İçeriğe geç
Madde metnine geç
HASTALIK

PELİOZİS HEPATİS

ÖZET

Peliozis hepatis, karaciğerde düzensiz dağılan kanla dolu boşluklarla karakterize nadir bir damar bozukluğudur. Genellikle belirtisizdir ve başka amaçla yapılan görüntülemede fark edilir. Bazı kişilerde hepatomegali veya sarılık oluşabilir. Nadir görülen boşluk yırtılması ve kanama olasılığı nedeniyle, iyi huylu görünüm her durumda risksiz seyir anlamına gelmez.

Değerlendirmede immün baskılanma, nakil, ilaç maruziyeti ve eşlik eden sistemik hastalıklar önem taşır. Hastalık erişkinlerle sınırlı değildir; çocuklarda da görülebilir. Kesin neden her olguda bulunamayabilir. Laboratuvar sonuçlarının normal olması tanıyı dışlamaz ve belirli bir risk etkeninin varlığı tek başına tanıyı doğrulamaz.

Görüntüleme önemli olsa da peliozisin tek ve değişmez bir MR görünümü yoktur. Olgu serileri ile literatür verilerinde farklı sinyal ve kontrastlanma örüntüleri bildirilmiştir. Lezyonlar başka iyi huylu oluşumları veya maligniteyi taklit edebilir. Klinik öyküyle uyumsuz görüntüleme bulgusu, kesin kanser tanısı vermeden önce çok disiplinli değerlendirme gerektirir.

Kontrastlı ultrasonografi de tanısal incelemeye katkı sağlayabilir. Küçük bir retrospektif seride arteriyel fazda hafif artmış ya da eş kontrastlanma ve geç portal fazda kontrast kaybı görülmüştür. Bu bulguların başka hastalıklarda da görülebilmesi, yöntemin tek başına kesinleştirme sağlamadığını gösterir. Ultrasonografik kontrast örüntüsü diğer görüntüleme yöntemleriyle karıştırılmamalıdır.

Tedavi bütün hastalarda aynı değildir. İlişkili nedenlerin kaldırılması ve komplikasyon riskinin değerlendirilmesi önemlidir. Güncel EASL önerileri, ilk MR kontrolünün altı ila on iki ay içinde düşünülebileceğini belirtir; stabil hastalarda aralık uzatılabilir. Bu takip önerisinin kanıt düzeyi düşük olduğundan, kesin ve herkese uygulanacak bir takvim olarak sunulmamalıdır.

Bartonella ilişkili basiller peliozis, özellikle immün baskılanmış kişilerde ayrı bir klinik bağlam oluşturur. HIV ile yaşayan erişkin ve ergenlerde antibiyotik tedavisi gereklidir; tedavi süresi ve ilaç etkileşimleri ilgili rehber kapsamında ele alınır. Bu enfeksiyon yaklaşımı, ilaçla ilişkili veya nedeni belirsiz bütün peliozis olgularına otomatik olarak uygulanmaz.

ANAHTAR KELİMELER
  • peliozis hepatis
  • hepatik kanama
  • MR
  • Bartonella
  • kontrastlı ultrasonografi
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

GENEL BAKIŞ VE KAPSAM

Peliozis hepatis, karaciğerde kanla dolu boşlukların oluştuğu nadir bir damar bozukluğudur. Bazı boşlukların çevresinde endotel bulunurken bazılarında belirgin hücresel döşeme yoktur. Basit karaciğer kistiyle aynı yapı değildir.

Kaynaklar:[2]

BELİRTİLER VE GÜNLÜK YAŞAM

Çoğu kişi belirti vermeyebilir; bulgu başka nedenle yapılan görüntülemede saptanabilir. Sarılık ve karaciğer büyümesi gelişebilir. Nadir olarak boşlukların yırtılması ağır kanamaya yol açabilir.

Kaynaklar:[2]

NE ZAMAN YARDIM ALINMALI?

Ani başlayan şiddetli karın ağrısı acil değerlendirme gerektirir; kendi aracınızı kullanmadan yardım isteyin.

Kaynaklar:[7]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

Anabolik steroidler, hormonal ilaçlar, tamoksifen ve özellikle nakil sonrası azatiyoprin kullanımı sorgulanır. İlaçla zamansal ilişki bulunması, ilacın tek başına kesin neden olduğunu kanıtlamaz; tedavi değişikliği ilgili hekimle planlanır.

Nakil, immün baskılanma, hematolojik hastalıklar ve enfeksiyon öyküsü araştırılır. Hem erişkinlerde hem çocuklarda görülebilir; bazı olgularda belirgin neden bulunamaz.

Kaynaklar:[2][1]

FİZİK MUAYENE

Karaciğer büyümesi ve sarılık araştırılır. Bulgular hafif veya tamamen yok olabilir; normal muayene tesadüfen saptanan peliotik lezyonları dışlamaz. Ağır tabloda karaciğer yetersizliği belirtileri gelişebilir.

İmmün baskılanmış hastada Bartonella enfeksiyonu düşünülüyorsa eşlik eden sistemik enfeksiyon bulguları değerlendirilir. Basiller peliozis, sıradan bir görüntüleme bulgusundan farklı olarak enfeksiyona yönelik inceleme gerektirir.

Kaynaklar:[2][4]

AYIRICI TANI

Peliozis, metastaz veya başka iyi ve kötü huylu karaciğer lezyonlarını taklit edebilir. MR görünümü değişken olduğundan tek bir kontrastlanma örüntüsü üzerinden kesin tanı verilmemelidir.

Kontrastlı ultrasonografide geç portal fazda kontrast kaybı görülebilir. Bu bulgu maligniteyle karışabilir; seçilmiş küçük serilerde tarif edilen örüntü tüm olgular için kesin tanı testi değildir.

Kaynaklar:[5][6]

TANISAL YAKLAŞIM

TANI VE TESTLERİN SINIRLARI

Karaciğer paneli normal veya anormal olabilir. Görüntüleme tanıya katkı sağlar; histoloji kesinleştirebilse de karaciğer biyopsisi kanama riski taşır. Perkütan örnekleme otomatik ilk adım olmamalı, uygun yaklaşım uzman ekipçe belirlenmelidir.

MR incelemelerinde T1 düşük ve T2 yüksek sinyal, heterojen veya merkeze ya da çevreye doğru kontrastlanma örüntüleri bildirilmiştir. Bunlar olası tanıyı destekler; görüntülemenin patoloji ve klinik bağlamdan bağımsız kesinlik sağladığı söylenemez.

CEUS, standart ultrasonografide görülen lezyonu dinamik olarak değerlendirebilir. Hafif arteriyel artmış kontrastlanma veya eş kontrastlanma, ardından geç portal fazda yıkanma tarif edilmiştir. Bu bulgular BT kontrast dinamiğiyle özdeş kabul edilmez.

Kaynaklar:[1][5][6]

TEDAVİ

TEDAVİ VE GÜVENLİK

Mümkün olduğunda yatkınlaştırıcı nedenler ortadan kaldırılır. Kanama kuşkusunda BT veya MR ile değerlendirme ve uzman merkezde izlem, girişimsel radyoloji ya da cerrahi seçeneklerin tartışılması önerilir.

HIV ile yaşayan erişkin veya ergenlerde Bartonella ilişkili peliozis için antibiyotik tedavisi gerekir. NIH rehberinde bu popülasyondaki Bartonella enfeksiyonları için en az üç ay tedavi önerilir; bu süre bütün peliozis nedenlerine genellenmez.

Enfeksiyon tedavisinde rifamisinler antiretroviral ilaçlarla önemli etkileşim yapabilir. Rejim ve izlem, enfeksiyonun yeri, ağırlığı ve birlikte kullanılan ilaçlara göre düzenlenmelidir.

Kaynaklar:[3][4]

İZLEM VE ÖNERİLER

EASL, hastalık ilerlemesini izlemek için MR’ı öneri düzeyinde değerlendirir: ilk kontrol altı ila on iki ayda, stabil olgularda sonrakiler daha uzun aralıklarla olabilir. Kanıt düzeyi düşüktür; öneri zayıftır ve izlem bireyselleştirilir.

Doğal seyir değişkendir; nedenin kaldırılmasıyla gerileme görülebileceği gibi portal hipertansiyon veya ciddi komplikasyonlar gelişebilir. Her lezyonun mutlaka ilerleyeceği ya da tamamen zararsız olduğu söylenemez.

Kaynaklar:[3][1]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

ACİL UYARILAR VE SEVK

Karaciğer içinde veya karın boşluğuna kanama ve akut karaciğer yetersizliği nadir ancak ciddi komplikasyonlardır. Böyle bir kuşkuda hepatoloji, girişimsel radyoloji ve cerrahi işbirliği gerekir.

Kaynaklar:[1]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Peliosis Hepatis ↗

    StatPearls · Kaynak tarihi: 2026-09-14 · Erişim: 2026-10-28

  2. Peliosis Hepatis ↗

    Merck Manual · Erişim: 2026-10-28

  3. EASL Clinical Practice Guidelines on vascular diseases of the liver ↗

    EASL · Erişim: 2026-10-28

  4. Bartonellosis: Adult and Adolescent Opportunistic Infections ↗

    NIH · Kaynak tarihi: 2023-11-14 · Erişim: 2026-10-28

  5. MRI of Peliosis Hepatis: A Case Series Presentation With a 2022 Systematic Literature Update ↗

    Journal of Magnetic Resonance Imaging · Kaynak tarihi: 2023-03-29 · Erişim: 2026-10-28

  6. Ultrasound findings in peliosis hepatis ↗

    Ultrasonography · Kaynak tarihi: 2021-02-22 · Erişim: 2026-10-28

  7. Stomach ache ↗

    NHS · Erişim: 2026-10-28

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 2 ARAŞTIRMA

2 doğrudan ilgili çalışma/rehber seçildi; sayı kotası veya sistematik derleme iddiası yoktur. Erişim sınırları kanıt kaydında tutuldu; hekim değerlendirmesi beklenmektedir.

01 · PELİOZİS HEPATİSİN MR GÖRÜNÜMÜ: SERİ VE LİTERATÜR GÜNCELLEMESİ

MRI of Peliosis Hepatis: A Case Series Presentation With a 2022 Systematic Literature Update

Linda Calistri; Cosimo Nardi; Vieri Rastrelli; Davide Maraghelli; Luigi Grazioli; Luca Messerini; Stefano Colagrande · Journal of Magnetic Resonance Imaging · 2023

Çalışma türü: Retrospektif seri ve sistematik literatür incelemesi

Kapsam: 12 özgün olgu; 33 yayından 49 ek olgu.

ÖZET

MR görünümü değişken bulundu; tek bir örüntü bütün olguları açıklamadı.

Küçük ve seçilmiş olgular; tanısal doğruluk denemesi değildir. Özgün özet ve erişilen tartışma incelendi.

02 · PELİOZİS HEPATİSTE KONTRASTLI ULTRASONOGRAFİ

Ultrasound findings in peliosis hepatis

Yi Dong; Wen-Ping Wang; Adrian Lim; Won Jae Lee; Dirk-Andre Clevert; Michael Höpfner; Andrea Tannapfel; Christoph Frank Dietrich · Ultrasonography · 2021

Çalışma türü: Retrospektif görüntüleme serisi

Kapsam: Histolojiyle doğrulanmış 24 hasta.

ÖZET

Çoğunda hafif arteriyel hiper-kontrastlanma ve bir dakikadan sonra portal fazda yıkanma bildirildi.

Seçilmiş küçük örneklem; bulgular BT’ye genellenmez. Özgün özet ve görüntü açıklamaları incelendi.

Eğitim amaçlı taslaktır; kişisel tanı, tedavi veya acil yardım hizmetinin yerine geçmez. Klinik uzman incelemesi ve kullanıcı onayı beklenmektedir.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.