NONOSSİFİYE FİBROM

Nonossifiye fibrom, çocuk ve ergenlerde sık rastlanan, fibröz dokudan oluşan iyi huylu bir kemik lezyonudur. Çoğunlukla diz çevresindeki uzun kemiklerde bulunur ve başka nedenle çekilen radyografide tesadüfen görülür. Tipik nonossifiye fibrom başka organlara yayılmaz veya kansere dönüşmez. Çocuk büyümesini tamamladığında çoğu lezyon zamanla kemikle dolar; her lezyonun ameliyat edilmesi gerekmez.

Çoğu çocuk hiçbir yakınma yaşamaz. Büyük lezyon kemiğin dış tabakasını inceltmişse etkinlikle ağrı veya kırık gelişebilir. Bu nedenle ağrının yalnız görüntüde görülen lezyona bağlanması doğru değildir; kırık ve başka nedenler değerlendirilmelidir. Yeni ağrı, hassasiyet veya şişlik ortaya çıktığında çocuğun kemiği yeniden incelenmelidir.

Hekim önceki düşme ve yaralanmaları, ağrının etkinlikle veya gece ortaya çıkmasını sorar; kitle, hassasiyet ve yakındaki eklemin hareketini değerlendirir. Tipik radyografi görünümü çoğunlukla tanıya yardımcı olur. BT veya MR her çocuk için gerekli değildir; lezyonun büyüklüğü, kemiği zayıflatması ya da kırık olasılığı konusunda ek bilgi gerektiğinde seçilir.

Görüntülemede lezyon genellikle kemiğin metafizinde, merkezden uzak ve ince sklerotik kenarlı görülür. Fibroz displazi ve enkondrom gibi başka iyi huylu lezyonların yerleşim ve doku özellikleri farklıdır. Atipik görünüm varsa tanı yeniden değerlendirilir. İzlem ve girişim kararı, yalnız tek bir uzunluk ölçüsüne değil, yerleşime, korteksin bütünlüğüne, yakınmalara ve olgunlaşma evresine dayanır.

2026’da yayımlanan, iskeleti olgunlaşmamış 104 hastayı kapsayan bir çalışmada 11 hastanın başvurusunda kırık bulunmuştur. Kırıklı hastalarda korteks incelmesi ve geniş kemik tutulumu dikkat çekmiştir. Ancak bu geriye dönük gözlem, bütün nonossifiye fibromlarda aynı kırık olasılığı bulunduğunu veya belirli bir ölçüyü aşan her lezyonun ameliyat edilmesi gerektiğini kanıtlamaz.

Çoğu olguda izlem yeterlidir. Büyük ve belirti veren, kemiği zayıflatan veya içinden kırık geçmiş lezyonda küretaj ve greftleme düşünülebilir; bazı durumlarda sabitleme gerekir. İyileşme ve spora dönüş süresi işlem ve kemiğin toparlanmasına göre belirlenir. Ameliyat yapılmış olsun veya olmasın, kontrol planı kişiye göre düzenlenir.