OTOTOKSİSİTE
ÖZET
Ototoksisite, ilaç veya kimyasal maruziyetin iç kulaktaki işitme ve denge yapılarına zarar vermesidir. İşitme azalması, çınlama, baş dönmesi, dengesizlik veya hareketle bulanık görme ortaya çıkabilir. Etkiler geçici olabileceği gibi kalıcı da olabilir. Aynı kişide işitme ve denge etkilenmesinin derecesi farklı olabilir; yalnız çınlama bulunması veya tek bir yakınmanın olmaması bütün işlevlerin korunduğunu göstermez.
Bazı aminoglikozit antibiyotikler, platin içeren kemoterapiler ve kıvrım diüretikleri risk taşıyabilir. Birden fazla ototoksik ilacın birlikte kullanılması, böbrek yetersizliği, önceden işitme kaybı veya genetik yatkınlık değerlendirmede önemlidir. Mümkün olduğunda tedavi öncesi temel işitme ölçümü ve otoakustik emisyon kaydı alınır; tedavi boyunca seri ölçümlerle özellikle yüksek frekanslardaki değişim aranır. Klinik gereklilik ile duyusal risk birlikte tartılır.
Gerekli bir ilacın duyusal risk taşıması, yaşamı tehdit eden enfeksiyon veya kanser tedavisinin kendiliğinden bırakılması anlamına gelmez. Sağlık ekibi hastalık için beklenen yararı, mevcut seçenekleri ve kişinin yaşam kalitesini birlikte değerlendirir. İşitme uzmanıyla başlangıç ölçümleri, konuşmayı anlama ve takip planı konuşulur. İlaç değiştirilemiyorsa gelişen işitme veya denge kaybının etkilerini yönetmeye yönelik destek planlanır.
ABD ürün bilgisinde belirli bir sodyum tiyosülfat ürünü, en az bir aylık ve lokalize, metastatik olmayan solid tümörü bulunan çocuklarda sisplatine bağlı ototoksisite riskini azaltmak için tanımlanmıştır. Bu dar kullanım alanı erişkinlere, metastatik hastalığa veya bütün ototoksik ilaçlara otomatik olarak genişletilemez. Ürün diğer sodyum tiyosülfat preparatlarıyla birbirinin yerine kullanılamaz; aşırı duyarlılık ve elektrolit bozuklukları izlem gerektirir.
İki bin yirmi altı tarihli çok merkezli gözlemsel araştırmada, sisplatin almış testis kanseri sağkalanlarında işitme kaybıyla toplam ilaç dozu ve böbrek işlevi ilişkili bulunmuştur. Bu sonuçlar izlem gereksinimini destekler; belirli bir ek ilacın işitmeyi koruyacağını kanıtlayan randomize tedavi sonucu değildir.
- ototoksisite
- sisplatin
- aminoglikozit
- odyolojik izlem
- denge kaybı
GENEL OKUYUCU
GENEL BAKIŞ VE KAPSAM
İlaçlar ve bazı çevresel kimyasallar işitme veya dengeyi etkileyebilir.
BELİRTİLER VE GÜNLÜK YAŞAM
Çınlama, işitme azalması, dengesizlik ve hareketle bulanık görme sorgulanır.
NE ZAMAN YARDIM ALINMALI?
Ani işitme kaybında hızlı tıbbi değerlendirme gerekir.
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
Tüm ilaçlar, birlikte kullanımlar, böbrek işlevi ve önceki işitme durumu kaydedilir.
FİZİK MUAYENE
Başlangıç ve seri odyometri ile otoakustik emisyon ölçümleri planlanır.
AYIRICI TANI
Maruziyet öyküsü, yakınmalar ve test sonuçları birlikte değerlendirilir; ototoksisiteye özgü tek test yoktur.
TANISAL YAKLAŞIM
TANI VE TESTLERİN SINIRLARI
Önceki yüksek frekans ve konuşma ölçümleriyle karşılaştırma, değişimin erken fark edilmesine yardım eder.
TEDAVİ
TEDAVİ VE GÜVENLİK
Hasta ilacı kendiliğinden kesmez; kaygılarını tedaviyi düzenleyen hekimle görüşür.
Hekim mümkünse ilacı durdurma/değiştirmeyi ve KBB değerlendirmesini planlar.
İZLEM VE ÖNERİLER
İlaç değiştirilemiyorsa odyologla işlev kaybının etkileri yönetilir; periyodik işitme testleri sürdürülür.
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
ACİL UYARILAR VE SEVK
Tedavi sırasında yeni işitme kaybı, çınlama veya denge yakınması KBB değerlendirmesini gerektirir.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Ototoxicity ↗
American Academy of Audiology · Erişim: 2026-10-28
- Position Statement: Ototoxicity ↗
AAO-HNS · Kaynak tarihi: 2021-04-21 · Erişim: 2026-10-28
- Ototoxic Medications ↗
ASHA · Kaynak tarihi: 2020 · Erişim: 2026-10-28
- PEDMARK — sodium thiosulfate injection, solution ↗
US prescribing information · Kaynak tarihi: 2025-10-27 · Erişim: 2026-10-28
- Impact of cisplatin dose, renal function, and other factors on audiometrically-assessed ototoxicity in more than 1400 adult-onset cancer survivors from The Platinum Study: a multicentre cohort study ↗
EClinicalMedicine · Kaynak tarihi: 2026-03-31 · Erişim: 2026-10-28
- Hearing loss ↗
NHS · Kaynak tarihi: 2025-05-30 · Erişim: 2026-10-28
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 1 ARAŞTIRMA
1 doğrudan ilgili çalışma/rehber seçildi; sayı kotası veya sistematik derleme iddiası yoktur. Erişim sınırları kanıt kaydında tutuldu; hekim değerlendirmesi beklenmektedir.
01 · SİSPLATİN SONRASI İŞİTME VE BÖBREK İŞLEVİ İLİŞKİSİ
Impact of cisplatin dose, renal function, and other factors on audiometrically-assessed ototoxicity in more than 1400 adult-onset cancer survivors from The Platinum Study: a multicentre cohort study
Sanchez VA, Dinh PC Jr, Monahan PO ve çalışma arkadaşları · EClinicalMedicine · 2026
Çalışma türü: Çok merkezli gözlemsel sağkalan kohortu.
Kapsam: Sisplatin almış 1422 testis kanseri sağkalanı.
ÖZET
Daha yüksek kümülatif doz ve daha düşük eGFR daha kötü işitmeyle ilişkili bulundu.
Özgün tam özet incelendi; seçilmiş sağkalan grubu, nedensellik ve statinle koruma kanıtlanmış değildir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 41969333 · DOI: 10.1016/j.eclinm.2026.103841
Eğitim amaçlı taslaktır; kişisel tanı, tedavi veya acil yardım hizmetinin yerine geçmez. Klinik uzman incelemesi ve kullanıcı onayı beklenmektedir.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.