İçeriğe geç
Madde metnine geç
HASTALIK

ÖZOFAGUS ATREZİSİ VE TRAKEOÖZOFAGEAL FİSTÜL

ÖZET

Özofagus atrezisinde yemek borusunun devamlılığı doğuştan kesintilidir; trakeoözofageal fistülde yemek ve soluk borusu arasında anormal bağlantı bulunur. İkisi birlikte veya ayrı görülebilir. Yenidoğanda tükürüğün ağızda birikmesi, beslenirken öksürme, boğulma hissi ve morarma önemli belirtilerdir. Atrezi olmadan fistül bulunduğunda besin mideye ulaşabilir; buna rağmen sıvı hava yoluna kaçabilir ve tanı daha geç konabilir.

Bu durum yalnız beslenme güçlüğü değildir; akciğere kaçış solunumu da tehdit eder. Uzman bakımda üst kör poştaki salgıları boşaltmaya yönelik tüp kullanılabilir. Cerrahi plan fistülün yerine, solunuma etkisine, prematüriteye ve eşlik eden kalp hastalığına göre düzenlenir; bazı bebeklerde birden fazla işlem gerekebilir. Bakımın hedefi güvenli solunumla beslenmeyi birlikte sağlamaktır. Beslenme desteğinde diyetisyen ve yutma terapisi ekibi de görev alabilir.

Şüphede sağlık ekibi sonda geçişini ve radyografik bulguları değerlendirir; anatomi gerektiğinde ek incelemelerle netleştirilir. Eşlik eden anomaliler için ayrıntılı muayene, böbrek ultrasonografisi ve ekokardiyografi önemlidir. Ameliyat öncesi ağızdan beslenme durdurularak aspirasyondan korunma ve destek sağlanır.

Başarılı onarım sonrasında da darlık, reflü, yutma ve solunum sorunları ortaya çıkabilir. Evde beslenme sırasında öksürme veya boğulur gibi olma, yutma güçlüğü ve yeterli kilo alamama hastane ekibine bildirilmelidir. Beslenmenin ilerletilmesi çocuğa özgü önerilerle yapılır.

ERNICA uzlaşısı, cerrahi, gastroenteroloji, solunum ve beslenme ekiplerini içeren yapılandırılmış yaşam boyu izlem ve erişkin bakıma geçişi destekler. Darlık gerektiğinde kontrast inceleme veya endoskopiyle değerlendirilir ve uygun genişletme tedavisi planlanır. Ancak bütün takip ayrıntılarında aynı düzeyde uzlaşı yoktur; örneğin herkes için on iki aylık asit baskılama süresinde görüş birliği sağlanmamıştır.

Yeni gözlemsel veriler, asit baskılamanın darlıkla ilişkisinin basit ve karmaşık onarımlarda farklı olabileceğini düşündürmektedir. Bu bulgu nedensellik kanıtı değildir; ilacın gerekliliği ve süresi bireysel klinik değerlendirmeyle belirlenmelidir.

Kaynaklar:[9][1][2][4][8]
ANAHTAR KELİMELER
  • Özofagus atrezisi
  • Trakeoözofageal fistül
  • Aspirasyon
  • Yaşam boyu izlem
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

GENEL OKUYUCU: DOĞUŞTAN BAĞLANTI SORUNU

Özofagus atrezisinde yemek borusunun devamlılığı oluşmamıştır; süt mideye güvenle ulaşamaz. Trakeoözofageal fistül, yemek borusuyla soluk borusu arasındaki anormal bağlantıdır. Birlikte bulunabilirler. Yenidoğanda hastane bakımı ve cerrahi değerlendirme gerekir; ameliyattan sonra da beslenme ve solunum izlemi sürer.

Kaynaklar:[2]

GENEL OKUYUCU: BESLENİRKEN MORARMA

Bebekte beslenme sırasında morarma, belirgin solunum güçlüğü veya boğulur gibi olma acildir; beslemeye devam etmeyin ve acil yardım alın.

Kaynaklar:[1]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

PROFESYONEL: DOĞUM ÖNCESİ İPUCU VE İLK BESLENME

Prenatal polihidramniyos ve küçük/görülmeyen mide öyküsü sorgulanır; bunlar tek başına tanı koydurmaz. Doğum sonrası aşırı salgı, beslenirken öksürük, siyanoz ve aspirasyon kuşku yaratır. H tipi fistül, atrezi olmadan daha geç ortaya çıkabilir.

Kaynaklar:[1]

FİZİK MUAYENE

PROFESYONEL: EŞLİK EDEN ANOMALİLERİ ARAYIN

Solunum ve salgı kontrolü yanında ayrıntılı yenidoğan muayenesi yapılır. Kalp, vertebra, anal, renal ve ekstremite anomalileri VACTERL ilişkisi açısından değerlendirilir. Ekokardiyografi ve renal ultrason eşlik eden anomalilerin araştırılmasına katkı sağlar.

Kaynaklar:[1]

AYIRICI TANI

PROFESYONEL: AMELİYAT SONRASI ÖKSÜRÜĞÜN FARKLI NEDENLERİ

Sonraki dönemlerde öksürük, hırıltı veya tekrarlayan pnömoni yalnız astıma ya da reflüye bağlanmaz. Trakeobronkomalazi, özofagus dismotilitesi/darlığı, rekürren fistül, aspirasyon ve larengeal yarık araştırılabilir. Yutma değerlendirmesi, hedefli kontrast inceleme ve gerektiğinde hava yolu endoskopisi farklı soruları yanıtlar.

Kaynaklar:[5]

TANISAL YAKLAŞIM

PROFESYONEL: SONDA VE RADYOGRAFİ

Nazogastrik/orogastrik sondanın mideye ilerlememesi ve üst poşta kıvrılması tanıyı düşündürür; radyografiyle değerlendirilir. Fistül anatomisi için bronkoskopi veya seçilmiş ek görüntüleme gerekebilir. Rutin prenatal ultrasonun normal olması tanıyı dışlatmaz.

Kaynaklar:[1]

PROFESYONEL: DİRENÇ KARŞISINDA ZORLAMAYIN

Sonda ilerlerken direnç varsa tekrarlayan girişim yapılmaz; kıdemli yardım istenir. Gastrik yerleşim doğrulanmadan sondadan içerik verilmez. Bu girişimler eğitimli ekip tarafından yapılır; aileye evde tanı denemesi önerilmez.

Kaynaklar:[6]

TEDAVİ

PROFESYONEL: ASPİRASYONU AZALTARAK CERRAHİYE HAZIRLAYIN

Oral beslenme durdurulur; üst özofagus poşundaki salgılar kontrollü aspirasyonla uzaklaştırılır. Yenidoğan yoğun bakımında dolaşım, solunum ve beslenme desteği planlanır. Fistül kapatılır ve uygun olduğunda özofagus uçları birleştirilir; uzun aralıkta onarım geciktirilebilir veya farklı rekonstrüksiyon gerekebilir.

Kaynaklar:[2]

PROFESYONEL: HAVA YOLU VE ANATOMİ PLANI

ERNICA, üst poşta düşük basınçlı sürekli aspirasyona uygun Replogle kullanımını destekler. Ameliyat öncesi ekokardiyografi aort yerleşimini de değerlendirir. Rutin üst poş kontrast incelemesi aspirasyon nedeniyle önerilmez. Solunum desteği gerektiğinde yöntem neonatal anestezi/yoğun bakım ekibiyle belirlenir.

Kaynaklar:[3]

PROFESYONEL: ASİT BASKILAMADA KANITIN SINIRI

ERNICA uzlaşısı onarım sonrası asit baskılamayı desteklemiş, tüm hastalarda 12 aylık süre konusunda uzlaşı sağlayamamıştır. Reflü/peptik komplikasyonların yönetimi ve profilaksi süresi gastroenterolojiyle planlanır; ilaç kararı yalnız darlık önleme varsayımına indirgenmez.

Kaynaklar:[4]

PROFESYONEL: YENİ VERİLER TEK BİR REJİMİ ZORUNLU KILMAZ

2025 idari veri kohortunda karmaşık onarım grubunda asit baskılama daha az darlıkla ilişkiliydi; basit onarımda benzer ilişki görülmedi. Ayaktan ilaç kullanımı doğrudan ölçülmediğinden bu gözlem bireysel yarar veya nedensellik kanıtı değildir.

Kaynaklar:[8]

İZLEM VE ÖNERİLER

PROFESYONEL: YAŞAM BOYU PLANLI TAKİP

Primer anastomoz sonrası cerrahi, gastroenteroloji, solunum ve beslenme ekiplerini içeren düzenli takip ve erişkin bakıma geçiş planlanır. Disfaji gelişirse anastomoz darlığı kontrast inceleme/endoskopiyle değerlendirilir; uygun hastada dilatasyon uygulanabilir.

Kaynaklar:[4]

PROFESYONEL: BESLENME SORUNLARINI ERKEN YAKALAYIN

Beslenirken öksürme/boğulma, yutma güçlüğü veya kilo alamama halinde bakım ekibiyle erken iletişim kurulmalıdır. Beslenme kıvamı ve ilerletilmesi çocuğun değerlendirmesine göre düzenlenir; diyetisyen desteği gerekebilir.

Kaynaklar:[2]

PROFESYONEL: KALICI SOLUNUM YAKINMALARI

Solunum izlemi ameliyatla bitmez. Aspirasyon ve hava yolu temizlenme bozukluğu tekrarlayan enfeksiyona katkı sağlayabilir; kalıcı veya tekrarlayan yakınmalarda pediatrik solunum ekibiyle neden odaklı değerlendirme yapılır.

Kaynaklar:[5]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

PROFESYONEL: AKUT SOLUNUM BOZULMASI

Siyanoz ve beslenmeyle solunum bozulması acil neonatal değerlendirme gerektirir. H tipi fistülde geç tanı olasılığı unutulmamalıdır.

Kaynaklar:[1]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Esophageal Atresia ↗

    Merck Manual Professional · Erişim: 2026-10-27

    Tam inceleme: Ağustos 2025; son güncelleme: Eylül 2025; gün belirtilmiyor.

  2. Oesophageal atresia and tracheo-oesophageal fistula ↗

    NHS · Kaynak tarihi: 2024-08-14 · Erişim: 2026-10-27

  3. ERNICA surgical consensus: explanations for patients and families ↗

    ERNICA · Kaynak tarihi: 2022-10-05 · Erişim: 2026-10-27

    Aile açıklaması sürüm 1: 5 Ekim 2022; dayandığı ameliyat öncesi/cerrahi uzlaşı: 2019 çevrimiçi, 2020 basılı. Yalnız ilk makaleye ilişkin bölümler kullanıldı.

  4. ERNICA Consensus Conference on the Management of Patients with Esophageal Atresia and Tracheoesophageal Fistula: Follow-up and Framework ↗

    European Journal of Pediatric Surgery · Kaynak tarihi: 2019-11-27 · Erişim: 2026-10-27

    Çevrimiçi: 27 Kasım 2019; basılı: 2020, 30:475–482; primer anastomoz yapılan EA/TEF odaklı.

  5. Care Recommendations for the Respiratory Complications of Esophageal Atresia–Tracheoesophageal Fistula ↗

    EAT / ERNICA / ERN-LUNG / INoEA · Kaynak tarihi: 2025-10-10 · Erişim: 2026-10-27

    Yayıncı PDF: 10 Ekim 2025 çevrimiçi; ERNICA duyurusu: 29 Temmuz 2025. Önceki önerileri birleştiren özet, yeni randomize kanıt değildir.

  6. Placement of nasogastric or orogastric tubes (neonatal guideline) (697) ↗

    West of Scotland Neonatology Managed Clinical Network · Kaynak tarihi: 2025-05-28 · Erişim: 2026-10-27

  7. Transanastomotic Tube Use and Anastomotic Stricture: A Multicenter Prospective Randomized Trial in Neonates Undergoing Repair of Type C Esophageal Atresia With Distal Tracheoesophageal Fistula ↗

    Annals of Surgery · Kaynak tarihi: 2026-06-18 · Erişim: 2026-10-27

    Çevrimiçi: 18 Haziran 2026; basılı: 1 Eylül 2026, 284(3):658–664.

  8. Acid suppression after esophageal atresia repair: Some infants do benefit ↗

    Journal of Pediatric Gastroenterology and Nutrition · Kaynak tarihi: 2025-08-05 · Erişim: 2026-10-27

    Çevrimiçi: 5 Ağustos 2025; basılı: Ekim 2025, 81(4):960–966.

  9. Esophageal Atresia and Tracheoesophageal Fistula (EA/TEF) ↗

    Children’s Hospital of Philadelphia · Erişim: 2026-10-27

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 2 ARAŞTIRMA

Doğrudan ilgili 2 yayın seçildi; yirmi yayın sayısına tamamlama yapılmadı. Bu seçki sistematik derleme veya insan klinik onayı değildir.

01 · TİP C ÖZOFAGUS ATREZİSİ ONARIMINDA TRANSANASTOMOTİK SONDA DENEMESİ

Transanastomotic Tube Use and Anastomotic Stricture: A Multicenter Prospective Randomized Trial in Neonates Undergoing Repair of Type C Esophageal Atresia With Distal Tracheoesophageal Fistula

Justin Lee, Katie W Russell, Caitlin Smith ve çalışma grubu · Ann Surg · 2026

Çalışma türü: On çocuk hastanesinde prospektif randomize çalışma.

Kapsam: 142 bebek; sondasız 74, sondalı 68.

ÖZET

On iki ayda dilatasyon gerektiren darlık sondasız grupta %47,3, sondalı grupta %53,7 idi; anlamlı fark gösterilmedi (p=0,45). Düzeltilmiş OR 1,18; %95 GA 0,58–2,45.

Tip C ve distal fistül onarımıyla sınırlı. Fark gösterilememesi eşdeğerlik veya bütün anastomoz stratejilerinin aynı olduğu anlamına gelmez; tam yöntem değil erişilen özgün özet kullanıldı.

02 · ÖZOFAGUS ATREZİSİ ONARIMI SONRASI ASİT BASKILAMA VE DARLIK İLİŞKİSİ

Acid suppression after esophageal atresia repair: Some infants do benefit

Suhail Zeineddin, Gwyneth A Sullivan, J Benjamin Pitt, Michela Carter, Seth D Goldstein, Brian C Gulack · J Pediatr Gastroenterol Nutr · 2025

Çalışma türü: 47 hastanenin 2010–2022 idari verileriyle retrospektif kohort.

Kapsam: 1445 bebek; karmaşık onarım ölçütlerini karşılayan 688.

ÖZET

Karmaşık grupta asit baskılama alanlarda bir yıllık darlık %15,3, almayanlarda %26,0 idi; basit onarımda oranlar benzerdi.

İlaç kullanımı yatan hasta kayıtlarından vekil ölçüm; ayaktan kullanım bilinmiyor. Karmaşıklık idari ölçütlerle tanımlandı; karıştırıcılar ve başka merkezde izlem kaybı nedenselliği sınırlar.

Eğitim amaçlı, hekim incelemesini bekleyen taslaktır. Kişisel tanı veya tedavi talimatı değildir; ilaçlar bu metne göre başlanmamalı ya da kesilmemelidir.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.