlendirmesi evreleme için kullanılır. Evre tek başına tedavi aciliyetini veya prognozu belirlemez; histolojik davranış ve hastalık yükü birlikte yorumlanır. [1]
TEDAVİ
TEDAVİNİN KİŞİSELLEŞTİRİLMESİ
DLBCL’de immünokemoterapi temel yaklaşımlardandır; POLARIX belirli risk grubunda polatuzumab içeren rejimin progresyonsuz sağkalım yararını göstermiştir. Bu sonuç foliküler veya T-hücreli lenfomaya aktarılamaz. Periferik T-hücreli lenfomalar kendi alt tiplerine göre değerlendirilir; B-hücre hedefli antikorlar bütün NHL’lerde aynı biyolojik gerekçeye sahip değildir. [5] [6]
İZLEM VE ÖNERİLER
TAKİP VE YENİDEN BİYOPSİ
Kontroller belirtiler, muayene, tedavi yan etkileri ve alt tipe göre düzenlenir. Yavaş seyirli hastalıkta yeni hızlı büyüme veya belirgin klinik değişiklik, daha agresif dönüşüm olasılığını gündeme getirir. Foliküler lenfomada böyle bir değişiklik, yalnız eski biyopsiye dayanarak tedavi tekrarlamak yerine yeniden değerlendirmeyi gerektirir. [1]
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
KIRMIZI BAYRAKLAR
Hızlı kitle büyümesiyle solunum güçlüğü veya organ basısı acil değerlendirilir. Tedavi sırasında ateş ve enfeksiyon belirtileri ekibe hemen bildirilmelidir. Nüks olduğunda eski tedaviyi otomatik yinelemek yerine alt tip, önceki yanıt, organ rezervi ve mevcut seçenekler birlikte gözden geçirilir. [3]
DİĞER PROFESYONEL AYRINTILAR
TÜMÖR LİZİSİ RİSKİ
Yüksek tümör yükü, hızlı proliferasyon, yüksek LDH veya böbrek bozukluğu tümör lizisi riskini artırır. Tedavi öncesi risk sınıflaması, hidrasyon, elektrolit/böbrek işlevi izlemi ve uygun ürik asit düşürücü koruma planlanır. İdrar azalması, aritmi veya nöbet acil değerlendirme gerektirir. [7]
ALT TİPLER ARASINDA TEMEL AYRIMLAR
Araştırma seçkisi ağırlıkla B-hücreli alt tiplere aittir; tüm NHL çeşitlerini kapsamaz.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Non-Hodgkin Lymphoma Treatment (PDQ) ↗
NCI · Kaynak tarihi: 2026 · Erişim: 2026-10-25
- Symptoms of non-Hodgkin lymphoma ↗
NHS · Kaynak tarihi: 2026 · Erişim: 2026-10-25
- Treatment for non-Hodgkin lymphoma ↗
NHS · Kaynak tarihi: 2026 · Erişim: 2026-10-25
- Non-Hodgkin lymphoma: diagnosis and management, NG52 ↗
NICE · Kaynak tarihi: 2016 · Erişim: 2026-10-25
- Peripheral T-Cell Non-Hodgkin Lymphoma Treatment ↗
NCI · Kaynak tarihi: 2025 · Erişim: 2026-10-25
- Polatuzumab Vedotin in Previously Untreated Diffuse Large B-Cell Lymphoma. ↗
Tilly H; Morschhauser F; Sehn LH ve arkadaşları · Kaynak tarihi: 2022 · Erişim: 2026-10-25
- Prevention of tumour lysis syndrome ↗
eviQ · Kaynak tarihi: 2026 · Erişim: 2026-10-25
- Hepatitis B virus prophylaxis in immunocompromised adults ↗
eviQ · Kaynak tarihi: 2026 · Erişim: 2026-10-25
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 8 ARAŞTIRMA
Seçilmiş araştırmalar farklı hasta gruplarını ve tedavi dönemlerini kapsar; sonuçlar birbirinin yerine uygulanmamalıdır.
01 · STARGLO’DA GLOFİTAMAB-GEMOX
Glofitamab plus gemcitabine and oxaliplatin (GemOx) versus rituximab-GemOx for relapsed or refractory diffuse large B-cell lymphoma (STARGLO): a global phase 3, randomised, open-label trial.
Abramson JS; Ku M; Hertzberg M ve arkadaşları · Lancet (London, England) · 2024
Çalışma türü: Açık etiketli randomize faz 3
Kapsam: Nakle uygun olmayan nüks/refrakter DLBCL’li 274 hasta.
ÖZET
Güncellenmiş analizde medyan genel sağkalım glofitamab-GemOx ile 25,5, rituksimab-GemOx ile 12,9 aydı. Sitokin salınım sendromu glofitamab alanlarda sık, çoğunlukla düşük dereceliydi.
Belirli kurtarma tedavisi karşılaştırmasıdır; ilk basamak veya tüm lenfomalar için sonuç vermez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 39550172 · DOI: 10.1016/S0140-6736(24)01774-4
02 · POLARIX’TE İLK BASAMAK POLATUZUMAB
Polatuzumab Vedotin in Previously Untreated Diffuse Large B-Cell Lymphoma.
Tilly H; Morschhauser F; Sehn LH ve arkadaşları · The New England journal of medicine · 2022
Çalışma türü: Çift kör randomize faz 3
Kapsam: Tedavi almamış orta/yüksek riskli DLBCL; 879 hasta.
ÖZET
İki yıllık progresyonsuz sağkalım pola-R-CHP ile %76,7, R-CHOP ile %70,2 idi. Bu analizde genel sağkalım anlamlı farklı değildi.
Progresyonsuz sağkalım yararı genel sağkalım üstünlüğüyle eş tutulmamalıdır; düşük riskli tüm hastalara genellenmez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 34904799 · DOI: 10.1056/NEJMoa2115304
03 · FOLİKÜLER LENFOMADA İNMIND
Tafasitamab, lenalidomide, and rituximab in relapsed or refractory follicular lymphoma (inMIND): a global, phase 3, randomised controlled trial.
Sehn LH; Hübel K; Luminari S ve arkadaşları · Lancet (London, England) · 2026
Çalışma türü: Çift kör randomize faz 3
Kapsam: Nüks/refrakter foliküler lenfoma; 548 hasta.
ÖZET
Lenalidomid-rituksimaba tafasitamab eklenmesi medyan progresyonsuz sağkalımı 13,9 aydan 22,4 aya uzattı. Nötropeni ve ishal sık advers olaylardı.
Tek alt tip ve önceki tedavi bağlamıdır; genel sağkalım üstünlüğü bu özetle kurulamaz.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 41360064 · DOI: 10.1016/S0140-6736(25)01778-7
04 · MANTLE HÜCRELİ LENFOMADA AKALABRUTİNİB
Acalabrutinib Plus Bendamustine-Rituximab in Untreated Mantle Cell Lymphoma.
Wang M; Salek D; Belada D ve arkadaşları · Journal of clinical oncology : official journal of the American Society of Clinical Oncology · 2025
Çalışma türü: Randomize plasebo kontrollü çalışma
Kapsam: İlk tedavisini alan 65 yaş ve üzerinde 598 hasta.
ÖZET
Bendamustin-rituksimaba akalabrutinib eklenmesi medyan progresyonsuz sağkalımı 66,4 aya karşı 49,6 aya çıkardı. Genel sağkalım farkı anlamlı değildi.
İleri yaş ve belirli kemoterapi omurgasıyla sınırlıdır; ciddi advers olaylar her iki kolda sıktı.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 40311141 · DOI: 10.1200/JCO-25-00690
05 · NÜKS DLBCL’DE POLATUZUMAB-BR
Polatuzumab Vedotin in Relapsed or Refractory Diffuse Large B-Cell Lymphoma.
Sehn LH; Herrera AF; Flowers CR ve arkadaşları · Journal of clinical oncology : official journal of the American Society of Clinical Oncology · 2020
Çalışma türü: Faz Ib/II; randomize karşılaştırmalı bölüm
Kapsam: Nakle uygun olmayan nüks/refrakter DLBCL; randomize bölümde 80 hasta.
ÖZET
Polatuzumab-BR tam yanıtı ve sağkalımı BR’ye göre artırdı; sitopeniler daha sık görüldü. Periferik nöropati çoğunlukla düşük dereceliydi.
Küçük faz 2 örneklemi; tek kollu diğer kohort sonuçları randomize kanıtla karıştırılmamalıdır.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 31693429 · DOI: 10.1200/JCO.19.00172
06 · TRIANGLE’DA İBRUTİNİB VE NAKİL
Ibrutinib combined with immunochemotherapy with or without autologous stem-cell transplantation versus immunochemotherapy and autologous stem-cell transplantation in previously untreated patients with mantle cell lymphoma (TRIANGLE): a three-arm, randomised, open-label, phase 3 superiority trial of the European Mantle Cell Lymphoma Network.
Dreyling M; Doorduijn J; Giné E ve arkadaşları · Lancet (London, England) · 2024
Çalışma türü: Üç kollu açık etiketli randomize faz 3
Kapsam: 18–65 yaşında, nakle uygun mantle hücreli lenfoma; 870 hasta.
ÖZET
İbrutinib eklenen nakilli kolda üç yıllık başarısızlıksız sağkalım %88, standart nakilli kolda %72 idi. Nakil sonrası ibrutinible toksisite arttı.
Bu raporda ibrutinibli rejimde naklin ek katkısının karşılaştırması henüz tamamlanmamıştı; bütün hastalarda nakil gereksiz sonucu çıkarılamaz.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 38705160 · DOI: 10.1016/S0140-6736(24)00184-3
07 · AUGMENT’TE LENALİDOMİD-RİTUKSİMAB
AUGMENT: A Phase III Study of Lenalidomide Plus Rituximab Versus Placebo Plus Rituximab in Relapsed or Refractory Indolent Lymphoma.
Leonard JP; Trneny M; Izutsu K ve arkadaşları · Journal of clinical oncology : official journal of the American Society of Clinical Oncology · 2019
Çalışma türü: Randomize faz 3
Kapsam: Nüks/refrakter foliküler veya marjinal zon lenfoma; 358 hasta.
ÖZET
Lenalidomid eklenmesi progresyonsuz sağkalımı uzattı; nötropeni, enfeksiyon ve deri reaksiyonları daha sık görüldü.
İndolent alt tip ve kurtarma tedavisi bağlamındadır; bütün NHL’lere veya ilk tedaviye genellenmez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 30897038 · DOI: 10.1200/JCO.19.00010
08 · RELEVANCE’TA KEMOTERAPİSİZ KOMBİNASYON
Rituximab plus Lenalidomide in Advanced Untreated Follicular Lymphoma.
Morschhauser F; Fowler NH; Feugier P ve arkadaşları · The New England journal of medicine · 2018
Çalışma türü: Randomize faz 3 üstünlük çalışması
Kapsam: Tedavi almamış foliküler lenfoma; 1.030 hasta.
ÖZET
Lenalidomid-rituksimab ile immünokemoterapinin yanıt ve üç yıllık progresyonsuz sağkalım sonuçları benzerdi; toksisite profilleri farklıydı.
Üstünlük gösterilmemesi formal eşdeğerlik kanıtı değildir; iki yaklaşımın hasta bazındaki uygunluğu ayrı değerlendirilir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 30184451 · DOI: 10.1056/NEJMoa1805104
Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi yerine geçmez.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.