OTOSKLEROZ

HASTALIK NASIL GELİŞİR?

Ses kulak zarından orta kulaktaki küçük kemiklere, oradan iç kulağa aktarılır. Üzengi kemiğinin yeterince hareket edememesi bu aktarımı azaltır; buna iletim tipi işitme kaybı denir. Bazı hastalarda iç kulak bileşeni de bulunabilir. Bu ayrım önemlidir, çünkü kemikçiğe yönelik ameliyat bütün işitme kaybı türlerini aynı şekilde düzeltmez. [2]

Kesin neden her hastada açıklanamaz. Ailelerde kümelenme görülebilir, fakat ailede hastalık olması bütün bireylerin etkileneceği anlamına gelmez. Genç veya orta yaş erişkinde ilerleyen kayıp dikkat çekebilir. Bir kulakta fark edilip daha sonra diğerinde belirginleşmesi mümkündür; iki kulaktaki şiddet eşit olmak zorunda değildir. [1]

BELİRTİLER VE BULGULAR

Konuşmayı, alçak sesleri veya fısıltıyı seçmek giderek zorlaşabilir. Çınlama, baş dönmesi veya denge yakınmaları görülebilir. Yıllar içinde ilerleyen işitme azalması günlük iletişimi etkiler; hasta çevresindekilerin mırıldandığını düşünmeye başlayabilir. Sürekli çınlamanın uyku ve dikkate etkisi ayrıca sorulmalıdır. [1,3]

Kulak ağrısı ve akıntı otosklerozun tipik temel yakınmaları değildir; bu belirtilerde başka nedenler araştırılır. Ani işitme düşüşü de beklenen yavaş ilerleme biçimi olarak kabul edilmemelidir. Önceden otoskleroz tanısı bulunması yeni yakınmaları otomatik olarak aynı hastalığa bağlamak için yeterli değildir. [3,4]

TANISAL YAKLAŞIM VE AYIRICI TANI

Kulak muayenesiyle dış ve orta kulak nedenleri değerlendirilir. Odyogram işitme eşiğini ve iletim/iç kulak bileşenlerini gösterir. Timpanometri orta kulak işlevi hakkında bilgi sağlar. Gereken hastada bilgisayarlı tomografi kullanılabilir; her hastanın aynı görüntüleme paketine ihtiyacı yoktur. [1]

Hastanın anlattığı işlevsel güçlüklerle test sonuçları birlikte değerlendirilir; tek bir sayı bütün bakım kararını belirlemez. [1,2]

YÖNETİM VE TEDAVİ İLKELERİ

Hafif kayıpta izlem, daha belirgin yakınmada işitme cihazı veya cerrahi değerlendirilebilir. İşitme cihazı sesi güçlendirir; kemik dokusundaki süreci durdurduğu anlamına gelmez. Hastaya cihazın yararı, kullanımı ve beklentileri açıklanmalıdır. Cihaz kullanmak cerrahinin mutlaka başarısız veya imkânsız olduğu anlamına da gelmez. [3]

Stapedotomi veya stapedektomi gibi girişimlerde sabit kemikçiğin iletim sorununu aşmak için küçük bir protez kullanılır. İç kulak hasarı varsa düzelme sınırlı olabilir. Baş dönmesi, tat değişikliği ve nadiren daha fazla işitme kaybı gibi riskler görüşülür. Cerrahi bütün hastalara otomatik önerilmez; kişisel yarar-risk dengesi belirleyicidir. [2]

Hastalığın ilerlemesini kesin durdurduğu kanıtlanmış bir rutin ilaç tedavisi yoktur. İnternette önerilen takviyeler veya kemik metabolizmasına yönelik ilaçlar, uzman görüşü olmadan başlanmamalıdır. Tedavi kararı verilmeden önce mevcut kaybın ne kadarının iletim bileşeninden kaynaklandığı açıklığa kavuşturulmalıdır. [1,2]

İZLEM VE ÖZEL GRUPLAR

İşitme değişimini izlemek için tekrarlanan testler yararlı olur. Cihaz tercih eden kişide uyum ve iletişim yararı kontrol edilir. Cerrahi sonrası su teması, basınç oluşturan hareketler ve seyahat konusunda cerrahın talimatı izlenir; herkes için aynı dönüş tarihi verilmez. [2,3]

Gebelikte veya başka önemli sağlık sorunları varlığında plan kişiselleştirilir. İki kulakta hastalık olması tek seferde iki kulağa işlem gerektirmez. Hastanın mesleği, denge yakınmaları ve işitme beklentileri ortak kararın parçasıdır. [2]

ACİL UYARILAR VE KLİNİK AKIL KARTI

Bu bölümün içeriği aşağıdaki klinik akıl kartında sunulmuştur.

HASTA GÜVENLİĞİ: METİNDEKİ UYARILAR

Ani işitme kaybında aynı gün değerlendirme; eski tanıyla açıklayıp bekleme. [4]

Ameliyat sonrası yüz güçsüzlüğü, ağır ağrı veya yoğun vertigoda hemen cerrahi ekibe ulaş. [2]