OVER KANSERİ

GENEL BAKIŞ VE BELİRTİLER

Sık tekrarlayan karın şişkinliği, pelvik ağrı, çabuk doyma, iştahsızlık ve idrara daha sık veya acil çıkma gereksinimi araştırılmalıdır. Kabızlık, ishal, bel ağrısı, yorgunluk veya açıklanamayan kilo kaybı eşlik edebilir. Bu bulgular yaygındır ve çoğu zaman başka nedenlere bağlıdır. Ancak kişinin alışılmış durumundan farklı olmaları, sürmeleri veya sıklaşmaları yeniden değerlendirme gerektirir. Önceden muayene olunmuş olması, devam eden yakınmaların tekrar bildirilmesine engel değildir. [2]

BAŞVURU VE AYIRICI DEĞERLENDİRME

Karın şişkinliğini yalnız beslenmeye, pelvik yakınmaları yalnız iyi huylu bir kiste bağlamak yerine belirtilerin bütününe bakılır. Görüşmede başlangıç zamanı, tekrar sıklığı, yemekle ilişkisi, idrar ve bağırsak değişiklikleri anlatılmalıdır. Muayene sırasında rahatsızlık hissedilirse işlem durdurulabilir ve açıklama istenebilir. Spekulumla rahim ağzının görülmesi diğer nedenleri araştırmaya yardımcı olsa da over kanserini dışlayan bir inceleme değildir. Yeni olağan dışı vajinal kanama da sağlık çalışanına bildirilmelidir; belirtilerin sürmesi halinde ilk değerlendirmeyle yetinilmez. [2]

TANI VE EVRELEME

Ultrason ve gerektiğinde diğer görüntülemeler yumurtalıkların yapısını, kitlenin boyutunu ve çevreyle ilişkisini gösterir. CA125 gibi belirteçler yardımcı bilgi sağlar fakat kanserin varlığını tek başına kesinleştirmez. Bazı olgularda kesin tanı ameliyatta elde edilen dokunun incelenmesiyle konur. Genetik değerlendirme tedavi kararlarını ve aile bireylerinin risk görüşmesini etkileyebilir. Evre, hastalığın yumurtalıkla sınırlı olup olmadığı ve yayılım bölgeleri değerlendirilerek belirlenir. [3]

Bu bilgilerin farklı kişilerden gelen ayrı raporlar olarak kalmaması, jinekolojik onkoloji ekibince birlikte yorumlanması önemlidir. Tedavi seçimi yalnız belirtecin sayısal değerine indirgenemez. [3]

TEDAVİ VE İZLEM

Epitelyal hastalıkta cerrahiyle tümör yükünün azaltılması ve kemoterapi temel yaklaşımlar arasındadır. Hangi yöntemin önce uygulanacağı yaygınlık ve cerrahi değerlendirmeye bağlıdır. Hedefe yönelik tedaviler seçilmiş biyolojik özellikler ve klinik durumlarda gündeme gelebilir. Bu seçeneklerin varlığı, bütün hastalara aynı ilacın verileceği anlamına gelmez. Tedavi sırasında ve sonrasında kontroller, hastalığın seyrini ve tedavi etkilerini değerlendirir. Yeni bulguların kaydedilmesi, önceki görüntüleme ve patoloji raporlarının saklanması görüşmeleri kolaylaştırır. [1]

GENÇ HASTALAR VE DESTEK

Germ hücreli over tümörleri, epitelyal kanserlerin başka bir adı değildir. Özellikle ergenlerde ve genç erişkinlerde görülmeleri, alt tipin doğru belirlenmesini daha önemli hale getirir. AFP veya hCG gibi farklı belirteçler değerlendirmeye girebilir. Tedavi kararı tümörün tipi, boyutu, evresi ve genel sağlıkla ilişkilidir; epitelyal hastalık için anlatılan plan genç bir hastaya otomatik aktarılamaz. Çocuk sahibi olma isteği varsa, bunun tedavi görüşmesinde açıkça belirtilmesi gerekir. [4]

Germ hücreli tümörde seçilmiş erken hastalık için tek taraflı yumurtalık ve tüpün çıkarılması sonrasında yakın gözlem veya kemoterapi gibi farklı yollar bulunabilir. Bu seçenekler tümör alt tipine ve evreye bağlıdır; ameliyatın sınırlı olması kontrol gereksinimini ortadan kaldırmaz. Takipte daha önce kullanılan kan testleri veya görüntülemeler tekrar edilebilir. Sonuçlar tedavinin sürdürülmesi, değiştirilmesi veya tamamlanması kararına katkı sağlar. Genç hastanın izlem randevularını sürdürebilmesi ve sonuçları anlayabilmesi için bakım ekibiyle açık iletişim kurulması önemlidir. [4]

AKIL KARTI — HASTA İÇİN HATIRLATMA

Süren şişkinliği yeniden bildir. [2] CA125'i tek başına tanı sayma. [3] Patolojik alt tipi öğren; cerrahi ve ilaç tedavisinin sırasını sor. [1]