İçeriğe geç
Madde metnine geç
TIBBİ İŞLEM / TEDAVİ YÖNTEMİ

OPTİK KOHERENS TOMOGRAFİ

ÖZET

Optik koherens tomografi, kısaca OCT, ışık kullanarak retinanın ve görme siniri liflerinin kesit görüntülerini oluşturan bir göz incelemesidir. Katmanların kalınlığını ve zaman içindeki değişimini göstermeye yardımcı olur. Sarı nokta hastalıkları, diyabete bağlı retina sorunları ve glokom değerlendirmesinde kullanılabilir. OCT anjiyografi ise damarların görüntülenmesine odaklanan ilişkili fakat farklı bir incelemedir.

Çekim sırasında cihazın önünde oturur ve gösterilen hedefe bakarsınız. Standart OCT tarayıcısı göze değmez ve hava üflemez. Görüntü alma genellikle birkaç dakika sürer; tüm randevu başka testler nedeniyle daha uzun olabilir. Önceki görüntülerin saklanması, sonraki kontrollerde değişiklik olup olmadığının karşılaştırılmasına yardımcı olur. Kalp pili bulunması bu ışıkla yapılan taramayı engellemez.

Randevuda görme ölçümü yapılabilir; kullandığınız gözlüğü getirmeniz yararlıdır. Daha iyi görüntü için göz bebeğini büyüten damla gerekebilir, ancak her çekimde zorunlu değildir. Bazı birimlerde görüntüler aynı gün doktorla görüşmeden alınır ve daha sonra klinisyen tarafından değerlendirilir. Ek inceleme, tedavi veya kontrol kararı size ayrıca bildirilir.

Sonuç kâğıdındaki kırmızı ya da yeşil renk tek başına hastalık var veya yok demek değildir. Görüntü kalitesi, otomatik katman çizgileri, gözün yapısı ve diğer muayene bulguları birlikte değerlendirilir. Farklı cihazların ölçümleri doğrudan birbirinin yerine konulamaz; takipte gerçek değişim ile ölçüm farkını ayırmak gerekir.

Diyabetik makula değerlendirmesinde yalnız merkezdeki tek görüntüye bakılması yeterli değildir. Bütün ilgili kesitler, retina fotoğrafı ve çekimin yeterliliği birlikte incelenir. Görüntü alınmış olması mutlaka tedavi gerekeceği anlamına gelmez; bulgunun yeri, derecesi ve klinik karar önemlidir. Yüksek riskli bulguda sevk, önce OCT tamamlansın diye geciktirilmemelidir.

Dilatasyon damlası kullanıldıysa geçici yakın görme bulanıklığı ve ışığa hassasiyet olabilir; görüş etkilenmişken araç kullanılmaz. Damladan sonra şiddetli göz ağrısı, kızarıklık, kalıcı bulanıklık, ışıkların çevresinde halkalar veya bulantı-kusma gelişirse acil göz değerlendirmesi gerekir. Bunlar yalnız taramanın olağan etkisi sayılarak bekletilmemelidir.

ANAHTAR KELİMELER
  • OCT
  • optik koherens tomografi
  • retina görüntüleme
  • makula
  • RNFL
  • segmentasyon hatası
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

GÖRÜNTÜLEME NEYİ GÖSTERİR?

OCT retina katmanlarının yapısını ve optik sinir lifi kalınlığını değerlendirir. Makula ödemi, makula deliği, epiretinal membran ve vitreus çekintisi gibi durumlarda yararlıdır. Görüntü, hekimin tanı ve takip araçlarından biridir; kendi başına bir tedavi değildir.

Kaynaklar:[1]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

RANDEVU VE ULAŞIM

Görme testi için mevcut gözlük veya kontakt lens bilgisi hazırlanır. Dilatasyon olasılığı varsa ulaşım buna göre planlanır. Sanal değerlendirme yapılan kliniklerde çekim günü doktor görülmeyebileceği önceden açıklanır; sonucun nasıl ve kim tarafından bildirileceği netleştirilir.

Kaynaklar:[3]

FİZİK MUAYENE

TARAMANIN SEYRİ

Kişi cihaz önünde uygun konumda sabit durarak hedefe bakar. Standart tarama göze temas etmez ve kısa sürer. Çekimle ilgili kaygılar görevliye bildirilir. Görüntülerin saklanması sonraki değerlendirmelerde aynı gözdeki değişimin izlenmesini sağlar.

Kaynaklar:[2]

KALİTE KONTROLÜ VE TAM TARAMA

Diyabetik makula değerlendirmesinde ciddi artefakt veya ana yapıların seçilemeyeceği kadar düşük sinyal yetersiz görüntü kabul edilir. Makulanın tüm ilgili kesitleri gözden geçirilir; yalnız merkezi kesit veya otomatik sayı yeterli değildir. Fundus fotoğrafı ve OCT birlikte yorumlanır.

Kaynaklar:[5]

AYIRICI TANI

OPTİK ORTAMIN SINIRLAMASI

OCT ışığın göze ulaşmasına bağlıdır. Yoğun katarakt, korneada belirgin bulanıklık veya skar ve yoğun vitreus kanaması yeterli görüntü alınmasını engelleyebilir. Görüntü elde edilememesi normal sonuç değildir; değerlendirmeyi tamamlayacak yöntemi göz hekimi belirler.

Kaynaklar:[1]

RENKLİ RAPOR VE GERÇEK BULGU

Normatif renk sınıflaması istatistiksel karşılaştırmadır. Yüksek miyopi veya eğik disklerde segmentasyon ve yorum hataları daha sık olabilir. Glokom tanısı OCT’ye tek başına dayandırılmaz; muayene ve görme alanı tamamlayıcıdır.

Kaynaklar:[4]

TANISAL YAKLAŞIM

MAKULA İNCELEMESİ VE UYGUN SEVK

Diyabetik taramada OCT, makula değişikliklerinin daha ayrıntılı değerlendirilmesinde kullanılır. İngiltere programı, yüksek riskli makulopatide hastane göz birimine sevkin OCT beklenerek geciktirilmemesini özellikle belirtir. Bu programın sevk sınıfları başka sağlık sistemlerine değişmeden aktarılmamalıdır.

Kaynaklar:[5]

İZLEM VE ÖNERİLER

SONUÇ VE TEKRAR KARARI

Görüntüler klinisyen tarafından incelendikten sonra ek test, tedavi veya izlem planlanabilir. Randevunun yalnız görüntü alma amacı taşıması, görüntünün otomatik olarak normal sayıldığı anlamına gelmez. Sonuç bildirimi ve sonraki kontrol anlaşılır biçimde hastaya iletilmelidir.

Kaynaklar:[3]

YAPISAL DEĞİŞİM VE İŞLEV

Glokom şüphesi olan bir izlem kohortunda, daha hızlı sinir lifi incelmesi sonraki görme alanı hasarıyla ilişkiliydi. Bulgular seri ölçümlerin katkısını destekler; tek ölçümün gelecekteki görme kaybını kesin hesapladığını veya her OCT değişiminin glokom olduğunu göstermez.

Kaynaklar:[7]

DİLATASYON SONRASI BAKIM

Damla sonrası geçici batma, yakın görmede bulanıklık ve parlak ışıkta rahatsızlık olabilir. Görüş etkilenirken araç kullanılmaz. Bu damla etkileri, temassız OCT görüntülemesinin kendisiyle karıştırılmamalıdır.

Kaynaklar:[6]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

GECİKMEDEN DEĞERLENDİRME

Dilatasyon sonrası ağrı, göz kızarıklığı, kalıcı bulanıklık, ışık halkaları veya bulantı-kusma akut göz basıncı yükselişini düşündürebilir ve acil muayene gerektirir. Olağan kontrol tarihini beklemek uygun değildir.

Kaynaklar:[6]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. What Is Optical Coherence Tomography? ↗

    American Academy of Ophthalmology · Kaynak tarihi: 2026-08-13 · Erişim: 2026-10-31

  2. Optical Coherence Tomography (OCT) ↗

    West Suffolk NHS Foundation Trust · Kaynak tarihi: 2021-10-04 · Erişim: 2026-10-31

    PDF içindeki düzenleme tarihi; belge 6555-2, gözden geçirme tarihi 9 Nisan 2028. URL sürüm etiketiyle PDF içi sürüm farklıdır.

  3. Optical coherence tomography (OCT) and photography clinic with virtual review ↗

    Cambridge University Hospitals NHS Foundation Trust · Kaynak tarihi: 2023-08-22 · Erişim: 2026-10-31

    Yerel broşür onay tarihi; sürüm 1, belge 103336.

  4. European Glaucoma Society – Terminology and guidelines for glaucoma, 6th Edition ↗

    European Glaucoma Society / British Journal of Ophthalmology · Kaynak tarihi: 2025-09-08 · Erişim: 2026-10-31

  5. Optical coherence tomography (OCT) in diabetic eye screening (DES) surveillance clinics ↗

    NHS England / GOV.UK · Kaynak tarihi: 2025-04-16 · Erişim: 2026-10-31

    Sayfadaki güncelleme tarihi; İngiltere diyabetik göz taraması kapsamı.

  6. Information about the eye drops used to dilate your pupils ↗

    Moorfields Eye Hospital NHS Foundation Trust · Kaynak tarihi: 2022-01 · Erişim: 2026-10-31

    Sayfada yalnız “Review date: January 2022” yer alır; bunun yeni yayın tarihi olduğu varsayılmadı. Tarihsel broşür, güncel yerel damla talimatı yerine geçmez.

  7. Rates of retinal nerve fiber layer thinning in glaucoma suspect eyes ↗

    Ophthalmology / PubMed · Kaynak tarihi: 2014-03-13 · Erişim: 2026-10-31

    Çevrimiçi ilk yayın; Temmuz 2014 sayısı.

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 1 ARAŞTIRMA

İşlemin hasta seçimi, güvenliği veya ölçüm değerini doğrudan ele alan doğrulanmış çalışma seçildi. Yirmi yayın bir kota değildir; bu seçki sistematik derleme, klinik onay veya etkinlik garantisi değildir.

01 · GLOKOM ŞÜPHESİNDE SİNİR LİFİ İNCELME HIZI VE GÖRME ALANI

Rates of retinal nerve fiber layer thinning in glaucoma suspect eyes

Atsuya Miki ve ark. · Ophthalmology · 2014

Çalışma türü: Prospektif gözlemsel kohort.

Kapsam: 294 glokom şüphelisinin 454 gözü; başlangıçta tekrarlanabilir görme alanı hasarı yoktu.

ÖZET

Medyan 2,2 yılda 40 gözde alan hasarı gelişti. Ortalama yıllık RNFL kaybı bu gözlerde 2,02, diğerlerinde 0,82 mikrometreydi.

Özet okundu; seçilmiş grup ve tek cihaz. İlişki nedensellik veya evrensel kişisel eşik göstermez.

Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı ve tedavinin, uzman değerlendirmesinin veya kurumun işlem talimatlarının yerine geçmez. İnvaziv işlemler yalnız yetkin sağlık ekiplerince yapılır; ilaç ve cihaz değişikliği kişinin kendi başına uygulayacağı bir talimat değildir.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.