PARANOİD KİŞİLİK BOZUKLUĞU

Paranoid kişilik bozukluğu, başkalarının niyetlerini yeterli dayanak olmadan zarar verici olarak yorumlama ve yaygın güvensizlikle ilişkili, kalıcı bir örüntüdür. Kişi sıradan sözlerde gizli tehdit arayabilir, kişisel bilgilerini paylaşmaktan çekinebilir veya başkalarının bağlılığından sürekli kuşkulanabilir. Klinik değerlendirme erken erişkinlikten beri süren örüntüyü ele alır. Tek bir anlaşmazlık, haklı bir endişe veya gerçekten yaşanmış kötü muamele bu tanıyla otomatik olarak eşitlenmez.

Kuşkular yakın ilişkileri ve iş yaşamını zorlaştırdığında yardım alınması uygundur. Değerlendirmede belirtilerin ne zamandır bulunduğu ve ne kadar şiddetli olduğu araştırılır. Sosyal yaşamın giderek daralması, birlikte çalışmada güçlük ve kişinin kendisini çevresinden uzaklaştırması işlev kaybının parçaları olabilir. Bu etkiler, yalnız tanısal bir ad belirlemek kadar önemlidir.

Görüşmede kişinin geçmişi, ilişkileri, çalışma yaşamı, gerçekliği değerlendirmesi ve dürtü kontrolü sakin, savunma yaratmayan sorularla ele alınır. Yardım arama nedeni bazen kaygı veya depresyondur. Tedavide güven kurmak zaman alabilir; psikoterapi iletişim, baş etme becerileri ve sosyal etkileşim üzerinde çalışabilir. Yakınların yaşadığı stres ve yalnızlık için de destek düşünülmelidir.

Bu örüntü, sanrısal bozukluk veya şizofreniyle aynı şey değildir. Belirgin sanrılar, varsanılar ya da psikotik belirtili duygudurum dönemleri varsa ayırıcı değerlendirme genişletilir. Şizoid örüntüdeki ilişkilere ilgisizlik, şizotipal örüntüdeki farklı düşünce ve algılar, kaçıngan örüntüdeki reddedilme korkusu da değerlendirmede önem taşır. Tedaviye ilişkin güçlü araştırma kanıtları sınırlıdır; bireyselleştirilmiş yaklaşım gerekir.

İki bin yirmi dörtteki yedi kişilik bir seri, on aylık evrimsel sistemler terapisinin uygulanabilirliğini incelemiştir. Altı kişide tanısal remisyon, bütün katılımcılarda ölçümlerde düzelme bildirilmiş ve değişimler bir aylık izlemde korunmuştur. Ancak kontrol grubu olmayan, küçük ve kısa izlemli bir çalışma kesin etkinlik veya bütün hastalar için aynı sonucu göstermez. Bulgular ön araştırma olarak değerlendirilmelidir.