PATELLOFEMORAL AĞRI

YÜK ÖYKÜSÜ VE KİŞİNİN HEDEFLERİ

Antrenmandaki yoğunluk/sıklık artışı, yük toleransı, belirtilerin süresi ve kişinin etkinlik hedefleri sorgulanır. İlerleme takvimi klinik bulgulara ve bireysel kazanımlara göre düzenlenir. [3]

İŞLEVSEL MUAYENE

Çömelme ve basamak inip çıkarken tanıdık peripatellar/retropatellar ağrının üretilmesi değerlendirilir. Kas kuvveti, hareket kontrolü, esneklik ve ayak hareketliliği incelenir. [2] Kalça/diz kuvveti, hareket örüntüsü, ayak biyomekaniği ve yük toleransı tedavi seçimi için incelenir. [3]

HER ÖN DİZ AĞRISI PATELLOFEMORAL DEĞİLDİR

Patellar tendon üzerinde lokal ağrı tendinopatiyi, ergenin tibial tüberkülünde ağrı/şişlik Osgood-Schlatter hastalığını düşündürür. Travmatik instabilite, kilitlenme veya ekstansiyon kaybı bağ, tendon, menisküs ya da kıkırdak yaralanmasını gündeme getirir. [4] Patellofemoral artrit ayrı bir tanıdır. [1]

KLİNİK TANI ÖLÇÜTLERİ

Çömelme, merdiven veya koşmayla artan patella çevresi/arkası ağrı öykü ve muayeneyle klinik olarak değerlendirilir; tipik tabloda rutin görüntüleme gerekmez. [2]

Muayene çoğu kez tanıya götürür; grafi kemik patolojisini dışlamak için, MR ise uygun konservatif programa rağmen düzelmeyen veya başka yapısal hastalık düşünülen olguda değerlendirilir. [1]

EĞİTİM VE AKTİF REHABİLİTASYON

Diz odaklı egzersiz, gereksinime göre kalça egzersiziyle birleştirilir. Yük ve egzersizler ağrıya ve işlevsel ilerlemeye göre uyarlanır; ağrıyı artıran etkinlikler azaltılır, kalça/diz kuvveti ve hareket kontrolü yeniden değerlendirilir. [3]

DESTEKLEYİCİ SEÇENEKLER

Bantlama ve tabanlık ağrıyı azaltıp egzersize katılımı destekleyebilir; aktif güçlendirme temel yaklaşım olmaya devam eder. [2] Koşu tekniği değişikliğinin küçük denemedeki sonuçları aşağıda ayrıca sınırlılıklarıyla verilmiştir. [10]

ERGEN VE ERİŞKİN KANITINI AYIRMA

15–19 yaşta eğitimle birlikte okul temelli egzersiz, yalnız eğitimden daha iyi özbildirimli iyileşmeyle ilişkiliydi. [9] 10–14 yaş grubunda ebeveyn katılımı, yük azaltma, ev egzersizi ve spora dönüş rehberliği içeren kohort yaklaşımı umut vericidir; kontrolsüz tasarım kesin üstünlük göstermez. [8]

Cerrahi nadiren gündeme gelir; ciddi ve konservatif bakıma dirençli olguda altta yatan yapısal sorunun yeniden değerlendirilmesi gerekir. Ağrı etiketi tek başına artroskopi endikasyonu değildir. [1]

İŞLEV ÜZERİNDEN TAKİP

Ağrı, merdiven/çömelme toleransı ve hedef aktiviteye katılım tekrar ölçülür; Kujala/AKPS gibi ölçekler değişimi izleyebilir. [5] İyileşme kademelidir; önerilere rağmen altı haftada düzelme yoksa veya yakınmalar kötüleşiyorsa yeniden sağlık profesyoneli değerlendirmesi gerekir. [14]

ACİL FARKLI TANI İŞARETLERİ

Ateşle sıcak-kızarık şiş diz, belirgin deformite, basamama veya hareket ettirememe acil değerlendirme gerektirir. Gerçek kilitlenme ve travmatik boşalma sıradan patellofemoral ağrı kabul edilmez. [4]