OKÜLER YÜZEY SKUAMÖZ NEOPLAZİSİ

Oküler yüzey skuamöz neoplazisi, kısaca OSSN, konjonktiva ve kornea yüzeyindeki yassı epitel hücrelerinin anormal çoğalmasını kapsar. Hafif displaziden invaziv skuamöz hücreli karsinoma uzanan bir hastalık grubudur. Yüzeyle sınırlı intraepitelyal değişiklik ile alttaki dokuya ilerlemiş kanser aynı değildir; tanı ve tedavide bu ayrımın korunması gerekir.

Lezyon çoğunlukla gözün beyaz kısmı ile saydam korneanın birleştiği bölgede görülür; jelatinimsi, beyaz plaklı veya kabarık olabilir. Bazı hastalar kızarıklık ve tahrişten yakınırken bazıları hiçbir belirti fark etmez. Güneş maruziyeti ve bağışıklık baskılanması önemlidir; HIV ile ilişkili olgular daha genç yaşlarda da görülebilir.

Tedavi seçilirken yalnız kitlenin boyutu değil, tanının kesinliği, hastanın kontrollere gelebilmesi ve ilaca erişimi de dikkate alınır. Cerrahi ve damla tedavileri birbirinin her durumda yerine geçen yöntemler değildir. Yeni bir uzman protokolü, tanısal belirsizlik veya izleme uyum güçlüğünde cerrahi seçeneğini öne çıkarır; yaklaşım bireyselleştirilir.

Cerrahiden sonra bazı hastalarda ek damla tedavisi nüks riskini azaltabilir. Kenya’da yapılan randomize araştırmada dört haftalık fluorourasil, ameliyat sonrası bir yıllık nüksü plaseboya göre azaltmıştır. Bu sonuç ameliyatsız tedavinin her hastada yeterli olduğunu göstermez. Gözde sulanma, rahatsızlık ve kapak derisi iltihabı gibi yan etkiler de görülmüştür.

İlk tedavi olarak interferon veya fluorourasil kullanılan erişkin serilerinde tümör gerilemesi bildirilmiştir. Ancak karşılaştırılan hastaların başlangıç tümör boyutları ve izlem süreleri farklı olabilir; benzer oranlar ilaçların kesin eşdeğerliğini kanıtlamaz. Bazı hastalarda ek cerrahi gerekir. İlaç yanıtı değerlendirilirken klinik görünüm ve ön segment görüntülemesi birlikte kullanılır.

Mitomisin gibi sitotoksik damlalar sağlıklı dokuya da zarar verebilir; yalnız uzman tarafından belirlenen biçimde kullanılmalıdır. Gebelik, emzirme veya ilaca karşı önceki reaksiyon mutlaka bildirilmelidir. Şiddetli göz ağrısı, belirgin kapak şişmesi veya ışığa aşırı hassasiyet gelişirse tedavi ekibinden hemen yardım istenir. Damlanın saklanması ve atılması için verilen talimatlara uyulur.