OPTİK DİSK ÇUKURU

Optik disk çukuru, görme sinirinin göz içindeki başında bulunan küçük bir çöküklüktür. Doğumsal biçimi çoğunlukla tek gözde görülür ve yıllarca belirti vermeden kalabilir. Glokom veya ileri miyopiyle ilişkili sonradan oluşan çukurlardan ayrılmalıdır; yalnız disk görünümü nedeniyle doğrudan glokom tanısı konulmaması, sinirin bütün olarak değerlendirilmesi önemlidir.

Görmeyi tehdit eden başlıca sorun, makula adı verilen merkezi görme bölgesinde retina içi veya retina altı sıvı birikmesidir. Bu durum optik disk çukuru makülopatisi olarak adlandırılır. Bulanık görme, düz çizgilerde eğrilme, nesneleri küçük görme veya merkezde gölgelenme gelişebilir; çocuklarda da ortaya çıkabileceği için yalnız erişkin hastalığı sayılmamalıdır.

Tanı, genişletilmiş göz dibi muayenesi ve optik koherens tomografi ile desteklenir. OCT sıvının hangi retina katmanında bulunduğunu ve zaman içindeki değişimini gösterir. Görme alanı ile sinir lifi tabakasının değerlendirilmesi eşlik eden sinir hastalığını ayırt etmeye yardımcı olur. Sıvının kaynağına ilişkin mekanizmalar araştırılmaktadır; her hastada tek bir mekanizma kanıtlanmış değildir.

Sıvı birikimi olmayan, görmesi korunmuş bir çukur genellikle izlenebilir. Makülopati geliştiğinde ise görme, sıvı dağılımı ve hastalığın seyri dikkate alınarak retina uzmanıyla tedavi kararı verilir. Vitrektomi ve seçilmiş yardımcı işlemler kullanılabilir; bütün hastalar için tek bir ameliyat tekniğinin üstünlüğü gösterilmiş değildir.

Yeni gözlemsel araştırmalarda ameliyat edilen gözlerde görsel ve anatomik düzelme bildirilmiştir; ancak daha ağır olguların cerrahiye seçilmesi karşılaştırmayı sınırlar. Başarılı bir anatomik sonuç normal görme garantisi değildir. Ameliyat sonrasında makulada delik gibi komplikasyonlar gelişebilir; izlem ya da ameliyat kararı yalnız yayınlardaki başarı yüzdesine dayandırılmamalıdır.

Göz içine gaz konulursa güvenlik kuralları ayrıca uygulanır. Gaz varken uçuş ve yüksek irtifa tehlikelidir; azot protoksit içeren anestezi veya ağrı kesici gazlar kullanılmamalıdır. Hasta bu durumu acil yardım ve anestezi ekiplerine bildirmeli, verilen uyarı belgesini taşımalıdır. Kısıtlamaların süresi kullanılan gaza ve cerrahın değerlendirmesine göre belirlenir.