OSTEOMALAZİ

GENEL BAKIŞ

Kemik yoğunluğu düşük bulunan her kişide osteoporoz olduğu varsayılmamalıdır. Osteomalazi yoğunluk ölçümünde osteoporozu andırabilir; sorunları ayırmak için belirtiler ve biyokimya birlikte değerlendirilir. Kemik ağrısı, kas güçsüzlüğü veya olağan dışı kırık öyküsü bulunan kişide bu ayrım tedavi seçimini değiştirir. Tek bir görüntüleme raporu mineralizasyonun neden bozulduğunu açıklamaz. [2]

BELİRTİLER, NEDENLER VE RİSKLER

Sırt, kalça, leğen kemiği, bacak veya kaburgalarda ağrı olabilir. Sandalyeden kalkma ve merdiven çıkma güçlüğü, yürürken çabuk yorulma veya yürüme biçiminde değişiklik görülebilir. Küçük bir kazadan sonra kırık oluşması da ipucu olabilir. Bu yakınmaların yaşlanmanın kaçınılmaz sonucu sayılması, tedavi edilebilir bir durumun tanınmasını geciktirebilir. [1]

D vitamini bağırsaktan kalsiyum emilimine yardımcı olur. İleri yaş, dışarı çıkamama, koyu ten ve yağ emilimini bozan bağırsak hastalıkları yeterli D vitamini sağlanmasını güçleştirebilir. Obezite ve bazı mide küçültme ameliyatlarından sonra da gereksinim değişebilir. Bu risklerin varlığı tek başına osteomalazi tanısı değildir; klinik değerlendirmeye yön veren bilgilerdir. [3]

Böbrek veya karaciğer hastalığı, bazı nöbet ilaçları ve fosfatla ilişkili sorunlar da araştırılabilir. Nadiren fosfat düşüklüğüne yol açan tümörler neden olabilir. Bu nedenle yeterli takviye aldığını söyleyen bir kişide süren ağrı ve güçsüzlük otomatik olarak daha fazla D vitamini verilerek yönetilmemelidir; altta yatan neden yeniden gözden geçirilmelidir. [2]

TANISAL YAKLAŞIM VE AYIRICI TANI

Hekim beslenmeyi, ameliyat ve ilaç öyküsünü, ağrının dağılımını ve kırıkları değerlendirir. Kalsiyum, fosfat, alkalen fosfataz, D vitamini, PTH ve böbrek işlevi testleri kullanılabilir. Röntgen ve kemik yoğunluğu ölçümü farklı bilgiler sağlar. Çok seçilmiş durumlarda kemik biyopsisi gerekebilir; bu her hastaya rutin olarak uygulanacak bir işlem değildir. [2]

Bu örnekler yakınmaların yalnız “yorgunluk” olarak aktarılması yerine somutlaştırılmasını sağlar. [1]

YÖNETİM VE TEDAVİ İLKELERİ

Tedavi eksik maddelerin yerine konmasını ve nedenin düzeltilmesini amaçlar. D vitamini, kalsiyum veya fosfat gereksinimi hastalığın türüne göre değişir. Emilim bozukluğunda standart yaklaşım yeterli olmayabilir. Kan değerleri kontrol edilerek yanıt izlenir; belirtilerin hemen tamamen kaybolmaması tek başına tedavinin işe yaramadığını göstermez. [2]

Dengeli beslenme bakımın önemli parçasıdır. Kalsiyum içeren besinler arasında süt, yoğurt, peynir ve bazı yeşil yapraklı sebzeler bulunur. Ancak neden başka bir hastalıksa yalnız beslenme değişikliği yeterli olmayabilir. Belirgin kemik sorunlarında ek ortopedik değerlendirme veya başka tedaviler gerekebilir; plan kişinin işlevine ve bulgularına göre yapılır. [1]

İZLEM, KORUNMA VE ÖZEL GRUPLAR

D vitamini yağlı balıklar ve bazı zenginleştirilmiş ürünlerden sağlanabilir; ürün etiketleri içerik açısından kontrol edilmelidir. Cam arkasından güneşlenmek deride D vitamini üretimini sağlamaz. Güneşin ultraviyole etkisi cilt kanseri riski taşıdığından, tedavi amacıyla korunmasız uzun süre güneşte kalmak önerilmez. Güneş, beslenme ve takviye önerileri kişiye uygun biçimde ele alınmalıdır. [3]

Takviyenin fazlası daha güçlü kemik anlamına gelmez. Aşırı D vitamini bulantı, kusma, susama, sık idrar ve böbrek sorunlarına yol açabilir. Birden çok ürün kullanılıyorsa toplam içerik fark edilmeyebilir. Reçeteli ilaçlarla birlikte alınan vitaminler de hekime veya eczacıya bildirilmelidir; etkileşim ve gereksiz yüksek alım önlenmelidir. [3]

ACİL UYARILAR VE BAŞVURU

Takviye kullanırken belirgin bilinç değişikliği, şiddetli kusma veya ağır susuzluk gelişmesi gecikmeden değerlendirilmelidir. Bu belirtiler yalnız kemik hastalığının doğal parçası kabul edilmemelidir. [3]