İçeriğe geç
Madde metnine geç
TIBBİ İŞLEM / TEDAVİ YÖNTEMİ

OBSTETRİK DOPPLER ULTRASONOGRAFİ

ÖZET

Obstetrik Doppler ultrasonografi, anne, plasenta ve fetüs damarlarındaki kan akımını değerlendiren ultrason yöntemidir. Renkli görüntü damarların bulunmasına yardımcı olurken spektral kayıt akımın zaman içindeki değişimini gösterir. Ölçümün anlamı incelenen damara ve teknik koşullara bağlıdır. Farklı damarların sonuçları birbirinin yerine kullanılamaz; doğru örnekleme yeri ve uygun karşılaştırma aralığı değerlendirmede önem taşır. Teknik açıdan tekrarlanabilir kayıtlar ölçüm güvenilirliğinin temel koşullarındandır.

Fetal büyüme kısıtlılığı saptandığında umbilikal arter Doppleri kötüleşmenin izlenmesine yardımcı olur. SMFM bu değerlendirmeyi düzenli aralıklarla önerir; diyastol sonu akım azaldığında, kaybolduğunda veya tersine döndüğünde izlem yoğunluğu değişir. Akım bulgusu, fetal büyüklük ve diğer iyilik hali değerlendirmeleriyle birlikte anlam kazanır. İncelemenin tekrarı her gebelik için değişmez bir takvime bağlı değildir.

Orta serebral arter tepe sistolik hızı, fetal anemi riski bulunan gebeliklerde başlıca noninvaziv değerlendirme yöntemidir. SMFM bu ölçümün anemi riski olan fetüslere yönelik kullanılmasını önerir; her gebelikte genel bir tarama olarak uygulanmasını önermez.

Ultrasonun tıbbi kullanımı genel olarak güvenli kabul edilse de gereksiz maruziyetten kaçınılmalıdır. AIUM, gerekli tanısal bilgiyi en düşük uygun maruziyetle elde etmeyi ve incelemeyi eğitimli sağlık profesyonellerinin yapmasını önerir. İlk trimesterde Dopplerin rutin kullanımından kaçınılır; belirli klinik yarar olduğunda süre ve cihaz çıkışı düşük tutulur. Tıbbi gerekçe olmadan yalnız görüntü almak için uzatılmış inceleme önerilmez.

Doppler sayısı tek başına bütün klinik kararı temsil etmez. SMFM büyüme kısıtlılığında rutin yönetim için umbilikal arter dışındaki bazı Doppler ölçümlerini önermediğinden, kullanılan protokol ve endikasyon açık belirtilmelidir. Ters diyastolik akım gibi ciddi bulgular yakın izlem ve doğumun değerlendirilmesini gerektirir; kararı gebelik haftası ve bütün klinik tablo belirler. Amaç yalnız rapordaki sayıyı değil gerçek riski değerlendirmektir.

Kaynaklar:[1][2][4][3]
ANAHTAR KELİMELER
  • Doppler
  • umbilikal arter
  • orta serebral arter
  • fetal dolaşım
  • plasental direnç
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

GENEL OKUYUCU İÇİN: GÜVENLİ İNCELEMENİN AMACI

İncelemenin hangi tıbbi soruya yanıt aradığını sorabilirsiniz. Doppler yalnız bebeği seyretmek için uzatılmamalıdır. Sonuç tıbbi kayda alınmalı ve yorumdan sorumlu sağlık profesyonelince raporlanmalıdır; eğitimli uygulayıcı seçimi hem görüntü kalitesi hem gereksiz maruziyetin azaltılması açısından önemlidir.

Kaynaklar:[3]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

TANISAL YAKLAŞIM

TEKNİK HATAYI PATOLOJİ SANMAMAK

Umbilikal arterde serbest kordon halkası ölçümü yaygın standarttır; farklı örnekleme yerleri farklı indeksler verir. Ölçüm yerini uygun referansla eşleştirin. Duvar filtresinin gereğinden yüksek ayarlanması düşük diyastolik akımı gizleyerek akım yokluğu izlenimi oluşturabilir. Uyumsuz kaydı uygun ayarlarla tekrarlayın. Orta serebral arterde örnek proksimal bölümden alınır; mutlak hız ölçümünde ışın-akım açısı sıfıra yakın olmalıdır. Açı düzeltmesi gerekiyorsa raporda belirtilmelidir. Birden fazla kayıt alın; belirgin fark varsa yeniden ölçün. En iyi teknik kaliteyi sağlayan kayıt raporlama için kullanılmalıdır.

Kaynaklar:[1]

TEDAVİ

CİDDİ UMBİLİKAL ARTER BULGULARINI ELE ALMAK

SMFM büyüme kısıtlılığında başlangıçta 1–2 haftada bir umbilikal arter değerlendirmesini önerir. Diyastol sonu akım yokluğunda değerlendirme haftada 2–3 defaya sıklaştırılır. Ters akımda hastaneye yatırma, antenatal kortikosteroid, yoğun CTG izlemi ve bütün klinik tabloya göre doğum değerlendirmesi önerilir. Bu yaklaşım tüm Doppler anormalliklerinin aynı müdahaleyi gerektirdiği anlamına gelmez.

Kaynaklar:[2]

İZLEM VE ÖNERİLER

REHBER VE ENDİKASYON FARKLILIĞINI BELGELEMEK

ISUOG erken büyüme kısıtlılığında CTG ile umbilikal arter, orta serebral arter ve duktus venozus Dopplerini içeren çoklu değerlendirme önerir. Bu yaklaşım SMFM’nin rutin yönetim önerisiyle aynı değildir; kullanılan protokol açıkça belirtilmelidir.

Kaynaklar:[5]

DİĞER PROFESYONEL AYRINTILAR

MARUZİYETİ VE KAYIT KALİTESİNİ BİRLİKTE YÖNETMEK

Termal ve mekanik indeksleri izleyin; tanısal bilgi için gereken süreden uzun aynı alanda kalmayın. İlk trimesterde spektral Doppler ancak açık yarar-risk üstünlüğü varsa kullanılmalıdır. Görüntü kalitesi ile düşük maruziyet hedefini birlikte gözetin; güvenlik, cihazın yalnız çalışır durumda olmasından ibaret değildir.

Kaynaklar:[3]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. ISUOG Practice Guidelines (updated): use of Doppler velocimetry in obstetrics ↗

    International Society of Ultrasound in Obstetrics and Gynecology · Kaynak tarihi: Çevrimiçi 19 Temmuz 2021; dergi sayısı Ağustos 2021 · Erişim: 2026-11-01

  2. SMFM Consult Series #52: Diagnosis and management of fetal growth restriction ↗

    Society for Maternal-Fetal Medicine · Kaynak tarihi: 2020; 2024 yılında yeniden teyit edildi · Erişim: 2026-11-01

  3. Prudent Use and Safety of Diagnostic Ultrasound in Pregnancy ↗

    American Institute of Ultrasound in Medicine · Kaynak tarihi: 19 Mayıs 2020 · Erişim: 2026-11-01

  4. SMFM Clinical Guideline #8: the fetus at risk for anemia—diagnosis and management ↗

    Society for Maternal-Fetal Medicine · Kaynak tarihi: 2015 · Erişim: 2026-11-01

  5. ISUOG Practice Guidelines: diagnosis and management of small-for-gestational-age fetus and fetal growth restriction ↗

    International Society of Ultrasound in Obstetrics and Gynecology · Kaynak tarihi: 1 Ağustos 2020 · Erişim: 2026-11-01

  6. Term planned delivery based on fetal growth assessment with or without the cerebroplacental ratio in low-risk pregnancies (RATIO37): an international, multicentre, open-label, randomised controlled trial ↗

    Rial-Crestelo ve arkadaşları; The Lancet · Kaynak tarihi: Çevrimiçi 11 Ocak 2024; dergi sayısı 10 Şubat 2024 · Erişim: 2026-11-01

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 1 ARAŞTIRMA

Konuya ilişkin seçilmiş özgün araştırmaların özetleri sunulmuştur; çalışma sınırlılıkları sonuçlarla birlikte okunmalıdır.

01 · RATIO37: DÜŞÜK RİSKLİ GEBELİKTE SEREBROPLASENTAL ORANLA DOĞUM PLANLAMA

Term planned delivery based on fetal growth assessment with or without the cerebroplacental ratio in low-risk pregnancies (RATIO37): an international, multicentre, open-label, randomised controlled trial

Rial-Crestelo M ve arkadaşları · The Lancet · 2024

Çalışma türü: Uluslararası açık randomize çalışma.

Kapsam: 11.214 katılımcı alındı; 9.492 kişi analiz edildi.

ÖZET

Oranın klinisyene açıklandığı ve gizlendiği gruplarda perinatal ölüm 13’er olguydu; azalma gösterilmedi. Ağır neonatal morbidite açık grupta %0,38, gizli grupta %0,73 idi.

Birincil mortalite sonucu ile ikincil morbidite ayrılmalıdır. Anneye ait yan etkiler toplanmadı; sonuçlar erken yüksek riskli gebeliğe genellenmez. Vakıf ve kamu araştırma finansmanı bildirildi; özgün özet kullanıldı.

Bu içerik eğitim amaçlıdır; bireysel klinik değerlendirme ve güncel yerel protokollerin yerine geçmez.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.