İçeriğe geç
Madde metnine geç
HASTALIK

OVER TORSİYONU

ÖZET

Over torsiyonu, yumurtalığın ve bazen tüpün damarlarını taşıyan destek yapıları çevresinde dönmesidir. Kan akımı bozulduğu için cerrahi acil kabul edilir. Ani alt karın ağrısına bulantı ve kusma eşlik edebilir. Önceki torsiyon, yumurtalığı büyüten kistler ve infertilite tedavisine bağlı büyüme riski artırabilir. Gebelikte de görülebilir; özellikle ilk üç ayda akılda tutulmalıdır.

Ergenlerde yumurtalıkta belirgin bir kist bulunmaması torsiyonu dışlamaz. Ağrı aralıklarla gelebilir ve görüntülemede damar akımının görülmesi güvenli bir dışlama ölçütü değildir. Ameliyat öncesinde tek bir klinik veya görüntüleme bulgusu kesin tanıyı sağlamaz. Şüphe yeterince güçlüyse gecikmeden laparoskopik değerlendirme gerekir; amaç yumurtalık dokusunu ve gelecekteki işlevini mümkün olduğunca korumaktır.

İlk değerlendirmede ağrının başlangıcı ve önceki benzer ataklar sorulur; karın hassasiyeti ve dolaşım bulguları incelenir. Gebelik testi, kan testleri ve ultrason ayırıcı değerlendirmeye yardımcı olur. Apandisit, pelvik enfeksiyon, kanamalı kist ve böbrek taşı gibi başka nedenler de düşünülür. Ancak torsiyon şüphesi sürerken normal görünen bir ultrason sonucu hastayı otomatik olarak güvenli kabul ettirmemelidir.

Büyük bir ABD hastane verisi çalışmasında yumurtalığı koruyan cerrahi, yumurtalığın çıkarılmasıyla karşılaştırıldığında daha fazla hastane içi tromboemboli veya sepsisle ilişkili bulunmamıştır. Toplam komplikasyonlar koruyucu grupta daha düşüktür. Bununla birlikte tedavi rastgele belirlenmemiştir; kayıtlar ameliyattaki görünümü ve sonraki yumurtalık işlevini göstermemektedir. Sonuçlar koruyucu yaklaşımı desteklerken, her birey için risksiz ya da kesin üstün bir işlem kanıtı sayılmamalıdır.

Çocuklara ait yakın tarihli bir seride doğum öncesinde gelişen torsiyon ile doğumdan sonra başlayan akut torsiyonun sonuçları farklıdır. Ameliyatta yumurtalık dokusunun bırakılması uzun dönem hormonal işlevin veya doğurganlığın kanıtı değildir. Tekrarlayan torsiyon da mümkündür. Küçük, geriye dönük serilerin kısa takibi nedeniyle cerrahi sonrası değerlendirme ve aileye belirsizliklerin açıklanması önemlidir; sayısal farklar doğrudan tedavi etkisi gibi sunulmamalıdır.

Kaynaklar:[1][2][3][6][7]
ANAHTAR KELİMELER
  • over torsiyonu
  • adneksiyel torsiyon
  • detorsiyon
  • yumurtalık koruyucu cerrahi
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

GENEL BAKIŞ VE KAPSAM

Damar ekseni etrafındaki dönme kanlanmayı bozabilir; yumurtalık ve tüp birlikte veya ayrı tutulabilir.

Kaynaklar:[1]

BELİRTİLER VE GÜNLÜK YAŞAM

Ani alt karın ağrısı, bulantı ve kusma olabilir; ağrı aralıklı da seyredebilir.

Kaynaklar:[2]

NE ZAMAN YARDIM ALINMALI?

Şiddetli veya kötüleşen pelvik ağrı, bayılma ya da nefes darlığında hemen acile başvurun; kendiniz araç kullanmayın.

Kaynaklar:[5]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

Başlangıç, önceki atak, gebelik olasılığı, kist ve torsiyon öyküsünü sorgulayın.

Kaynaklar:[3]

FİZİK MUAYENE

Vital bulguları, karın hassasiyeti, defans ve reboundu değerlendirin.

Kaynaklar:[3]

AYIRICI TANI

Apandisit, pelvik enfeksiyon, kanamalı kist ve renal kolik benzer ağrı yapabilir.

Kaynaklar:[3]

TANISAL YAKLAŞIM

TANI VE TESTLERİN SINIRLARI

Ultrason ilk basamaktır; ergenlerde korunmuş Doppler akımı torsiyonu dışlamaz, kesin değerlendirme cerrahidir.

Kaynaklar:[2]

TEDAVİ

TEDAVİ VE GÜVENLİK

Ergenlerde detorsiyon ve organ koruma, koyu renkli görünümde bile hedeflenir; ooforektomi ancak kaçınılmazsa yapılır.

Premenopozal erişkinde şüpheli torsiyon cerrahisi, onkoloji konseyini beklemek için geciktirilmez.

Kaynaklar:[2][4]

İZLEM VE ÖNERİLER

Ergende detorsiyon sırasında çıkarılmayan kist için 6–12 haftada ultrason önerilir.

Kaynaklar:[2]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

ACİL UYARILAR VE SEVK

Yüksek klinik şüphede acil jinekolojik cerrahi değerlendirme; mesai dışı görüntülemeyi beklemek gecikmeye neden olmamalıdır.

Kaynaklar:[3]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Ovarian Torsion ↗

    ISUOG · Erişim: 2026-10-28

    Eylül 2022 hasta bilgisi.

  2. Adnexal Torsion in Adolescents: ACOG Committee Opinion No. 783 ↗

    ACOG · Erişim: 2026-10-28

    Ağustos 2019 komite görüşü; yeni bir onaylanma yılı doğrulanmadı.

  3. Ovarian cysts/masses management ↗

    NHS Borders · Erişim: 2026-10-28

    31 Temmuz 2020 gözden geçirme; 31 Temmuz 2023 planlı gözden geçirme tarihi geçmiş. Eski varsayılan organ çıkarma yaklaşımı aktarılmadı.

  4. Ovarian Masses in premenopausal adults, assessment and management (514) ↗

    NHS Greater Glasgow and Clyde · Kaynak tarihi: 2025-09-30 · Erişim: 2026-10-28

  5. Pelvic pain ↗

    NHS · Kaynak tarihi: 2025-11-24 · Erişim: 2026-10-28

  6. Conservative surgery for ovarian torsion in young women: perioperative complications and national trends ↗

    BJOG · Kaynak tarihi: 2020-03-09 · Erişim: 2026-10-28

    9 Mart 2020 çevrimiçi; Temmuz 2020 sayı.

  7. Clinical Characteristics and Surgical Outcomes of Pediatric Ovarian Torsion: A 15-Year Single-Center Experience ↗

    Children · Kaynak tarihi: 2026-08-21 · Erişim: 2026-10-28

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 2 ARAŞTIRMA

2 doğrudan ilgili çalışma/rehber seçildi; sayı kotası veya sistematik derleme iddiası yoktur. Erişim sınırları kanıt kaydında tutuldu; hekim değerlendirmesi beklenmektedir.

01 · TORSİYONDA KORUYUCU CERRAHİ VE HASTANE İÇİ KOMPLİKASYONLAR

Conservative surgery for ovarian torsion in young women: perioperative complications and national trends

Mandelbaum RS ve ark. · BJOG · 2020

Çalışma türü: Ağırlıklandırılmış ulusal yatış verisi kohortu

Kapsam: 2001–2015; 50 yaş altı, çocuklar dahil 89.177 tahmini torsiyon yatışı.

ÖZET

Koruyucu cerrahide komplikasyon %10,0, ooforektomide %13,6; ağırlıklandırılmış modelde OR 0,73. VTE ve sepsis artışı saptanmadı.

Gözlemsel, kod tabanlı; eşdeğerlik kanıtı değil. Yalnız indeks yatış, uzun dönem işlev ve doğurganlık yok.

02 · ÇOCUK TORSİYONUNDA KORUMA VE CERRAHİ SONUÇLAR

Clinical Characteristics and Surgical Outcomes of Pediatric Ovarian Torsion: A 15-Year Single-Center Experience

Fratrić I, Jokić R, Antić J ve ark. · Children · 2026

Çalışma türü: Tek merkez retrospektif kohort

Kapsam: 2010–2025; 0–17 yaş 56 kız, prenatal torsiyon dahil.

ÖZET

35 hastada doku korundu; üç nüks kaydedildi. Prenatal sekiz olgunun tümünde çıkarma, postnatal 48 olgunun 13’ünde çıkarma.

Medyan kurumsal takip üç ay; uzun dönem işlev bilinmiyor. Jinekolog görüşüyle fark anlamlı değildi, nedensellik kurulamaz.

Eğitim amaçlı taslaktır; kişisel tanı, tedavi veya acil yardım hizmetinin yerine geçmez. Klinik uzman incelemesi ve kullanıcı onayı beklenmektedir.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.