OMUZ DİSTOSİSİ
ÖZET
Omuz distosisi, vajinal doğumda baş çıktıktan sonra omzun takılması nedeniyle gövdenin doğması için ek manevra gerekmesidir. Hızlı, eğitimli ekip müdahalesi gerektiren bir obstetrik acildir; çoğu bebek uygun yardımla güvenle doğar. [1]
GENEL OKUYUCU
KAPSAM
Doğum acili, ekip manevra çerçevesi ve neonatal/anne izlem; özuygulama talimatı verme.
HALK İÇİN: NE BEKLENİR?
Ekip acil yardım çağırabilir, pozisyonunuzu değiştirebilir ve kısa süre ıkınmamanızı isteyebilir. Odada daha fazla sağlık çalışanının bulunması beklenen bir acil müdahale düzenidir. Aile üyeleri bebeği çekmemeli veya karna bastırmamalıdır; doğumu yöneten ekibin talimatlarına uyulmalıdır. [1]
SONRAKİ GÖRÜŞME
Anne açısından kanama ve derin yırtık; bebek açısından kol sinirlerinde gerilme, kırık veya oksijensiz kalma olasılığı değerlendirilir. Olay sonrası açıklama ve sorular için yeniden görüşme istenebilir. Sinir yaralanması her zaman kalıcı değildir. [1]
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
DOĞUM ÖNCESİ RİSK
Önceki omuz distosisi ve neonatal yaralanma, diyabet, fetal büyüme tahmini ve doğumun seyri kaydedilir. Büyük fetüs riski artırır, ancak normal ağırlık tahmini olasılığı dışlamaz; risk modelleri güvenilir bireysel öngörü sağlamaz. [2]
FİZİK MUAYENE
DOĞUMDA İŞARETLER
Başın vulvaya sıkı uygulanması, çenenin geri çekilmesi ve başın normal dönüşünün gerçekleşmemesi uyarıcıdır. Ön omzun rutin nazik aksiyel traksiyonla doğmaması tanıyı destekler; sert veya aşağı yönlü çekme yapılmaz. [3]
AYIRICI TANI
TAKILMANIN NİTELİĞİ
Baş doğmadan önceki ilerlememe ile baş sonrası omuz takılması farklıdır. Kemik pelvis düzeyindeki engel yalnız perine kesisiyle çözülmez; epizyotomi ancak gerekli iç manevraya erişimi kolaylaştırmak için değerlendirilir. [3]
TANISAL YAKLAŞIM
KLİNİK TANI
Tanı baş doğduktan sonra omuzların çıkması için ek manevra gereksinimiyle konur. Süreyi kaydetmek önemlidir; belirli bir zaman eşiğinin dolmasını beklemek tedaviyi geciktirmemelidir. Bu baş gelişli vajinal doğum çerçevesi makat doğum manevralarına aynen aktarılmaz. [2]
TEDAVİ
EKİP ALGORİTMASI
Omuz distosisi açıkça duyurulur; deneyimli obstetri, ebe ve yenidoğan ekibi çağrılır. İlk basamak McRoberts ve suprapubik basıdır; fundal bası yapılmaz. Başarısızlıkta deneyim ve erişime göre arka kolun doğurtulması, iç rotasyon veya dört ayak pozisyonu denenir. Dirençli durumda ileri kurtarma girişimleri kıdemli ekipçe yürütülür; bu metin uygulamalı eğitimin yerine geçmez. [3]
İZLEM VE ÖNERİLER
ANNE VE YENİDOĞAN
Kanama ve perine hasarı değerlendirilir; kordon gazları ve doğum zamanları kaydedilir. Yenidoğan taburculuktan önce deneyimli hekimce muayene edilir; kol hareketinde azalma veya yaralanma şüphesinde uzman takip düzenlenir. [3]
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
ACİL YOL
Hastane dışında doğumda takılma şüphesinde hemen 112 ve doğumu yöneten sağlık çalışanından yardım istenir. Baş veya boyundan çekerek çözmeye çalışılmaz. Doğum sonrası da anne ve bebeğin muayenesi gerekir. [1]
DİĞER PROFESYONEL AYRINTILAR
KORUNMA VE GELECEK DOĞUM
Şüpheli iri fetüste bekleme, indüksiyon ve planlı sezaryenin yarar ve zararları birlikte konuşulur. Önceki distosi otomatik sezaryen zorunluluğu değildir. 2026 RCOG, yalnız iri fetüs şüphesiyle rutin 38. hafta indüksiyonunu desteklemez; 39. haftadan itibaren indüksiyon görüşülebilir. Ekipler yıllık beceri eğitimi almalıdır. [2]
KLİNİK DURUMLARI AYIRMA
Kararlar belirtiler, yaşam evresi, üreme planı ve klinik risklerle birlikte değerlendirilir.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Shoulder dystocia: patient information ↗
RCOG · Kaynak tarihi: 2012 temelli hasta bilgilendirmesi · Erişim: 2026-10-26
- Shoulder Dystocia, Green-top Guideline No. 42 ↗
RCOG · Kaynak tarihi: 2026 · Erişim: 2026-10-26
- Clinical Guideline for the Management of Shoulder Dystocia, version 7 ↗
Norfolk and Norwich University Hospital · Kaynak tarihi: 2024 · Erişim: 2026-10-26
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 3 ARAŞTIRMA
Seçilen çalışmalar klinik soruya göre okunmalıdır; tek bir sonuç tüm hasta gruplarına genellenemez.
01 · BİG BABY: İRİ FETÜS ŞÜPHESİNDE ERKEN İNDÜKSİYON
Induction of labour versus standard care to prevent shoulder dystocia in fetuses suspected to be large for gestational age in the UK (the Big Baby trial): a multicentre, open-label, randomised controlled trial.
Gardosi J; Ewington LJ; Booth K; Bick D; Bouliotis G; Butler E; Deshpande S; Ellson H; Fisher J; Gornall A; Lall R; Mistry H; Naghdi S; Petrou S; Slowther AM; Wood S; Underwood M; Quenby S · Lancet (London, England) · 2025
Çalışma türü: Açık etiketli randomize çalışma
Kapsam: 2.893 gebe; 38+0–38+4 haftada indüksiyon veya standart bakım.
ÖZET
Niyetlenen tedavi analizinde omuz distosisi %2,3 ve %3,1 idi; fark anlamlı değildi. Protokole uygun alt analiz indüksiyon lehineydi, ancak birincil analiz başarısı gibi sunulamaz.
Standart grupta erken doğum/indüksiyon sık, çalışma hedef örnekleme ulaşmadan durduruldu. Diyabetli gebeliklere genellenemez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 40319899 · DOI: 10.1016/S0140-6736(25)00162-X
02 · İRİ FETÜSTE İNDÜKSİYONUN BİLEŞİK DOĞUM SONUCUNA ETKİSİ
Induction of labour versus expectant management for large-for-date fetuses: a randomised controlled trial.
Boulvain M; Senat MV; Perrotin F; Winer N; Beucher G; Subtil D; Bretelle F; Azria E; Hejaiej D; Vendittelli F; Capelle M; Langer B; Matis R; Connan L; Gillard P; Kirkpatrick C; Ceysens G; Faron G; Irion O; Rozenberg P; Groupe de Recherche en Obstétrique et Gynécologie (GROG) · Lancet (London, England) · 2015
Çalışma türü: Çok merkezli randomize çalışma
Kapsam: Tahmini ağırlığı 95. persentilin üzerinde olan 822 gebe randomize edildi; 818 analiz edildi.
ÖZET
İndüksiyonda omuz distosisi veya ilişkili morbidite sekiz, beklemede 25 olguydu; RR 0,32. Sezaryen oranında anlamlı fark yoktu; brakiyal pleksus yaralanması veya perinatal ölüm görülmedi.
Erken term doğumun sonuçları ayrıca tartılmalıdır; olay görülmemesi nadir ağır zararların yokluğunu kanıtlamaz.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 25863654 · DOI: 10.1016/S0140-6736(14)61904-8
03 · UZUN SÜRELİ EKİP EĞİTİMİ VE BRAKİYAL PLEKSUS YARALANMASI
Prevention of brachial plexus injury-12 years of shoulder dystocia training: an interrupted time-series study.
Crofts JF; Lenguerrand E; Bentham GL; Tawfik S; Claireaux HA; Odd D; Fox R; Draycott TJ · BJOG : an international journal of obstetrics and gynaecology · 2016
Çalışma türü: Tek merkezli kesintili zaman serisi
Kapsam: Eğitim öncesi, erken ve geç eğitim dönemlerinde sırasıyla 324, 262 ve 562 omuz distosisi.
ÖZET
Doğumda brakiyal pleksus yaralanması %7,4, %2,3 ve %1,3 olarak azaldı; son dönemde 12 aydan uzun süren yaralanma görülmedi.
Randomize olmayan zaman karşılaştırması; başka bakım değişiklikleri ve kayıt farklılıkları etkili olabilir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 25688719 · DOI: 10.1111/1471-0528.13302
Eğitim amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi yerine geçmez. Acil belirtilerde 112 / acil sağlık hizmetine başvurulmalıdır.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.