İçeriğe geç
Madde metnine geç
HASTALIK

PARS PLANİT

ÖZET

Pars planit, vitreusun başlıca iltihaplandığı intermediyer üveitin, ilişkili enfeksiyon veya sistemik hastalık saptanmayan özel bir alt türüdür. Çocuklarda ve genç erişkinlerde daha sık görülür; iki gözün etkilenme derecesi farklı olabilir. Uçuşmalar ve bulanık görme gelişebilir, ancak ağrı veya kızarıklık bulunmaması hastalığı dışlamaz. Bazı çocuklarda yakınma çok az olduğundan tanı muayenede fark edilir.

Kar topu benzeri vitreus birikimleri veya pars plana üzerindeki kar bankı görünümü tanımlayıcı bulgulardır; ikisinin aynı anda bulunması gerekmez. Sifiliz, sarkoidoz ve multipl skleroz gibi nedenlerin gösterilmesi sınıflandırmayı değiştirir. SUN ölçütleri araştırmalarda benzer hasta grupları oluşturmak için geliştirilmiştir; tek başına tüm klinik kararların yerine geçmez ve ayırıcı tanıyı ortadan kaldırmaz.

Tedavi kararı yalnız hastalık adına göre verilmez. Belirtisiz, görmesi korunmuş, makula ödemi olmayan hafif olgular uzman gözetiminde izlenebilir. Buna karşılık belirgin vitritis veya görmeyi tehdit eden komplikasyonlar gecikmeden tedavi gerektirir. Kortikosteroidler, steroid azaltıcı immünosupresifler, seçilmiş biyolojik tedaviler ve gerektiğinde cerrahi, farklı klinik durumlarda kullanılan seçeneklerdir; her hastanın bütün basamakları alması gerekmez.

OCT makula ödemi ve epiretinal membranı değerlendirir; flöresein anjiyografi damar inflamasyonunu ve kanlanma kaybını ortaya koyabilir. Takipte görme kadar iltihap düzeyi, katarakt ve göz içi basıncı da önemlidir. Anti-TNF tedavi düşünülürken demiyelinizan hastalık olasılığı özellikle değerlendirilmelidir; ilaç seçimi hastanın eşlik eden sorunlarına göre yapılır.

Seçilmiş hafif çocuk olgularını tedavisiz izleyen bir kohortta sonuçlar olumlu olsa da gruplar başlangıçta eşit değildi. Bu bulgu tedavinin gereksiz olduğunu kanıtlamaz; başlangıçta izlenen hastaların bir kısmında daha sonra tedavi gerekebileceği için düzenli kontrol sürdürülür.

Erişkinlerde enfeksiyon riski, sistemik yakınmalar ve ilaç öyküsü, gerekli incelemeleri belirler; bütün hastalara aynı geniş test listesini uygulamak uygun değildir.

ANAHTAR KELİMELER
  • Pars planit
  • İntermediyer üveit
  • Snowball
  • Makula ödemi
  • Vitreus inflamasyonu
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

GENEL OKUYUCU İÇİN

Göz içindeki jel dokuda iltihap, uçuşan noktalar ve görme bulanıklığı yapabilir. Hastalık uzun süreli olabilir; her iki göz de değerlendirilir. En önemli görme sorunlarından biri merkezî retina bölgesinde sıvı birikmesidir. Ağrının az olması kontrolleri gereksiz kılmaz.

Kaynaklar:[1]

ACİL DEĞERLENDİRME

Yeni bulanıklık, ışık çakması veya göz ağrısında acil değerlendirme isteyin. Bir veya iki gözde görememe gelişirse doğrudan acil servise başvurun.

Kaynaklar:[8]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

Yakınmaların başlangıcı, tekrarı ve eski tedaviler sorgulanır. Erişkinde enfeksiyon teması, tüberküloz riski, Lyme bölgesinde bulunma, sistemik yakınmalar ve kullanılan ilaçlar hedefli araştırmayı yönlendirir. İleri yaşta yeni veya tedaviye dirençli vitreus inflamasyonunda malignite taklitleri düşünülür.

Kaynaklar:[5]

FİZİK MUAYENE

Görme keskinliği, göz içi basıncı, ön kamara ve vitreus hücreleri değerlendirilir. Pupilla genişletilerek periferik retina ve pars plana incelenir; gerekli durumda skleral depresyon kullanılır. Vitreus inflamasyonunun ön kamara inflamasyonundan baskın olması tipiktir.

Kaynaklar:[1]

AYIRICI TANI

Sifiliz, sarkoidoz, multipl skleroz ve uygun epidemiyolojik bağlamda Lyme hastalığı dışlanır. Pars planit ile sistemik hastalığa bağlı intermediyer üveit aynı adlandırma değildir. Posterior kutup veya orta periferde oklüzif vaskülit ve retinit, alternatif tanıları düşündürür; periferik nonperfüzyon ise pars planitte görülebilir.

Erişkinlerde testler olasılığa göre seçilir; Lyme serolojisi özellikle maruziyet ve uyumlu belirtilerde anlamlıdır. Lenfoma şüphesinde vitreus örneklemesi gündeme gelebilir; enfeksiyon ve malignite değerlendirmesi immünosupresyon kararından önce önemlidir.

Kaynaklar:[2][5]

TANISAL YAKLAŞIM

OCT makula ödemi, membran ve yapısal hasarı; flöresein anjiyografi damar sızıntısı, nonperfüzyon ve neovaskülarizasyonu gösterir. Görüntüleme bulguları muayene ile birlikte yorumlanır. Fundusun görülemediği olgularda uygun ultrasonografi yardımcı olabilir.

Kaynaklar:[4]

TEDAVİ

Hafif, belirtisiz ve makula ödemsiz olguda izlem seçeneği; belirgin inflamasyon veya komplikasyonda aktif tedavi düşünülür. Kortikosteroid gereksinimi tekrarlıyor veya uzuyorsa steroid azaltıcı yaklaşım değerlendirilir. Çocuklarda sistemik tedavi, üveit deneyimli ekip tarafından yaş ve güvenlik bağlamında planlanır.

Anti-TNF ajanlarında demiyelinizan hastalık olasılığı dikkatle değerlendirilir. Vitrektomi, kalıcı vitreus opasitesi, kanama, traksiyon veya dekolman gibi seçilmiş sorunlarda gündeme gelebilir; her hastaya rutin uygulanmaz.

Kaynaklar:[3][4]

İZLEM VE ÖNERİLER

Görme, klinik inflamasyon, OCT ve gerektiğinde anjiyografi birlikte izlenir. Çocuk kohortlarında klinik iyileşme ile anjiyografik aktivite aynı sonlanım değildir. Biyolojik tedavide yeni enfeksiyon veya nörolojik bulgular gecikmeden değerlendirilir; tek merkezin yıllık MRG uygulaması evrensel izlem standardı değildir.

Tedavisiz izlenen hafif olgularda da uzun dönem takip sürer. Hastalık şiddetinin değişmesi aylar veya yıllar sonra tedavi gerektirebilir.

Kaynaklar:[6][7]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

KIRMIZI BAYRAKLAR VE SEVK

Görme azalmasıyla birlikte belirgin vitritis veya makula ödemi tedavinin hızla yeniden değerlendirilmesini gerektirir; hafif olgulardaki gözlem yaklaşımı bu hastalara genellenmez.

Kaynaklar:[3]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Pars Planitis ↗

    StatPearls / NCBI Bookshelf · Kaynak tarihi: 2023-08-25 · Erişim: 2026-10-27

  2. Classification Criteria For Pars Planitis ↗

    SUN Working Group · Kaynak tarihi: 2021-04-15 · Erişim: 2026-10-27

    İlk çevrimiçi yayın 15 Nisan 2021; sayı Ağustos 2021.

  3. Pediatric Pars Planitis: A Review ↗

    Ocular Immunology and Inflammation · Kaynak tarihi: 2023-11-17 · Erişim: 2026-10-27

    Yayıncı: 17 Kasım 2023 çevrimiçi; PubMed: 14 Aralık; sayı Aralık 2023.

  4. Intermediate Uveitis ↗

    American Academy of Ophthalmology — EyeWiki · Erişim: 2026-10-27

    Son düzenleme 21 Temmuz 2026; klinik güncelleme 19 Eylül 2023’ten beri beklemede.

  5. Intermediate Uveitis: An Updated Review of the Differential Diagnosis and Relevant Special Investigations ↗

    Ocular Immunology and Inflammation · Kaynak tarihi: 2025-01-14 · Erişim: 2026-10-27

    İlk çevrimiçi yayın 14 Ocak 2025; sayı Mayıs 2025.

  6. Pars planitis: a study of clinical features and treatment results ↗

    BMC Ophthalmology · Kaynak tarihi: 2026-04-21 · Erişim: 2026-10-27

    İlk yayın 21 Nisan 2026; nihai sürüm 3 Haziran 2026.

  7. Comparison of pediatric patients with pars planitis who underwent treatment versus observation at a tertiary referral eye center ↗

    Retina · Erişim: 2026-10-27

    Haziran 2026 sayısı doğrulandı; ilk çevrimiçi gün doğrulanamadı.

  8. Uveitis ↗

    NHS · Kaynak tarihi: 2024-03-20 · Erişim: 2026-10-27

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 2 ARAŞTIRMA

2 doğrulanmış bibliyografik kayıt seçildi; yirmi sayısı hedeflenmedi. Bu seçki sistematik derleme, eksiksiz literatür taraması veya klinik onay değildir.

01 · ÇOCUK PARS PLANİTİNDE KLİNİK VE TEDAVİ SONUÇLARI

Pars planitis: a study of clinical features and treatment results

Mehtap Caglayan, Dilbade Yildiz Ekinci · BMC Ophthalmology · 2026

Çalışma türü: Tek merkezli retrospektif kohort

Kapsam: 23 çocuk, 46 göz; tanı yaşı 5–15, çalışma sırasında 8–17 yıl.

ÖZET

Ortalama 38 aylık izlemde görme ve anjiyografi skorları iyileşti; 20/23 çocuk biyolojik tedavi aldı. Klinik remisyon bildirilmesi tam anjiyografik düzelme anlamına gelmez.

Adalimumab sırasında bir çocukta MS plakları, diğerinde mitral yetersizlik saptanıp ilaç kesildi; nedensellik kanıtlanmadı. Metotreksatla iki karaciğer enzimi artışı ve bir intolerans bildirildi. Küçük, seçilmiş ağır sevk kohortu ve kontrolsüz tedavi; sonuçlar bütün çocukların biyolojik tedavi gerektirdiğini veya ilaç üstünlüğünü kanıtlamaz. Düzensiz izlenenler dışlanmıştır.

02 · ÇOCUK PARS PLANİTİNDE TEDAVİ İLE GÖZLEM GRUPLARININ KARŞILAŞTIRILMASI

Comparison of pediatric patients with pars planitis who underwent treatment versus observation at a tertiary referral eye center

Julia L. Xia, Jenny Shunyakova, Kate M. Hwang, Dallin C. Milner, Namoos Siddique, Jennifer L. Patnaik, Lynn M. Hassman, Amit K. Reddy, Alan G. Palestine, Jennifer L. Jung · Retina · 2026

Çalışma türü: Retrospektif karşılaştırmalı kohort

Kapsam: 84 çocuk, 158 göz; 127 göz tedavi, 31 göz gözlem grubunda.

ÖZET

Gözlenen gözlerde başlangıç inflamasyonu daha hafifti; son görme 20/25, tedavi grubunda 20/32 idi. Gözlenen gözlerde girişim gerektiren komplikasyon olmadı; bu, hiçbir komplikasyon gelişmediği anlamına gelmez.

Tedavi seçimi rastgele değil; iki gözün korelasyonu tam kontrol edilemedi ve her hastada anjiyografi yoktu. Benzer son görme eşdeğerlik kanıtı değildir.

Bu içerik eğitim amaçlı, hekim ve yönetici incelemesi bekleyen taslaktır; kişisel tanı, reçete veya tedavi planı değildir.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.