İçeriğe geç
Madde metnine geç
TIBBİ İŞLEM / TEDAVİ YÖNTEMİ

ÖZOFAGUS VARİSLERİNİN ENDOSKOPİK BANT LİGASYONU

ÖZET

Özofagus varislerinin bant ligasyonu, yemek borusundaki genişlemiş toplardamarlara endoskop aracılığıyla küçük lastik halkalar yerleştirilmesidir. Halkalar damarı sıkıştırarak kanama riskini azaltmayı amaçlar. İşlem, ucunda özel bir cihaz bulunan gastroskopla yapılır. Varislerin yeterince tedavi edilmesi için birden fazla seans gerekebilir; tek bir başarılı uygulama bütün izlem sürecinin bittiğini göstermez.

Kanamamış varisi olan her kişiye otomatik olarak bant uygulanmaz. Kompanse ileri karaciğer hastalığı ve klinik olarak anlamlı portal hipertansiyonda ilaçla korunma değerlendirilir. Karvedilol gibi ilaçları kullanamayan veya tolere edemeyen kişilerde endoskopi ve gerektiğinde bant tedavisi gündeme gelir. Hipotansiyon ve eşlik eden hastalıklar tedavi seçimini etkileyebilir.

Akut özofagus varis kanamasında bant ligasyonu, kanamayı durdurmak için önerilen endoskopik yöntemdir. Bu durum yalnız planlı bir endoskopi randevusu değildir; acil hastane değerlendirmesi gerektirir. Kanama kontrol edilse bile yeniden kanama riski değerlendirilir ve uygun kişilerde ek girişimler düşünülür. Başarılı bantlama, daha ileri tedavi ihtiyacını tek başına ortadan kaldırmaz.

Planlı işlem sonrasında beslenmeye dönüş ve ilaç kullanımı için kişiye özel taburculuk bilgisi verilir. Kan sulandırıcılar konusunda ayrı talimat gerekir. Sedasyonun etkisi saatlerce devam edebildiğinden eve dönüş ve refakat önceden düzenlenir. Kişinin kendini uyanık hissetmesi, araç kullanma veya önemli karar verme bakımından etkilerin geçtiğini göstermeyebilir.

İlk kanamayı önlemek için ilaç ve bant tedavisini karşılaştıran CALIBRE araştırması, planlanan katılımcı sayısının yalnız küçük bir bölümüne ulaşarak erken kapanmıştır. Kanama oranları sayısal olarak farklı olsa da belirsizlik geniştir. Bu çalışma iki yöntemin kesin eşdeğerliğini veya birinin her hasta için üstünlüğünü kanıtlamaz; karar bireysel koşullarla birlikte verilir.

Taburculuktan sonra belirgin kanama, kan kusma, siyah dışkı veya ani ve süren şiddetli göğüs ya da karın ağrısı yardım gerektirir. İşlem raporunu saklamak ve başvuruda yanında bulundurmak yararlıdır. Hafif rahatsızlık ile ciddi komplikasyon belirtilerini ayırmak için hastaya yazılı uyarılar verilmesi, bakımın önemli bir parçasıdır.

ANAHTAR KELİMELER
  • özofagus varisi
  • bant ligasyonu
  • portal hipertansiyon
  • kanama
  • sekonder korunma
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

GENEL OKUYUCU İÇİN: İŞLEM ÖNCESİ KONUŞULACAKLAR

Planlı işlemde açlık, kullanılan ilaçlar, alerjiler ve solunum sorunları önceden konuşulur. Sedasyon ve ağrı kontrolü seçenekleri açıklanır. İşlem sırasında oksijen düzeyi, nabız ve gerektiğinde kan basıncı izlenir; onam öncesinde sorular yanıtlanmalıdır.

Kaynaklar:[1]

EVDE BESLENME VE İLAÇ PLANI

Boğaz uyuşturucu spreyinin etkisi geçmeden yeme içmeye başlanmaz. Ekip yutmayı değerlendirip izin verdikten sonra yumuşak gıdaya geçilir; katı gıdaya dönüş zamanı taburculuk planına göre izlenir. Kan kusma, siyah dışkı veya şiddetli ve süren ağrıda acil değerlendirme gerekir.

Sedasyon sonrası refakat gerekir; araç ve makine kullanılmaz, alkol alınmaz ve önemli belgeler imzalanmaz. Kan sulandırıcıların yeniden başlanması için verilen ayrı talimat takip edilir.

Kaynaklar:[4][5]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

TANISAL YAKLAŞIM

AKUT KANAMADA ZAMANLAMAYI DOĞRU YORUMLAMAK

Child–Pugh ve MELD ile karaciğer hastalığı riski, endoskopide aktif kanama varlığıyla birlikte değerlendirilir. ESGE 2022 yeterli dolaşım desteği sonrasında 12 saat içinde endoskopi önerir.

ASGE 2026, klinik duruma göre 24 saat içinde endoskopiyi koşullu ve çok düşük kesinlikli kanıtla önerir. İlk resüsitasyona rağmen şok veya süren aktif kanamada gecikme önermez. Bu fark, hastayı evde bekletme gerekçesi değildir.

Kaynaklar:[3][2]

TEDAVİ

BANTLAMA İLE BİRLİKTE GEREKEN TEDAVİLER

Varis kanaması şüphesinde vazoaktif ilaç erken başlanır; sirozla birlikte üst gastrointestinal kanamada enfeksiyondan korunmak için antibiyotik önerilir. ASGE 2026 vazoaktif tedavide 2–3 günlük kısa süreyi koşullu önerir; plan klinik ekiple belirlenir. Dirençli kanamada tam kaplı özofagus stenti veya balon tamponadı, uygun merkezde TIPS gibi kesin tedaviye geçici köprü olabilir.

İlaç ve endoskopiye rağmen süren kanamada kurtarma TIPS değerlendirilir. Yüksek riskli hastada başarılı hemostazdan sonra da erken TIPS gündeme gelebilir.

Kaynaklar:[2][3]

İZLEM VE ÖNERİLER

İLK VE TEKRARLAYAN KANAMADAN KORUNMAYI AYIRMAK

ESGE’ye göre beta bloker kullanamayan yüksek riskli varislerde primer korunma bantları 2–4 haftada bir tekrarlanır. Kanama sonrası sekonder korunmada bantlama 1–4 haftalık aralıklarla sürdürülür ve uygun beta bloker tedavisiyle birleştirilir. Bant ülserleri kanayabilir; yeni kanama değerlendirilmelidir.

Kaynaklar:[3]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Having a Gastroscopy and Banding of Varices ↗

    Dorset County Hospital · Kaynak tarihi: Ocak 2026 · Erişim: 2026-11-01

  2. American Society for Gastrointestinal Endoscopy guideline on management of esophageal and gastric varices in patients with cirrhosis ↗

    ASGE Standards of Practice Committee; Marya ve arkadaşları · Kaynak tarihi: 25 Eylül 2026 çevrimiçi · Erişim: 2026-11-01

  3. Endoscopic diagnosis and management of esophagogastric variceal hemorrhage: ESGE Guideline ↗

    European Society of Gastrointestinal Endoscopy · Kaynak tarihi: 29 Eylül 2022 çevrimiçi; Kasım 2022 dergi sayısı · Erişim: 2026-11-01

  4. Advice after endoscopic banding of enlarged veins (varices), 1059 Version 5 ↗

    University Hospitals of Leicester NHS Trust · Kaynak tarihi: Temmuz 2026 · Erişim: 2026-11-01

  5. Discharge advice following therapeutic gastroscopy including banding of varices/endoscopic dilatation, GHPI1522_04_26 ↗

    Gloucestershire Hospitals NHS Foundation Trust · Kaynak tarihi: Nisan 2026 · Erişim: 2026-11-01

  6. Clinical Trial: A Multicentre Randomised Controlled Trial of Carvedilol Versus Variceal Band Ligation in Primary Prevention of Variceal Bleeding in Liver Cirrhosis (CALIBRE Trial) ↗

    Tripathi ve arkadaşları; Alimentary Pharmacology & Therapeutics · Kaynak tarihi: 16 Nisan 2025 çevrimiçi; Haziran 2025 dergi sayısı · Erişim: 2026-11-01

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 1 ARAŞTIRMA

Konuya ilişkin seçilmiş özgün araştırmaların özetleri sunulmuştur; çalışma sınırlılıkları sonuçlarla birlikte okunmalıdır.

01 · CALIBRE: İLK VARİS KANAMASINDAN KORUNMA

Clinical Trial: A Multicentre Randomised Controlled Trial of Carvedilol Versus Variceal Band Ligation in Primary Prevention of Variceal Bleeding in Liver Cirrhosis (CALIBRE Trial)

Tripathi D ve arkadaşları · Alimentary Pharmacology & Therapeutics · 2025

Çalışma türü: Çok merkezli açık etiketli randomize çalışma.

Kapsam: Daha önce kanamamış orta-büyük özofagus varisi ve sirozu olan 265 kişi.

ÖZET

Bir yılda kanama karvedilolle 5/133, bantla 10/132; risk oranı 0,50 (%95 güven aralığı 0,17–1,41) idi.

Pandemi etkisiyle erken kapandı; hedef örneklemin %10’una ulaştı. Kesin eşdeğerlik göstermez. NIHR HTA finansmanı; baş araştırmacıda Boehringer Ingelheim ve AstraZeneca çalışmalarından kuruma ödenen destek ilişkileri bildirildi.

Bu içerik eğitim amaçlıdır; bireysel klinik değerlendirme ve güncel yerel protokollerin yerine geçmez.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.