PARASENTEZ
ÖZET
Parasentez, karın boşluğundaki asit sıvısından örnek alınması veya semptomları azaltmak için sıvının boşaltılmasıdır. Tanısal işlem enfeksiyon ve sıvının kaynağını araştırır; terapötik işlem gerginlik ve nefes darlığını hafifletir. [1]
GENEL OKUYUCU
KAPSAM
Tanısal/terapötik asit drenajı, örnek yorumlama ve komplikasyonlar; siroz monografı değil. Tanısal çerçeve ağırlıkla erişkin sirozu; malign asit ayrıca ayrılır.
HAZIRLIK VE BEKLENTİ
İşlem yerel uyuşturma altında geçici drenle yapılabilir. Dolaşım ve çıkan sıvı izlenir. Kan sulandırıcılar ve önceki kanamalar ekibe bildirilmelidir; ilaçlar kişinin kendi kararıyla kesilmez. Drenaj asidin yeniden oluşmasını her zaman önlemez. [2]
KANSERLE İLİŞKİLİ ASİT
Palyatif bakımda parasentez birçok hastada karın şişliği, ağrı ve bulantıyı hızla azaltabilir. Buna karşın sızıntı ve nadiren ciddi komplikasyonlar mümkündür; rahatlama hedefi hastanın genel durumu ve tercihleriyle dengelenir. [5]
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
KİMİ VE NE ZAMAN ÖRNEKLEMELİ?
Yeni ortaya çıkan erişilebilir asitte tanısal parasentez gerekir. Siroz ve asitle acil yatırılan hastada enfeksiyon belirtisi olmasa da örnekleme yapılır; ateş, karın ağrısı veya klinik kötüleşme gecikmeyi özellikle sakıncalı kılar. [1]
FİZİK MUAYENE
GÜVENLİ ERİŞİM
Ultrason sıvının varlığını, miktarını, karın duvarını ve komşu organları değerlendirir. Doppler damarları tanımaya yardımcı olur; yeterli sıvı olmayan hastada girişimden kaçınılır. Küçük veya güç erişilen koleksiyonda gerçek zamanlı rehberlik düşünülür. [3]
AYIRICI TANI
ENFEKSİYONU DOĞRU SINIFLAMAK
Nötrofil sayısı ≥250/mm³ spontan bakteriyel peritonit değerlendirmesini ve gecikmeden tedaviyi gerektirir. Fokal karın bulguları veya cerrahi kaynak kuşkusu ikincil peritoniti düşündürür; yalnız asit drenajı bu kaynağı tedavi etmez. [1]
TANISAL YAKLAŞIM
SIVININ DEĞERLENDİRİLMESİ
Başlangıç incelemesi hücre/nötrofil sayısı, total protein ve sıvı albümini ile eşzamanlı serum albüminini içerir. Serum-asit albümin gradyanı ≥1,1 g/dL portal hipertansiyonu destekler; nedenin tek başına kanıtı değildir. Enfeksiyon kuşkusunda kültür şişeleri yatak başında, antibiyotik öncesinde doldurulur. [1]
TEDAVİ
BÜYÜK HACİM DRENAJ VE ALBÜMİN
Sirotik asitte beş litreden fazla boşaltmada dolaşım bozukluğu riskini azaltmak için çıkarılan her litreye 6–8 g albümin önerilir. Daha küçük drenajlarda hemodinamik bozukluk, akut böbrek hasarı ve hiponatremi kararı değiştirir. Sirozda INR yüksekliği tek başına profilaktik plazma gerektirmez; aktif kanama/DİK ayrı değerlendirilir. [1]
Albüminin dolaşım bozukluğunu önleme üstünlüğü randomize karşılaştırmayla desteklenmiştir. Ancak sirotik asit verisi malign asitte her drenaj sonrası aynı replasmanı zorunlu kılmaz. [4]
İZLEM VE ÖNERİLER
DREN SONRASI BAKIM
Dren çıkarılınca giriş yeri, kanama, tansiyon, nabız ve hastanın iyi oluşu kontrol edilir. Giriş yerinden sızıntı olabilir; kalıcı sızıntı değerlendirilir. Tekrarlayan asitte takip planı ve yeniden birikme belirtileri açıklanır. [2]
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
ACİL YENİDEN DEĞERLENDİRME
Şiddetlenen karın ağrısı, baygınlık, kanama, ateş veya genel kötüleşme varsa acil yardım alınmalıdır. Enfeksiyon, organ yaralanması, kanama ve dolaşım bozukluğu sıradan işlem sonrası yorgunlukla karıştırılmamalıdır. [2]
DİĞER PROFESYONEL AYRINTILAR
SINIRLAR VE ALTERNATİFLER
Ultrason kılavuzu erişkin içindir; çocukta asit nedeni, sedasyon ve replasman pediatrik ekipçe planlanır. Parasentez neden tedavisinin yerini tutmaz; tekrarlayan girişim gereksinimi hepatoloji veya onkoloji/palyatif bakım planının yeniden değerlendirilmesini gerektirir. [3]
İŞLEM KARARINI DEĞİŞTİREN AYRIMLAR
Karar klinik amaç, güvenlik ve hastanın tercihleriyle birlikte verilir.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Diagnosis, Evaluation, and Management of Ascites, Spontaneous Bacterial Peritonitis and Hepatorenal Syndrome: 2021 Practice Guidance ↗
AASLD / Biggins ve arkadaşları · Kaynak tarihi: 2021 · Erişim: 2026-10-26
- Paracentesis (Abdominal Drain) ↗
North Tees and Hartlepool NHS Foundation Trust · Kaynak tarihi: tarih belirtilmemiş · Erişim: 2026-10-26
- Recommendations on the Use of Ultrasound Guidance for Adult Abdominal Paracentesis: A Position Statement of the Society of Hospital Medicine. ↗
Joel Cho, Trevor P Jensen, Kreegan Reierson, Benji K Mathews, Anjali Bhagra, Ricardo Franco-Sadud, Loretta Grikis, Michael Mader, Ria Dancel, Brian P Lucas, Society of Hospital Medicine Point-of-care Ultrasound Task Force, Nilam J Soni · Kaynak tarihi: 2019 · Erişim: 2026-10-26
- Randomized trial comparing albumin, dextran 70, and polygeline in cirrhotic patients with ascites treated by paracentesis. ↗
A Ginès, G Fernández-Esparrach, A Monescillo, C Vila, E Domènech, R Abecasis, P Angeli, L Ruiz-Del-Arbol, R Planas, R Solà, P Ginès, R Terg, L Inglada, P Vaqué, F Salerno, V Vargas, G Clemente, J C Quer, W Jiménez, V Arroyo, J Rodés · Kaynak tarihi: 1996 · Erişim: 2026-10-26
- Paracentesis for cancer-related ascites in palliative care: An international, prospective cohort study. ↗
Davinia Se Seah, Andrew Wilcock, Sungwon Chang, Mariana S Sousa, Aynharan Sinnarajah, Cy Oun Teoh, Simon Allan, Richard Chye, Matthew Doogue, Jane Hunt, Meera Agar, David C Currow · Kaynak tarihi: 2022 · Erişim: 2026-10-26
- Survival benefit associated with early detection of spontaneous bacterial peritonitis in veteran inpatients with cirrhotic ascites. ↗
Luke Townsend, Pierre Blais, Alex Huh, Leela Nayak, Jill E Elwing, Gregory S Sayuk · Kaynak tarihi: 2020 · Erişim: 2026-10-26
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 3 ARAŞTIRMA
Aşağıdaki çalışmalar işlem seçimi, güvenliği veya hasta deneyimiyle doğrudan ilişkilidir; sonuçlar kendi hasta grupları içinde değerlendirilmelidir.
01 · PARASENTEZ SONRASI PLAZMA GENİŞLETİCİLER
Randomized trial comparing albumin, dextran 70, and polygeline in cirrhotic patients with ascites treated by paracentesis.
A Ginès, G Fernández-Esparrach, A Monescillo, C Vila, E Domènech, R Abecasis, P Angeli, L Ruiz-Del-Arbol, R Planas, R Solà, P Ginès, R Terg, L Inglada, P Vaqué, F Salerno, V Vargas, G Clemente, J C Quer, W Jiménez, V Arroyo, J Rodés · Gastroenterology · 1996
Çalışma türü: Randomize kontrollü çalışma
Kapsam: Asitli 289 siroz hastası; albümin, dekstran veya poligelin.
ÖZET
Dolaşım bozukluğu albümin grubunda %18,5, dekstranda %34,4 ve poligelinde %37,8 idi. Bu bozukluk daha erken yeniden yatış ve daha kısa sağkalımla ilişkiliydi.
Eski tedavi koşulları ve siroz popülasyonu; malign asite doğrudan genellenmez. Yalnız yayımlanmış özet değerlendirildi.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 8831595 · DOI: 10.1016/s0016-5085(96)70068-9
02 · MALİGN ASİTTE PALYATİF PARASENTEZ
Paracentesis for cancer-related ascites in palliative care: An international, prospective cohort study.
Davinia Se Seah, Andrew Wilcock, Sungwon Chang, Mariana S Sousa, Aynharan Sinnarajah, Cy Oun Teoh, Simon Allan, Richard Chye, Matthew Doogue, Jane Hunt, Meera Agar, David C Currow · Palliative medicine · 2022
Çalışma türü: Uluslararası prospektif gözlemsel kohort
Kapsam: Beş ülkede 111 kanser hastası; medyan yaş 69.
ÖZET
Drenaj sonunda değerlendirilen hastaların %81’inde semptom iyileşmesi vardı. İzlemde bazı zararlar da görüldü; çoğu hafif olsa da ciddi ve ölümcül olay bildirildi.
Kontrol grubu yoktur; kırılgan palyatif popülasyonun yarar-zarar dengesi siroz hastalarından farklıdır. Yalnız yayımlanmış özet değerlendirildi.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 36113139 · DOI: 10.1177/02692163221122326
03 · ERKEN TANISAL PARASENTEZ VE SAĞKALIM
Survival benefit associated with early detection of spontaneous bacterial peritonitis in veteran inpatients with cirrhotic ascites.
Luke Townsend, Pierre Blais, Alex Huh, Leela Nayak, Jill E Elwing, Gregory S Sayuk · JGH open : an open access journal of gastroenterology and hepatology · 2020
Çalışma türü: Tek merkezli retrospektif kohort
Kapsam: Spontan bakteriyel peritonit tanılı 79 ABD gazisi; çoğu erkek.
ÖZET
İlk 12 saatte örnekleme, düzeltilmiş analizde daha iyi altı aylık sağkalımla ilişkiliydi. Erken ara zamanlarda belirgin ölüm farkı görülmedi.
Küçük, seçilmiş gözlemsel kohorttur; bakım kalitesi ve hastalık ağırlığı karıştırıcı olabilir. Yalnız yayımlanmış özet değerlendirildi.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 32514461 · DOI: 10.1002/jgh3.12290
Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi yerine geçmez. İşlem yalnız yetkin sağlık ekibince ve uygun izlem koşullarında uygulanır.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.