ÖRÜMCEK ANJİYOMU

ÖYKÜ: SAYI, HORMONLAR VE SİSTEMİK BAĞLAM

Başlangıç, sayı değişimi ve önceki tedaviler kaydedilir. Gebelik ve kombine oral kontraseptif kullanımı, karaciğer hastalığı veya tirotoksikoz öyküsü sorgulanır. Bu ilişkiler tanı koydurmaz; sağlıklı kişilerde de lezyonlar sıktır.

Çocuğun ve ailesinin görünüm kaygısı ile işlemi tolere edebilmesi ayrı değerlendirilir. Tedavinin kozmetik olduğu, izlem seçeneğinin bulunduğu ve bazen birden fazla uygulama gerektiği açıklanır. Bütün çocuklar için aynı müdahale yaşı belirlenmez.

MUAYENE: MERKEZİ ARTERİYOL VE YENİDEN DOLMA

Merkezdeki arteriyole saydam yüzeyle basıldığında çevredeki ince damarlar kaybolur; bası kalkınca hızla dolar. Yerleşim ve damarların ışınsal dağılımı değerlendirilir. Bazen yalnız merkez görülür; ışınsal damarların yokluğu tek başına tanıyı dışlamaz.

AYIRICI TANI: BACAKLARDAKİ ÖRÜMCEK VENLERDEN FARKLI

Bu lezyon, uyluk ve alt bacaklarda görülen mavi genişlemiş venüllerle aynı değildir. Her ikisine gündelik dilde örümcek damar denebilmesi tedavilerinin birbirine aktarılmasını haklı çıkarmaz. Diğer anjiyom ve telenjiektaziler morfolojiyle ayrılır.

TANI: DERİ BULGUSU KARACİĞER TESTİ DEĞİLDİR

Tipik görünümde tanı kliniktir. Lezyonun varlığı veya sayısı tek başına sistemik hastalık tanısı yerine kullanılmamalıdır. İnceleme gereksinimi eşlik eden öykü ve bulgularla belirlenir.

460 çocukluk araştırmada karaciğer hastalığı bulunmayanların yüzde 38’inde en az bir lezyon vardı. Kronik karaciğer hastalığı olanların çoğunda çok sayıda lezyon yoktu. Bu nedenle az sayıda lezyon hastalığı kanıtlamaz; çoklu lezyonun yokluğu da dışlamaz.

TEDAVİ: GÖZLEM VEYA SEÇİLMİŞ VASKÜLER GİRİŞİM

Çoğu olguda tedavi gerekmez. Kozmetik kaygıda merkezi damarı hedefleyen vasküler lazer veya elektrodesikasyon düşünülebilir. Ağrı ve küçük kalıcı çökük iz olasılığı açıklanmalıdır; gebelikle ilişkili lezyonlar hormon düzeyleri normale döndüğünde solabilir.

110 çocukluk retrospektif çalışmada küçük ve büyük spotların birlikte kullanıldığı PDL yaklaşımı ilk uygulamada daha yüksek temizlenmeyle ilişkiliydi. Bu randomize kanıt değildir; çocuk yüz lezyonlarından elde edilen cihaz ayarları bütün hastalara standart reçete olarak aktarılamaz.

İZLEM: PİGMENT, İZ VE NÜKS

PDL sonrası ağrı, kızarıklık, şişme ve morarma görülebilir; daha seyrek kabarcık, pigment değişikliği, yanık veya enfeksiyon oluşabilir. Kullanılacak alan ve uygulama süresi lezyona göre belirlenir. Bazı hastalarda topikal anestezi kullanılabilir.

Çocuk serisinde pigment değişikliği, kabuklanma ve bir atrofik iz bildirilmiştir; üç çocukta nüks görülmüştür. Etkili tedavi kusursuz kozmetik güvenlik anlamına gelmez. En az bir yıllık çalışmanın izlemi, ömür boyu nükssüzlük garantisi vermez.

PROFESYONEL YÖNLENDİRME: SAYIDAN ÇOK KLİNİK BAĞLAM

Çocukta yalnız lezyon sayısına dayanarak karaciğer hastalığı hükmü vermeyin. Araştırmada hem sağlıklı çocuklarda birden fazla lezyon hem de karaciğer hastalığında az lezyon görülmüştür. Sistemik değerlendirme kararı kapsamlı klinik değerlendirmeye dayanmalıdır.