OKÜLER ULTRASONOGRAFİ

Oküler ultrasonografi, ses dalgalarından yararlanarak göz yapıları hakkında görüntü ve ölçüm bilgisi elde edilen bir incelemedir. Gözün arka bölümünün değerlendirilmesinde A ve B tarama yöntemlerinden yararlanılabilir. B taramada göz kapağı kapalıyken üzerine jel konur ve probla görüntü alınır. Ses dalgalarının oluşturduğu bilgi ekranda gösterilir ve klinik değerlendirme için kaydedilir. İnceleme, gözün içindeki yapıların değerlendirilmesine yardımcı olur; kullanılan yöntem ve temas biçimi istenen incelemeye göre değişebilir.

Acil değerlendirmede ultrason, retina dekolmanı, vitreus kanaması veya vitreus ayrılması gibi durumların araştırılmasına yardımcı olabilir. Ancak bu bulgular birbirine benzeyebilir. Örneğin vitreus içindeki zarlar retina dekolmanını taklit edebilir; iki durum birlikte de bulunabilir. Özellikle travma sonrasında göz küresinde açıklık veya yırtılma şüphesi varsa göze basınç uygulanmamalıdır. Bu şüphede rutin göz ultrasonu yapılması uygun değildir; göz hastalıkları uzmanının acil değerlendirmesi önceliklidir. Test seçimi, önce güvenlik sorusunu yanıtlamalıdır.

Ultrasonun güvenli uygulanması yalnız cihazın çalıştırılmasından ibaret değildir. İnceleme, uygun eğitimli sağlık profesyonelleri tarafından tıbbi yarar sağlayacak bir amaçla yapılmalıdır. Gereksiz yüksek akustik çıkış ve uzun inceleme süresinden kaçınılır. Güç ve maruz kalma süresi, yeterli tanısal bilgi elde etmeye izin veren en düşük makul düzeyde tutulur. Bu yaklaşım ALARA ilkesi olarak adlandırılır. Ultrasonun biyolojik etkileri olabileceği için ayarlar ve süre dikkate alınır; yöntem koşulsuz risksiz bir işlem gibi tanımlanmamalıdır.

Birden fazla acil serviste yapılan araştırma, eğitim almış acil sağlık çalışanlarının yatak başı ultrasonla retina dekolmanını yüksek duyarlılıkla saptayabildiğini göstermiştir. Bununla birlikte vitreus ayrılmasındaki duyarlılık daha düşüktür. Normal görünen bir ultrason sonucu bütün göz hastalıklarını dışlamaz. Araştırmada travmalı gözler ve göz küresi yırtılması şüphesi olanlar dışlanmıştır; sonuçlar bu hastalara doğrudan genellenemez. Yatak başı ultrason, göz hekiminin ayrıntılı muayenesinin yerine değil, değerlendirmeyi desteklemek amacıyla kullanılmalıdır.