İçeriğe geç
Madde metnine geç
HASTALIK

NONBAKTERİYEL TROMBOTİK ENDOKARDİT

ÖZET

Nonbakteriyel trombotik endokardit, steril kapak birikimleriyle sistemik emboliye yol açabilen; enfeksiyon dışlanarak tanınan bir tablodur.

Kaynaklar:[1]
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

GENEL BAKIŞ VE KAPSAM

Nonbakteriyel trombotik endokardit (NBTE), kalp kapaklarında mikroorganizma içermeyen trombosit-fibrin birikimleridir. Kanser ve otoimmün hastalıklarla ilişkili olabilir; enfeksiyonlu endokarditten farklıdır. Ancak yalnız negatif kan kültürüyle bu ayrım yapılamaz.

Lupus veya antifosfolipid sendromuyla ilişkili Libman–Sacks biçimi bu başlık kapsamındadır; ayrı bir yeni hastalık sayılmaz. Kanserle ilişkili biçim için marantik endokardit adı da kullanılır.

Kaynaklar:[1][3]

BELİRTİLER VE GÜNLÜK YAŞAM

Kapaktaki birikimlerden kopan parçalar beyin, böbrek veya dalağa giden damarları tıkayabilir. İlk belirti inme, göğüs ağrısı ya da nefes darlığı olabilir; bazı kişilerde başka nedenle yapılan ekokardiyografide saptanır. Belirgin kapak yakınmasının bulunmaması emboli riskini dışlamaz.

Kaynaklar:[1]

NE ZAMAN YARDIM ALINMALI?

Ani yüz kayması, kol güçsüzlüğü veya konuşma bozukluğunda 112 aranır.

Enoksaparin kullanırken durmayan veya olağandışı kanama acil değerlendirme gerektirir. Belden iğne/epidural işlem sonrasında yeni bacak uyuşması-güçsüzlüğü ya da idrar/dışkı kontrol kaybında derhal yardım alınmalıdır. Antikoagülanı kendi kendinize değiştirmeyin.

Kaynaklar:[10][11][7]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

Kanser öyküsü, açıklanamayan kilo kaybı, lupus bulguları, önceki arteriyel/venöz tromboz ve tekrarlayan gebelik kayıpları sorgulanır. Önceden antibiyotik kullanımı, ateş, hayvan/zoonoz teması ve enfeksiyon odağı kültür-negatif enfektif endokardit olasılığını etkiler. Otoimmün hastalık veya kanser varlığı eşzamanlı enfeksiyonu imkânsız kılmaz.

Kaynaklar:[2]

FİZİK MUAYENE

Nörolojik defisit, periferik emboli ve kalp yetersizliği bulguları değerlendirilir. Yeni üfürüm önemlidir, ancak üfürüm olmaması NBTE’yi dışlamaz. Osler nodülü, Janeway lezyonu, tırnak altı kanaması veya enfeksiyon düşündüren başka odaklar ayırıcı tanıyı değiştirir; tek muayene bulgusu kesin tanı değildir.

Kaynaklar:[2]

AYIRICI TANI

Kültür-negatif enfektif endokardit başlıca alternatiftir. Papiller fibroelastom, miksoma ve Lambl uzantıları da kapak/endokard kitlesi gibi görünebilir. NBTE için tek başına yeterli özgül kan testi yoktur; morfoloji klinik ve mikrobiyolojiyle birlikte yorumlanır.

Ekokardiyografide vejetasyon görülmesi onun steril olduğunu kanıtlamaz. TTE başlangıç incelemesidir; küçük lezyonlar kaçabileceğinden yüksek şüphede negatif TTE sonrası TEE gerekir. BT/MR tamamlayıcı olabilir, fakat NBTE’ye özgü doğruluk verileri sınırlıdır.

Kaynaklar:[2][1]

TANISAL YAKLAŞIM

TANI VE TESTLERİN SINIRLARI

Tanısal yol; kapak lezyonunu göstermek, enfeksiyonu dışlamak, embolileri ve altta yatan nedeni araştırmaktır. Kan kültürlerine ek seroloji/PCR testleri maruziyet ve klinik şüpheye göre seçilir. Malignite ve otoimmünite araştırması rastgele geniş test listesi yerine klinik bağlama dayanmalıdır.

Cleveland serisinde 42 erişkinin 19’unda TTE tanısaldı; TEE yapılan 34 kişinin 33’ünde tanı desteklendi. Testlerin paydaları farklıdır ve çalışma seçilmiş merkez hastalarını içerir. Bu oranlar bütün hastalara uygulanacak eşleştirilmiş duyarlılık değerleri değildir.

Kaynaklar:[2][4]

TEDAVİ

TEDAVİ VE GÜVENLİK

Altta yatan hastalık tedavisiyle birlikte kanama riski tartılarak antikoagülasyon düşünülür. UFH, düşük molekül ağırlıklı heparin veya VKA seçenekleri klinik bağlama göre seçilir; ağır kapak bozukluğu/büyük vejetasyonda cerrahi bireyselleştirilir.

2025 retrospektif analizinde antikoagülan grupları arasında emboli veya ölüm için anlamlı fark bulunmaması, DOAC’ların heparinle eşdeğerliğini kanıtlamaz. Seçilim ve endikasyona bağlı karıştırıcılar nedeniyle ilaç seçimi yalnız bu sonuca dayandırılmaz.

Üçlü pozitif yüksek riskli APS hastalarındaki TRAPS çalışması rivaroksaban kolunda fazla olay nedeniyle erken durduruldu. Bu NBTE’ye özgü bir çalışma değildir; yine de APS alt grubunda bütün DOAC’ları güvenli eşdeğer saymayı desteklemez.

ABD LOVENOX etiketinde aktif büyük kanama, son 100 günde HIT veya dolaşan HIT antikoru ve enoksaparin/heparin/domuz ürünlerine aşırı duyarlılık kontrendikasyondur; çok dozlu formda benzil alkol alerjisi de değerlendirilir. Ciddi böbrek yetmezliğinde doz ayarı gerekir. Yerel ürün bilgisi doğrulanmalıdır; pediatrik güvenlik/etkinlik kanıtlanmış değildir.

Kaynaklar:[3][5][8][7]

İZLEM VE ÖNERİLER

Antikoagülasyona rağmen yeni emboli, kanama ve trombosit düşüşü izlenir; ekokardiyografiyle lezyon/kapak işlevi yeniden değerlendirilir. Doğrulanmış tek izlem aralığı yoktur. Süre, hastalık aktivitesi, emboli ve kanama dengesiyle belirlenir; görüntüde küçülme otomatik tedavi kesme nedeni değildir.

Enoksaparinde kan sayımı/trombosit, kanama ve böbrek işlevi izlenir; PT/aPTT etki izlemi için uygun değildir. Gebelikte gerekiyorsa koruyucusuz form tercih edilir; mekanik kapak özel risk taşır. Emzirmede yarar-risk değerlendirilir. Gebelik, emzirme ve girişimler önceden ekiple planlanır.

2026 küçük ileriye dönük kanser-inme kohortunda izlem kardiyoloji, nöroloji ve onkoloji tarafından birlikte yürütüldü. İlaçlar standart protokolle atanmadığından gözlenen tedavi yanıtları üstünlük kanıtı değildir; ileri kanser prognozu ve bakım hedefleri ayrıca ele alınmalıdır.

Kaynaklar:[9][7][6]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

ACİL UYARILAR VE SEVK

Antikoagülasyona rağmen tekrarlayan emboli, yeni kapak yetersizliği veya dolaşım bozulması ekip değerlendirmesini hızlandırır. Karar yalnız vejetasyon boyutuna indirgenmez; enfeksiyon yeniden sorgulanır ve nörolojik/kanama riskiyle birlikte girişim olasılığı tartışılır.

Kaynaklar:[9]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Non-bacterial thrombotic endocarditis: a clinical and pathophysiological reappraisal ↗

    European Heart Journal · Kaynak tarihi: 2025-01; epub 2024-11-20 · Erişim: 2026-10-26

  2. Diagnostic Work-Up in Patients with Nonbacterial Thrombotic Endocarditis ↗

    Journal of Clinical Medicine · Kaynak tarihi: 2023-09-07 · Erişim: 2026-10-26

  3. 2023 ESC Guidelines for the management of endocarditis ↗

    European Society of Cardiology / European Heart Journal · Kaynak tarihi: 2023; düzeltmeler 2023–2025 · Erişim: 2026-10-26

  4. A Contemporary 20-Year Cleveland Clinic Experience of Nonbacterial Thrombotic Endocarditis: Etiology, Echocardiographic Imaging, Management, and Outcomes ↗

    The American Journal of Medicine · Kaynak tarihi: 2021-03; epub 2020-08-19 · Erişim: 2026-10-26

  5. Assessing the Efficacy of Direct Oral Anticoagulants in Nonbacterial Thrombotic Endocarditis Patients ↗

    The American Journal of Medicine · Kaynak tarihi: 2025-11; epub 2025-05-23 · Erişim: 2026-10-26

  6. Acute ischemic stroke, active malignancy and non-bacterial thrombotic endocarditis: an exploratory prospective observational study ↗

    Scientific Reports · Kaynak tarihi: 2026-07-15 · Erişim: 2026-10-26

  7. LOVENOX- enoxaparin sodium injection ↗

    DailyMed / Sanofi-Aventis U.S. LLC · Kaynak tarihi: 2026-05-28; etiket revizyonu 2025-05 · Erişim: 2026-10-26

  8. Rivaroxaban vs warfarin in high-risk patients with antiphospholipid syndrome ↗

    Blood · Kaynak tarihi: 2018 · Erişim: 2026-10-26

  9. Nonbacterial Thrombotic Endocarditis: Presentation, Pathophysiology, Diagnosis and Management ↗

    Reviews in Cardiovascular Medicine · Kaynak tarihi: 2022-04-11 · Erişim: 2026-10-26

  10. Emergency stroke advice ↗

    London Ambulance Service NHS Trust · Kaynak tarihi: Sayfada güncelleme tarihi belirtilmiyor · Erişim: 2026-10-26

  11. Temel Yaşam Desteği (Yapay Solunum ve Göğüs Basısı) ↗

    Milli Eğitim Bakanlığı İlk Yardım · Kaynak tarihi: Tarih belirtilmemiş · Erişim: 2026-10-26

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 3 ARAŞTIRMA

3 doğrudan ilgili çalışma/rehber seçildi; sayı kotası veya sistematik derleme iddiası yoktur. Erişim sınırları kanıt kaydında tutuldu; hekim değerlendirmesi beklenmektedir.

01 · NBTE: CLEVELAND MERKEZİNİN 20 YILLIK DENEYİMİ

A Contemporary 20-Year Cleveland Clinic Experience of Nonbacterial Thrombotic Endocarditis: Etiology, Echocardiographic Imaging, Management, and Outcomes

Mohammad A Zmaili ve ark. · The American Journal of Medicine · 2021

Çalışma türü: Tek merkezli retrospektif kohort.

Kapsam: 42 erişkin; ortalama yaş 54±14,5.

ÖZET

TEE tanıyı destekledi; kanser ve otoimmün hastalıklar sıktı.

Seçilmiş merkez örneklemi; TTE ve TEE paydaları eşit değil.

02 · NBTE’DE DOAC VE DİĞER ANTİKOAGÜLANLARIN KARŞILAŞTIRILMASI

Assessing the Efficacy of Direct Oral Anticoagulants in Nonbacterial Thrombotic Endocarditis Patients

Danny Tran, Si Young An, Shayna Hale, Faseeh Khaja · The American Journal of Medicine · 2025

Çalışma türü: 2016–2022 hastane verilerinin retrospektif analizi.

Kapsam: Dışlamalar sonrası 3130 hasta.

ÖZET

İlaç grupları arasında emboli ve mortalite farkı istatistiksel anlamlı değildi.

Randomize değil; anlamlı fark yokluğu eşdeğerlik veya noninferiorite değildir.

03 · KANSER İLİŞKİLİ İNMEDE NBTE: İLERİYE DÖNÜK KEŞİF ÇALIŞMASI

Acute ischemic stroke, active malignancy and non-bacterial thrombotic endocarditis: an exploratory prospective observational study

Athanasios Frydas ve ark. · Scientific Reports · 2026

Çalışma türü: Tek merkezli ileriye dönük gözlemsel araştırma.

Kapsam: Aktif kanser ve inme/geçici iskemik atak bulunan 16 kişi.

ÖZET

Altı hastada NBTE saptandı; çok bölgeli infarktlar belirgindi.

Çok küçük seçilmiş örneklem; toplum prevalansı veya ilaç üstünlüğü çıkarılamaz.

Eğitim amaçlı taslaktır; kişisel tanı, tedavi veya acil yardım hizmetinin yerine geçmez. Klinik uzman incelemesi ve kullanıcı onayı beklenmektedir.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.