NONİNVAZİV MEKANİK VENTİLASYON
ÖZET
Noninvaziv ventilasyon (NIV), soluk borusuna tüp yerleştirmeden maske aracılığıyla basınçlı solunum desteği verilmesidir. Akut hastanede tedavi ile evde gece desteği farklı amaçlara sahiptir. Maske ve cihaz ayarları kişiye göre düzenlenir; yalnız oksijen vermekle aynı değildir. [1]
GENEL OKUYUCU
KAPSAM
Erişkinlerde akut NIV endikasyonları, başarısızlık ölçütleri ve yakın izlem ele alınır. Evde uzun dönem destek için hasta seçimi ayrı değerlendirilir. Cihaz ayarlarının hasta tarafından değiştirilmesine yönelik talimat içermez.
MASKEYLE YAŞAM VE KONFOR
Maske yüze oturmalı fakat aşırı sıkılmamalıdır. Büyük kaçak, göze hava üflemesi, burun kökünde yara veya ağız kuruluğu ekibe bildirilir; farklı maske veya nemlendirme gerekebilir. Evde cihaz ve maske, öğretilen temizlik ve kullanım planıyla yönetilir. [1]
TEDAVİNİN BAŞARISI NASIL ANLAŞILIR?
Nefes darlığı azalması değerlidir fakat tek başına yeterli değildir. Ekip solunum sayısı, bilinç, oksijenlenme ve kan gazlarını birlikte izler. NIV sürerken kötüleşen hastada “maske biraz daha çalışsın” diye gerekli yoğun bakım veya entübasyon geciktirilmez. [2]
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
ENDİKASYONU DOĞRU AYIRMAK
Asidozla seyreden KOAH alevlenmesinde bilevel NIV güçlü kanıta sahiptir. ERS/ATS, akut veya akut-kronik respiratuvar asidozda pH ≤7,35 olduğunda kullanımını önerir. Altta yatan alevlenme tedavisi de sürdürülür; destek hastalığın nedenini ortadan kaldırmaz. [3]
FİZİK MUAYENE
HAZIRLIK VE TEDAVİ SINIRI
Başlangıçta bakım hedefi ve NIV başarısız olursa izlenecek yol yazılır: yoğun bakıma geçiş, invaziv ventilasyonun uygunluğu ve hastanın tercihleri açıklığa kavuşturulur. Uygulama eğitimli personel ve yeterli yakın izlem bulunan alanda yapılır. [4]
TANISAL YAKLAŞIM
İLK YANITIN DEĞERLENDİRİLMESİ
Başlangıç kan gazıyla karşılaştırmalı ölçüm ilk iki saatte yapılmalıdır. pH/karbondioksit düzelmiyorsa hızla yetkin klinisyen değerlendirmesi gerekir. İyileşen kan gazı, artan solunum eforu veya bilinç bozulmasını görmezden gelme gerekçesi değildir. [4]
TEDAVİ
GÜNCEL YÖNTEM SEÇİMİ
2026 ATS kılavuzu akut hiperkapnik solunum yetmezliğinde NIV’yi standart oksijene tercih eder. Hafif asidemide yüksek akımlı nazal oksijen seçilmiş alternatif olabilir; yakın izlem ve gerektiğinde NIV’ye hızlı geçiş sağlanmalıdır. Bu, ağır asidozda yöntemlerin eşdeğer olduğu anlamına gelmez. [2]
Yeni gelişen hipoksemik yetmezlikte yüksek akımlı nazal oksijen güçlü, NIV/CPAP koşullu öneri alır. Seçim etiyoloji, hasta toleransı, uzmanlık ve kaynağa bağlıdır. Hava yolunu koruyamama veya hemen entübasyon gereksinimi varsa uzun maske denemesi yapılmaz. [2,3]
İZLEM VE ÖNERİLER
AKUT DÖNEMDEN EVE GEÇİŞ
Ev NIV’si akut atağı geçiren her KOAH hastasına otomatik verilmez. HOT-HMV, ataktan iki–dört hafta sonra belirgin hiperkapnisi süren seçilmiş hastaları incelemiştir. Uyku apnesi, obezite hipoventilasyonu ve diğer nedenlerin değerlendirilmesi ev planını değiştirebilir. [6]
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
BAŞARISIZLIĞI ERKEN TANIMAK
Artan solunum sıkıntısı, düşen oksijenlenme, yorgunluk veya bilinç değişimi acil yeniden değerlendirme gerektirir. Kaçak ve cihaz uyumsuzluğu giderilirken klinik kötüleşme bekletilmez. Yakın izlem ve önceden tanımlı yükseltme yolu cihaz seçimi kadar önemlidir. [2]
DİĞER PROFESYONEL AYRINTILAR
POPÜLASYON SINIRI
Buradaki akut öneriler erişkin içindir. Çocuk ve yenidoğanda arayüz, nedenler ve destek eşiği ayrı uzmanlık gerektirir. Seçilmiş KOAH çalışmalarındaki yarar, tüm pnömoni, nöromüsküler hastalık veya ev ventilasyonu gruplarında aynı büyüklükte kabul edilemez. [3,5]
İŞLEM KARARINI DEĞİŞTİREN AYRIMLAR
Karar klinik amaç, güvenlik ve hastanın tercihleriyle birlikte verilir.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Using Non-Invasive Ventilation at home ↗
Kent Community Health NHS Foundation Trust · Kaynak tarihi: 2026 · Erişim: 2026-10-26
- Noninvasive respiratory support for adult patients with acute respiratory failure: an official American Thoracic Society Clinical Practice Guideline. ↗
Neha N Goel ve arkadaşları · Kaynak tarihi: 2026 · Erişim: 2026-10-26
- Official ERS/ATS clinical practice guidelines: noninvasive ventilation for acute respiratory failure ↗
ERS/ATS · Kaynak tarihi: 2017 · Erişim: 2026-10-26
- British Thoracic Society Quality Standards for acute non-invasive ventilation in adults ↗
BTS · Kaynak tarihi: 2018 · Erişim: 2026-10-26
- Noninvasive ventilation for acute exacerbations of chronic obstructive pulmonary disease. ↗
L Brochard, J Mancebo, M Wysocki, F Lofaso, G Conti, A Rauss, G Simonneau, S Benito, A Gasparetto, F Lemaire · Kaynak tarihi: 1995 · Erişim: 2026-10-26
- Effect of Home Noninvasive Ventilation With Oxygen Therapy vs Oxygen Therapy Alone on Hospital Readmission or Death After an Acute COPD Exacerbation: A Randomized Clinical Trial. ↗
Patrick B Murphy ve arkadaşları · Kaynak tarihi: 2017 · Erişim: 2026-10-26
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 2 ARAŞTIRMA
Aşağıdaki çalışmalar işlem seçimi, güvenliği veya hasta deneyimiyle doğrudan ilişkilidir; sonuçlar kendi hasta grupları içinde değerlendirilmelidir.
01 · KOAH ALEVLENMESİNDE NIV: TEMEL RANDOMİZE ÇALIŞMA
Noninvasive ventilation for acute exacerbations of chronic obstructive pulmonary disease.
L Brochard, J Mancebo, M Wysocki, F Lofaso, G Conti, A Rauss, G Simonneau, S Benito, A Gasparetto, F Lemaire · The New England journal of medicine · 1995
Çalışma türü: Randomize kontrollü çalışma
Kapsam: Yoğun bakımda KOAH alevlenmesi olan seçilmiş 85 hasta.
ÖZET
Entübasyon NIV grubunda %26, standart tedavide %74; hastane ölümü sırasıyla %9 ve %29 idi. Hastanede kalış da azaldı.
275 başvuru arasından seçilmiş küçük ve eski kohorttur; tüm akut solunum yetmezliklerine genellenmez. Yalnız yayımlanmış özet değerlendirildi.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 7651472 · DOI: 10.1056/NEJM199509283331301
02 · HOT-HMV: ATAK SONRASI KALICI HİPERKAPNİ
Effect of Home Noninvasive Ventilation With Oxygen Therapy vs Oxygen Therapy Alone on Hospital Readmission or Death After an Acute COPD Exacerbation: A Randomized Clinical Trial.
Patrick B Murphy, Sunita Rehal, Gill Arbane, Stephen Bourke, Peter M A Calverley, Angela M Crook, Lee Dowson, Nicholas Duffy, G John Gibson, Philip D Hughes, John R Hurst, Keir E Lewis, Rahul Mukherjee, Annabel Nickol, Nicholas Oscroft, Maxime Patout, Justin Pepperell, Ian Smith, John R Stradling, Jadwiga A Wedzicha, Michael I Polkey, Mark W Elliott, Nicholas Hart · JAMA · 2017
Çalışma türü: Çok merkezli randomize çalışma
Kapsam: KOAH atağından iki–dört hafta sonra PaCO₂ >53 mmHg olan 116 hasta.
ÖZET
Ev oksijenine NIV eklenmesi yeniden yatış veya ölüme kadar geçen medyan süreyi 1,4 aydan 4,3 aya uzattı.
Belirgin obezite ve obstrüktif uyku apnesi dışlandı; sonuç hemen taburculukta tüm hastalara cihaz verilmesini desteklemez. Yalnız yayımlanmış özet değerlendirildi.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 28528348 · DOI: 10.1001/jama.2017.4451
Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi yerine geçmez. İşlem yalnız yetkin sağlık ekibince ve uygun izlem koşullarında uygulanır.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.