PATENT DUKTUS ARTERİYOZUS

Gebelik haftası, doğum ağırlığı, postnatal yaş ve solunum desteği kaydedilir. Tedavi öncesinde böbrek işlevi, kanama/trombosit sorunu ve bağırsak hastalığı değerlendirilir. Daha büyük hastada önceki onarım ve pulmoner hipertansiyon öyküsü önemlidir.

Sürekli üfürüm ve geniş nabız basıncı ipucudur; üfürüm yokluğu özellikle prematürede dışlamaz. Perfüzyon, solunum, idrar ve ekstremite oksijenlenmesi değerlendirilir.

Fizyolojik geçiş, prematürelikte uzamış açıklık ve kalıcı PDA ayrılır. Duktusa bağımlı kompleks anatomide kanal yaşamsal akım sağlar: kapatma zararlı olabilir. VSD/aortopulmoner pencere ve prematürenin akciğer hastalığı benzer yük veya belirtiler oluşturabilir.

TANISAL YAKLAŞIM VE TESTLERİN SINIRLARI

Ekokardiyografi anatomiyi, akım yönünü, sol kalp yükünü ve eşlik eden lezyonları gösterir. Prematürede hemodinamik önem tek çap eşiği değildir. Belirgin pulmoner hipertansiyonda invaziv değerlendirme gerekebilir; yoğun bakım bebeğine poliklinik algoritması doğrudan uygulanmaz.

TEDAVİ, HASTA SEÇİMİ VE GÜVENLİK

Prematürede rutin çok erken ilaçla kapatma, hasta yararı gösterilmiş evrensel yaklaşım değildir. AAP 2025, seçilmiş hastada ilaç/işlem kararını klinik yük ve risklere bağlar. İlaçların böbrek, kanama ve bağırsak sakıncaları değerlendirilir; kapanma tek başına klinik başarı değildir. Zamanında doğmuş çocuk veya erişkinde semptom/sol kalp genişlemesi uygun kateter veya cerrahi kapatmayı gündeme getirir. İleri pulmoner damar hastalığında otomatik kapatma yapılmaz.

İZLEM VE UZUN DÖNEM BAKIM

İzlem sıklığı önemsiz sessiz PDA, küçük şant ve girişim sonrası hasta için aynı değildir. ACC algoritması çok küçük sessiz izole PDA’da kardiyoloji izleminin sonlandırılabilmesini; küçük PDA’da ise sol kalp genişlemesi açısından seyrek kontrolü öngörür. Bunlar uzman değerlendirmesinden sonra verilecek kararlardır.

Kateter kapatma sonrasında rezidü akım, sol pulmoner arter ve aortik arkta engel değerlendirilir. Sorunsuz cerrahi veya cihaz kapatma sonrasında izlem seyrekleştirilebilir ya da uygun olguda sonlandırılabilir; protokol ve artık lezyon belirleyicidir. Prematürelerde nörogelişimsel ve solunumsal izlem yalnız kanalın kapanıp kapanmamasına indirgenmemelidir.

ACİL UYARILAR VE SEVK

Dolaşım bozukluğu veya artan solunum desteği ihtiyacı acil yenidoğan/kardiyoloji değerlendirmesi gerektirir. Duktusa bağımlı anatomi şüphesinde önce dolaşımın korunması ve yapısal tanımlama gerekir. İşlem sonrası perfüzyon bozukluğu komşu damar engeli açısından incelenir.