ÖLÇÜM YANLILIĞI VE YANLIŞ SINIFLAMA

Ölçüm hatası, araştırmada kaydedilen değerin incelenmek istenen gerçek değeri tam karşılamamasıdır. Değişken kategorilerden oluşuyorsa, kişiyi yanlış kategoriye yerleştirme genellikle yanlış sınıflama olarak adlandırılır. Hata maruziyette, sonuçta veya diğer değişkenlerde bulunabilir. Hastalık durumuna göre geçmiş maruziyetlerin farklı hatırlanması, gruplar arasında farklılaşan hatanın bir örneğidir. Araştırma yorumunda önce hangi değişkenin ve nasıl ölçüldüğü açıklığa kavuşturulmalıdır.

Kayıtların resmî bir veri tabanından gelmesi, bütün bilgilerin hatasız olduğunu göstermez. Tanı kodlarının değişmesi, eksik kayıtlar veya kodlama yanlışları sonuçların yanlış sınıflanmasına yol açabilir. Ölçümün doğruluğuna ilişkin bilgi, doğrulama çalışmalarından veya açık varsayımlara dayalı duyarlılık analizlerinden elde edilebilir. Böylece hata yalnız tartışma bölümünde anılan genel bir sınırlılık olmaktan çıkar, olası etkisi değerlendirilen bir unsur haline gelir.

Fark gözetmeyen yanlış sınıflamanın ilişkiyi her zaman zayıflattığı düşüncesi güvenilir bir genel kural değildir. Yland ve arkadaşları bu yaygın kabulün birden çok istisnasını incelemiştir. Hatanın hangi değişkende olduğu, kategori sayısı, diğer değişkenlerle ilişkisi ve analiz yapısı önemlidir. Araştırmacının bütün gruplarda benzer yöntem kullandığını belirtmesi, sonucun mutlaka etkisizlik değerine doğru kaydığı sonucuna tek başına izin vermez.

Yaklaşık benzer hata oranları ile tam olarak fark gözetmeyen hata varsayımı da aynı değildir. Jurek ve arkadaşlarının yöntemsel örnekleri, diğer koşullar sağlansa bile hata yalnız yaklaşık olarak fark gözetmiyorsa yanlılığın yönünün garanti edilemeyeceğini göstermiştir. Bu nedenle araştırmanın bulgusunu gerçek ilişkinin kesin alt sınırı gibi sunmak uygun olmaz; hatanın yapısı için somut gerekçe gerekir.

İzlem sırasında ölçüm cihazı değişmesi özel bir sorun oluşturabilir. Loop ve arkadaşları, eski ve yeni cihazın birlikte kullanıldığı kalibrasyon alt çalışmasını içeren senaryolarda farklı analizleri simülasyonla karşılaştırmıştır. Bazı yöntemler etki tahminini benzer doğrulukta verirken belirsizliği farklı doğrulukta yansıtmıştır. Bu bulgu, yalnız düzeltilmiş katsayıya değil standart hata hesabına da bakılması gerektiğini gösterir; belirli simülasyon sonuçları her cihaz için otomatik geçerli değildir.