ÖZOFAGUS HALKALARI VE MEMBRANLARI

Özofagus halkaları, yemek borusunun iç boşluğunu daraltabilen ince doku bantlarıdır. Alt uçtaki Schatzki halkası çoğu kişide belirti vermez; semptomatik olduğunda özellikle et veya ekmek gibi katı yiyeceklerle aralıklı takılma hissi oluşturabilir. Yakınmanın katılarda mı, sıvılarda mı yoksa her ikisinde mi olduğu tanısal değerlendirmeyi yönlendirir. Endoskopiyle malignite ve diğer darlık nedenlerinin dışlanması gerekebilir; her yutma güçlüğü halkaya bağlanmamalıdır.

Membranlar genellikle üst özofagusta ön duvardan uzanan ince, eksantrik yapılardır; distal çevresel halkalarla aynı anatomik görünümü taşımaz. Stabil hastada uygun teknikle baryumlu inceleme küçük membranları gösterebilir. Ön ve yan görüntüler ile yeterli lümen distansiyonu önemlidir. Endoskopi mukozanın değerlendirilmesini ve gerektiğinde doku örneği alınmasını sağlar; ince membran endoskop geçerken bozulabileceğinden işlem sırasında gözden kaçabilir.

Tedavi, lezyonun gerçekten yakınmaya neden olup olmadığına göre planlanır. Tesadüfen saptanan belirtisiz Schatzki halkasına dilatasyon uygulanmaz. Semptomatik halkada eozinofilik özofajit için farklı özofagus seviyelerinden biyopsi düşünülür. Disfajiye neden olan halka kontrollü dilatasyonla tedavi edilebilir; sonrasında asit baskılama nüksü azaltabilir. Aktif veya tam iyileşmemiş perforasyon varsa dilatasyon yapılmaz; işlem öncesi yarar, risk ve alternatifler hasta ile konuşulur.

İlk işlemden sonra yutmanın düzelmesi kalıcı iyileşme anlamına gelmez. Semptomatik Schatzki halkalı 133 kişilik bir kohortta erken dönemde bütün hastalar rahatlamış olsa da ilerleyen izlemde 73 kişiye ikinci dilatasyon gerekmiştir. Yeniden başlayan takılma tekrar değerlendirmeyi gerektirir. Bu çalışma gözlemseldir; eski uygulama tekniği günümüzde önerilen güvenli girişim yöntemiyle eş tutulmamalı, komplikasyon bildirilmemesi risksizlik olarak yorumlanmamalıdır.

Akut lokma tıkanması ise elektif halka araştırmasından ayrı bir durumdur. Yemek sonrasında aniden yutamama ve özellikle kişinin kendi tükürüğünü bile geçirememesi acil değerlendirme gerektirir. Böyle bir durumda rutin randevu beklenmemeli; acil serviste değerlendirme ve gerekli endoskopik yönetim sağlanmalıdır.